Zondag 19/09/2021

Het leven is een talkshow over ware liefde

Naar jaarlijkse gewoonte presenteert directeur Ivo van Hove een eigen regie op het Holland Festival. Dit keer viel zijn keuze op True Love van de Amerikaanse toneelauteur Charles Mee, een stuk over de zoektocht naar de ware liefde.

Amsterdam / Van onze medewerkster ter plaatse

Sally De Kunst

Ivo van Hove is ondertussen aan zijn vierde editie toe als directeur van het Holland Festival, dat dit jaar losbarstte op 8 juni met de wereldpremière van de opera Johnny & Jones. Wat muziek betreft staan er nog twee optredens van Sonic Youth op het programma, slaat jazzmusicus Uri Cain in zijn concerten de brug tussen klassieke en hedendaagse muziek en wordt er een retrospectieve gewijd aan muziekfilmmaker Frank Scheffer. In de dansprogrammatie staan met Merce Cunningham, de vader van de postmoderne dans, en de jonge eigenzinnige Franse choreograaf Boris Charmatz twee generaties naast elkaar. Terwijl festivalleider Ivo van Hove vorig jaar nog een onderdeel 'Toptheater van de lage landen' inlaste, kiest hij nu voor buitenlands theater. De producties van de Columbiaan Enrique Vargas en van de Argentijnen van El Periférico de Objetos waren eerder al in ons land te zien. Voorts staan onder meer een Poolse Hamlet, een grootschalige Boris Godoenov en Van Hoves eigen regie True Love op de affiche.

Oorspronkelijk wou Van Hove voor het Holland Festival een toneelbewerking van Martin Scorsese's Mean Streets maken, maar hij kreeg de rechten niet. De keuze viel vervolgens op True Love van Charles 'Chuck' Mee, een hedendaagse Amerikaanse toneelauteur die in Europa nog vrij onbekend is. De tekst veranderde weliswaar, maar de locatie en de opzet bleven hetzelfde: in de Zuiveringshal van de Amsterdamse Westergasfabriek zit het publiek rond een ellipsvormig speelvlak, dicht op de acteurs. Deze opstelling heeft iets voyeuristisch, maar suggereert tegelijkertijd een tijdloos universum. Auteur Charles Mee situeerde zijn stuk in een motel in een teloorgegaan stadje in upstate New York, Van Hove en zijn scenograaf Jan Versweyvelt creëerden een broeierige plek ergens aan de rand van de wereld, bevolkt door een aantal marginale figuren en wat scharrelende kippen.

'A Lovely Day' van Bill Withers schalt door de boxen wanneer de laatste toeschouwers binnensijpelen, Edward (Maarten Clayssens) rijdt op zijn autoped vrolijk door het publiek. Zijn stiefmoeder Polly (Janni Goslinga) kijkt toe. Het oogt allemaal luchtig, maar schijn bedriegt. Een radiotalkshow met als thema 'Wat is liefde?' weerklinkt als voorproefje van wat volgt. De jonge Edward is samen met zijn stiefmoeder door zijn vader achtergelaten. De begeerte die Polly voor haar stiefzoon voelt en haar lonkende blikken ontketenen een stroom van bekentenissen over incest, extreme vormen van seksualiteit en andere taboes bij de individuen die hun pad kruisen.

Auteur Charles Mee is vooral bekend voor zijn radicale bewerkingen van Griekse tragedies. True Love baseerde hij losjes op Hippolytus, Euripides' versie van het Phaedra-verhaal. De spiraal van extremiteiten waarin Mee's personages terechtkomen en hun hunker naar liefde doen in sommige opzichten denken aan de Phaedra-bewerking van de betreurde Britse schrijfster Sarah Kane, met dat verschil dat Mee de humor niet schuwt. "Wanneer besliste je dat je heteroseksueel was?", vraagt de travestiet Red Dicks (Fred Goessens) bijvoorbeeld. Mee's relativeringsvermogen is echter dubbelzinnig. Nadat ze verkracht werd, krijgt de jonge Alicia (Karina Smulders) van Polly een gortdroge uitleg over gezichtsreinigers. Het is een ontdubbeling die Van Hove ook in zijn enscenering laat doorwerken, door op de achtergrond continu een soundtrack met Burt Bacharach-hits en andere aanstekelijke deuntjes laten spelen. Zo wordt een incestbekentenis subtiel, maar wrang ondersteund door het liefdeslied 'Sea of Love'.

De muziek en de fysieke speelstijl van de acteurs, met af en toe een energieke choreografie van Koen Augustijnen (Les Ballets C. de la B.), zorgen ervoor dat de live-talkshow die True Love in feite is, juist gedoseerd is. De meest ingetogen scène van de voorstelling wordt daardoor net de indrukwekkendste: een lesje van Polly aan haar stiefzoon in het behagen van een vrouwenlichaam. Intussen geeft een draaiende reusachtige glitterbal (een knipoog naar de bolvormen in het decor van The Massacre at Paris?) tedere lichtreflecties. De kracht van True Love ligt daar, en niet in de goedkope metaforiek, zoals het schuimspuwend kanon tijdens de losbarstende orgie die de liefdesdaad tussen Polly en Edward omkadert. De plotselinge overgang van deze explosieve scène naar de terugkeer van vader Richard (Kees Hulst) is moeilijk. Ondertussen is het publiek verspreid, is het zijn zitplaats kwijt en is de chaos niet te overzien. Het psychologisch realisme dat dan ineens aangewend wordt in de confrontatie met de vaderfiguur maakt dat True Love toch nog inboet aan kracht.

WAT: True Love WIE: Toneelgroep Amsterdam WAAR EN WANNEER: Nog tot en met 18 juni, en van 24 augustus tot en met 8 september, telkens om 20.30 uur in de Zuiveringshal Westergasfabriek, Amsterdam (info: 0031-20.523.78.00 of www.toneelgroepamsterdam.nl). Van 11 tot en met 19 september in deSingel, Antwerpen (info: 03/248.28.28 of www.desingel.be). ONS OORDEEL: De kracht van True Love ligt in de ingetogen beelden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234