Zondag 07/03/2021

Opinie

Het laatste wat we nodig hebben, is de zachte aanpak

Guy Verhofstadt. Beeld REUTERS
Guy Verhofstadt.Beeld REUTERS

Guy Verhofstadt is fractieleider van de liberalen en de democraten in het Europees Parlement, en oud-premier. 

De Britten hebben overtuigend 'leave' gestemd. Een van de eerste 'Brexiteers' die op het scherm verscheen toen BBC het definitieve resultaat bekend maakte, was conservatief Liam Fox. Hij sprak sussende woorden. Dat er nu een periode "van rust en kalmte" nodig was en "bedenktijd". Dat is niet alleen in scherp contrast met de harde campagne die zijn kamp gevoerd heeft, het zou bijzonder dom van de andere 27 lidstaten zijn 'to cut Britain some slack'. Als de Britten plots toegevingen uit de brand zouden slepen, geeft dit enkel zuurstof aan de anti-Europese partijen in andere lidstaten. Het gevaar voor besmetting is immers reëel. We moeten nu net doorduwen.

Ten eerste wil dat zeggen dat de Britten er zo snel mogelijk uit moeten. Ze moeten consequent zijn in hun keuze. De 'leave'-uitslag mag niet leiden tot nog maar eens onderhandelingen. Aan dat soort halfslachtige politiek gaat de huidige Unie net ten onder. Het zou een voortzetting van de door hen zo verguisde 'eurocratie' betekenen.

Ten tweede moeten we iets bijzonder on-Europees doen: de opportuniteit in deze crisis zien en haar benutten. Want de Brexit is niet meer dan een symptoom van de diepe onvrede die overal heerst. Het feit dat we - voor het achtste jaar op rij - blijven hangen in economische stagnatie. Dat we er niet in slagen een humaan vluchtelingenbeleid te voeren. Dat we geen begin van antwoord hebben op de geopolitieke dreigingen van de Islamitische Staat en Vladimir Poetin.

Hoog tijd dus om orde op zaken te stellen. Door Europa de bevoegdheden en de hefbomen te geven waarmee het echt beleid kan voeren. We moeten een Europese defensie unie in de steigers zetten. Onze eenheidsmunt schragen met een echte fiscale unie. Onze vrije Schengen-ruimte daadwerkelijk beschermen met een effectieve Europese grens- en kustwacht. We moeten grensoverschrijdende misdaad en terrorisme aanpakken met een Europese inlichtingen- en veiligheidsdienst die geen nationale grenzen kent.

We moeten ook tonen dat Europa meer kan doen met minder. Door bijvoorbeeld te besturen met een kleine Europese commissie van twaalf in plaats van de 28 commissarissen die vandaag de tijd moeten doden met hun schaarse bevoegdheden. Daarnaast moet de regulering voor onze interne markt worden teruggedrongen, zeker voor onze exporterende KMO's. Er ligt kortom enorm erg veel werk op de plank.

Na de negatieve referenda van 2005 in Frankrijk en Nederland heeft men nagelaten om het radicaal over een andere boeg te gooien. Men heeft de 'neen' zo goed als naast zich neer gelegd en gewoon doorgegaan met de oude methode van 'stapje-voor-stapje'. Dat heeft niets opgelost. In tegendeel: de problemen zijn ons boven het hoofd gegroeid. Het laatste wat we nodig hebben, is de zachte aanpak.

De Unie wordt vandaag verlamd door de unanimiteitsregel die ervoor zorgt dat we voortbewegen aan het tempo van de traagste lidstaat. Dat betekent meestal complete stilstand. In de plaats van deze losse confederatie moeten we een hechte Europese federatie smeden.

Wie beweert dat dit gelijk staat aan een Europese superstaat, is slecht geïnformeerd of van slechte wil. Het meest succesvolle land ter wereld, de Verenigde Staten van Amerika, is een federale staat. Het meest succesvolle land van Europa, Duitsland, is een federatie. Federalisme niet meer of minder dan een organisatiemodel dat ons in staat stelt om internationale uitdagingen - van klimaatverandering tot terrorisme en belastingontduiking - samen aan te pakken. De uitdagingen die efficiënt op nationaal niveau aangepakt kunnen worden, blijven bij de lidstaten.

We mogen de uitslag van het Brexit-referendum niet onder de mat vegen. We moeten hem gebruiken als uitvalsbasis om een andere en betere Unie in de steigers te zetten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234