Woensdag 20/10/2021

Het leven aapt de film na, en omgekeerd

Schitterende ruïnes is de zesde roman van Jess Walter. Toch doet de naam van deze ex-journalist van The New York Times en The Washington Post niet meteen een belletje rinkelen. Maar daar zal verandering in komen dankzij deze ingenieuze roman.

Aan lofbetuigingen geen gebrek voor dit boek, waaraan een decennium lang is gewerkt. Van Schitterende ruïnes zijn inmiddels meer dan 10 miljoen exemplaren verkocht. De roman stond wekenlang op nummer 1 in de New York Times bestseller list. Ook Publishers Weekly, Esquire, The Sunday Times, The Washington Post, The Guardian, The Observer en The Daily Mail bombardeerden het tot 'Boek van het jaar'. Daarenboven zijn de vertaalrechten verkocht aan 26 landen en zal het boek verfilmd worden.

Jess Walter verbindt in de roman het landelijke Italië van 1962 met de dubieuze filmwereld van Hollywood anno 2012. De (fictieve) actrice Dee Moray wordt in 1962 handig weggemanoeuvreerd van de filmset in Rome waar de (echte) film Cleopatra wordt opgenomen, naar het spreekwoordelijke hol van Pluto. Pasquale Tursi vangt haar daar op en valt voor haar. Hij is de eigenaar van Hotel Redelijk Uitzicht in het dorpje Porto Vergogna - letterlijk de haven van de schaamte.

Dodelijk ziek

De openingsscène van het boek herinnert aan Il postino. Hoe Pasquale - even zielig als het dorpje zelf, het zesde van de Cinque Terre - tot aan zijn oksels in het water staat om een miserabel strandje in elkaar te boksen met wat rotsblokken en dan overvallen wordt door de bleke schoonheid in het bootje.

Pasquale doet alles om bij de actrice in de gunst te raken. Zij zegt dodelijk ziek te zijn. Dat denkt ze ook oprecht. De jonge hoteleigenaar reist zelfs voor haar naar de set van de film in Rome, waar iedereen het heeft over de affaire tussen Richard Burton en Elizabeth Taylor, beiden getrouwd. Auteur Jess Walter manoeuvreert zich meesterlijk behendig tussen feit en fictie totdat je het zelf niet meer weet. Het leven aapt de kunst na en omgekeerd. Producent van de film is bijvoorbeeld de fictieve Michael Deane, een personage om niet licht te vergeten.

De tragikomische taferelen van het Italië van 1962 worden verweven met het genadeloze Hollywoodbestaan van vijftig jaar later, met diezelfde Deane (nu als succesvol producer van zombie-westerns) in de hoofdrol. Wie komt in 2002 diens bureau binnengestapt op zoek naar een spoor van de mooie actrice Dee Moray? Inderdaad, een oude Italiaan. Eentje die vroeger een hotel had. Iedereen wordt zo een personage in het scenario van de ander. Ingenieus staaltje narrativiteit. Dat daarvoor al eens kort door de bocht wordt gegaan, het zij zo. De bij leven bijzonder charismatische Richard Burton - een schitterende ruïne - wordt in dit boek toch wat te eendimensionaal weggezet. Dat je al snel doorhebt dat dit een verhaal wordt over een onmogelijke, maar onverwoestbare liefde deert niet echt. Dat het boek korter kon en niet alle aanzetten even goed zijn gelukt, nemen we er ook bij. Net omdat het verhaal zo heerlijk wegleest.

Meesterwerkje

Jess Walter jongleert in deze liefdesroman met tijd en ruimte, met taal- en kunstregisters en heeft daarmee een meesterwerkje afgeleverd. Sterke emoties, de betere oneliners ('witty'), inventieve verhaallijnen en de inzichten die alleen klassiekers bieden. Vurig verlangen, plichtsbesef, frustratie, lot, oorlog, loutering: Schitterende ruïnes heeft het allemaal. Liefde doet lijden, maar als het op deze manier kan, dan graag. Soms hilarisch, veelal satirisch maar bijna altijd lyrisch. In de film Cleopatra zegt het hoofdpersonage tegen Marcus Antonius: "Ik wil niet de slaaf zijn van de liefde." Zijn reactie: "Dan zul je geen liefde kennen." Na het lezen van dit boek kun je hem geen ongelijk geven.

Jess Walter, Schitterende ruïnes, Marmer, 192 p., 19,95 euro.

Vertaling: Nicolette Hoekmeijer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234