Zondag 18/04/2021

InterviewTim Verheyden

‘Het land wordt vol camera’s gehangen, zonder dat we nadenken of we daar beter van worden’

Journalist Tim Verheyden. Beeld Vrt
Journalist Tim Verheyden.Beeld Vrt

Staat onze privacy op de helling? In een tweedelige Canvas-documentaire onderzoekt journalist Tim Verheyden de gevolgen van slimme camera’s en de data die verzameld worden over ons doen en laten.

Waarom dit onderzoek?

“We zitten op een hellend vlak. Neem nu de ANPR-camera’s, die onder meer aan automatische nummerplaatherkenning doen: die zijn aan de burger verkocht als middel om dievenbendes aan te pakken en woninginbraken te voorkomen. Maar vandaag lopen er tests om mensen te betrappen die achter het stuur hun gsm gebruiken. Er gaan ook ballonnetjes op: ‘Hoe kunnen we die camera’s inzetten om te controleren of mensen de coronamaatregelen opvolgen’, bijvoorbeeld. De vraag is dus: we geven een stukje privacy af, wat krijgen we daarvoor terug? Klopt die trade-off nog?”

Helpen ANPR-camera’s om de veiligheid te verhogen?

“Ze dragen niet bij tot het voorkomen van misdaad, daarover is de wetenschap het al veel langer eens. Maar wat doet de politiek? Het cameranetwerk verder uitbouwen. Terwijl criminelen er helemaal niet door afgeschrikt worden. Camera’s kunnen een rol spelen bij het oplossen van een misdaad, maar ze dragen niet bij tot de veiligheid.”

Waarom zijn die camera’s een probleem? De boutade is: als je niets verkeerds doet, heb je niets te vrezen.

“Laat ons dat voor eens en voor altijd parkeren. Het moet gaan over controle: wie kijkt mee en wat gebeurt er met de data? In Kortrijk kijken ook bewakingsagenten van private firma’s live naar de camerabeelden. Zolang we niet weten wat er precies met die beelden gebeurt, hebben we echt wel van alles te verbergen. Aan welke data worden die beelden bijvoorbeeld gelinkt?

“Het is nu meer dan ooit belangrijk dat we die vragen stellen. Wie zegt er dat, bij een volgende pandemie of een andere regering, die camera’s niet gebruikt zullen worden om onze bewegingen te controleren, om te zorgen dat we in ons kot blijven?”

ANPR-camera’s kunnen ook aan gezichtsherkenning doen. Gebeurt dat ook?

“Nee, dat mag niet. Maar je voelt wel dat het bij sommigen kriebelt. Steeds vaker wordt er geredeneerd: die camera’s hangen daar toch, we kunnen ze net zo goed voor andere dingen gebruiken. Links en rechts wordt er geëxperimenteerd. Onlangs bijvoorbeeld in Kortrijk, om verkeersstromen in kaart te brengen. Dat kan ongetwijfeld heel interessant zijn voor een stad, maar het mag niet.”

Ook de politie is al betrapt op een illegaal experiment met gezichtsherkenning, op de luchthaven.

“Ik snap de politie wel: de technologie is er, waarom zou je ze niet gebruiken? Maar de kans op potentieel misbruik is vandaag te groot. Er zijn talloze studies die uitwijzen dat gezichtsherkenning kan leiden tot discriminatie. Stel je eens voor dat wetenschappers aan de slag gaan met gezichtsherkenning om iemands seksuele geaardheid te bepalen. Dan moet je maar eens passeren aan zo’n toestel in een land waar niet geweten mag zijn dat je homoseksueel bent.”

Waar bent u het meest van geschrokken?

“Vlak voor mijn huis staat een camera: de politie kan eigenlijk tot in mijn brievenbus inzoomen, als ze dat zou willen. Ze kunnen mijn post lezen. Het land wordt vol camera’s gehangen, zonder dat er nagedacht wordt of onze samenleving daar ook beter van wordt.”

Privacy en ik, donderdag om 21.20 uur op Canvas.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234