Zaterdag 17/04/2021

Het licht gaat uit voor de VS

undefined

Paul Krugman houdt niet van slecht onderhouden wegen

Het licht gaat uit voor heel Amerika - letterlijk dan. Colorado Springs komt volop in het nieuws met haar wanhopige poging om geld uit te sparen door een derde van de straatverlichting uit te zetten. Dit is geen alleenstaand geval, over het hele land, van Philadelphia tot Fresno, gebeuren gelijkaardige dingen of worden die op zijn minst overwogen.

Ondertussen is het land dat de wereld ooit van zijn sokken blies met utopische investeringen in transport, van het Eriekanaal (in de staat New York) tot het Interstate Highway System, zichzelf nu aan het opbreken: in een aantal staten zijn de lokale overheden namelijk de wegen aan het opbreken die ze niet langer kunnen onderhouden. Die wegen worden zo opnieuw tot grind herleid.

Een natie die ooit de nadruk legde op onderwijs, en die een van de eersten was om alle kinderen basisonderwijs te bieden, moet nu besparen. Leerkrachten worden ontslagen, programma’s worden afgeschaft. Op Hawaï wordt zelfs het schooljaar zelf drastisch ingekort. En alles wijst erop dat er nog meer bespaard zal moeten worden.

We hebben te horen gekregen dat we geen keuze hebben, dat de basisfuncties van de overheid, essentiële diensten die al generaties lang verleend worden, niet langer betaalbaar zijn. Het is inderdaad zo dat de nationale en lokale overheden, die hard geraakt werden door de recessie, platzak zijn. Maar ze zouden niet zo platzak zijn als hun politici tenminste toch enkele belastingsverhogingen zouden willen overwegen. En de federale overheid, die inflatiebeschermde obligaties op lange termijn kan verkopen tegen een rentevoet van maar 1,04 procent, is allesbehalve platzak. Het zou hulp kunnen en moeten bieden aan lokale overheden om zo de toekomst van onze infrastructuur en onze kinderen te beschermen.

Maar Washington zorgt maar voor een druppeltje steun op de hete plaat en zelfs dat met tegenzin. Onze prioriteit moet het terugdringen van het tekort zijn, zeggen de Republikeinen en de ‘gematigde’ Democraten. En dan, bijna onmiddellijk daarna, verkondigen ze dat we de belastingsverlagingen voor de allerrijksten moeten handhaven, en dat tegen een kostenplaatje van 700 miljard dollar voor de komende tien jaar.

Eigenlijk toont een groot deel van onze politici nu inderdaad waar hun prioriteiten liggen: ze kregen de keuze tussen enerzijds aan de rijkste 2 procent van de Amerikanen vragen om weer de belastingstarieven te betalen die ze tijdens de Clinton-boom betaalden, of anderzijds toekijken hoe de pijlers van de natie langzaam afbrokkelen - letterlijk voor de wegen en figuurlijk voor het onderwijs. Ze kiezen voor de laatste optie. Een rampzalige keuze op korte en op lange termijn.

Op korte termijn zijn die bezuinigingen op nationaal en lokaal vlak een zware last voor de economie, want ze laten de vernietigende hoge werkloosheid voortduren.

Het is cruciaal om de nationale en lokale overheid in gedachten te houden als je mensen hoort tekeergaan over op hol geslagen overheidsuitgaven onder de ambtstermijn van president Obama. Ja, de federale overheid geeft meer uit, maar niet zoveel als je denkt. Maar nationale en lokale overheden zijn aan het bezuinigen. Als je die dan met elkaar optelt, blijkt dat de enige grote stijging van de uitgaven te wijten is aan het opbouwen van bufferprogramma’s zoals werkloosheidsverzekering, waarvan de kosten gestegen zijn door de ernst van de snelle daling.

Je hoort zo vaak praten over een mislukte stimulans, maar als je dan naar overheidsuitgaven kijkt als een geheel, dan is er nauwelijks sprake van een stimulans. En nu de federale uitgaven de spuigaten uitlopen, terwijl we verder blijven bezuinigen op nationaal en lokaal vlak, gaan we achteruit.

Is het laag houden van de belastingen voor de allerrijksten ook geen vorm van stimulans? Niet echt. Als we de post van een leraar kunnen redden, dan draagt dat ondubbelzinnig bij tot de tewerkstelling; wanneer we daarentegen miljonairs meer geld geven, dan is er veel kans dat de meerderheid van dat geld gewoon onbenut blijft.

Hoe zit het met de toekomst van onze economie? Alles wat we weten over economische groei vertelt ons dat een goed opgeleide bevolking en een kwaliteitsvolle infrastructuur cruciaal zijn. Nieuwe naties leveren veel inspanningen om hun wegen, hun havens en scholen op te waarderen. Maar toch gaan we in Amerika achteruit.

Hoe is het zo ver kunnen komen? Het is het logische gevolg van drie eeuwen antiregeringsretoriek, retoriek die veel kiezers ervan overtuigd heeft dat een dollar belastingsgeld altijd een verspilde dollar is, dat de publieke sector niets goed kan doen.

De antiregeringscampagne werd altijd uitgedrukt in termen van oppositie tegen verspilling en fraude - tegen het sturen van cheques naar bijstandskoninginnen die in een Cadillac rondrijden, tegen vaste legers van bureaucraten die zinloos papier rondstuurden. Maar dat waren natuurlijk mythen, er was in de verste verte niet zoveel verspilling en fraude als de conservatieven beweerden. En nu de campagne in vervulling gegaan is, zien we wat er echt in de vuurlinie stond: diensten die iedereen behalve de rijken nodig heeft, diensten waar de overheid voor moet zorgen aangezien niemand anders het zal doen, zoals straatlichten, berijdbare wegen en degelijk onderwijs voor iedereen.

Het eindresultaat van de lange campagne tegen de overheid is dat we een heel foute afslag genomen hebben. Amerika bevindt zich nu op de onverlichte, opgebroken weg naar niemandsland.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234