Woensdag 23/10/2019

Het laagje schuim maakt de koffie weer populair

We drinken weer koffie in ons land. De bakjes troost vinden opnieuw hun weg naar de consument, maar niet via de gewone koffiezetautomaat in de keuken. Het zijn de goedkope espressomachines en trendy koffiebars die het zwarte goedje weer geliefd maken.

Vanessa Debruyne

Begin jaren negentig slurpten de Belgen nog 60.000 ton koffie per jaar. Daarna ging het al snel bergaf en sinds de eeuwwisseling bungelt de jaarlijkse koffieconsumptie in België rond de 50.000 ton. Maar het einde van de magere jaren is in zicht. De afgelopen maanden leek de koffiemarkt zich te herstellen. "Zelfs met 2.000 ton extra zijn we al tevreden", zegt Ivan Rombouts van het Koninklijk Verbond van Koffiebranders (KVK).

De koffie die we opnieuw zijn gaan drinken is niet dezelfde als tien jaar geleden. En we drinken de kopjes ook niet meer op dezelfde plaats als vroeger. De gewone kop koffie met een suikerklontje en eventueel een likeurtje maakt plaats voor espresso's, cappuccino's en koffiecoctails. De Belg ziet steeds liever een laagje schuim op zijn koffie liggen. In een op de drie Vlaamse gezinnen werd op het aanrecht al plaats gemaakt voor een Senseo. Het koffieapparaat van Philips maakt geen echte espresso's maar het prijskaartje van 70 euro is wel betaalbaar voor iedereen. "Met een espressoapparaat kun je koffie maken per kopje. Heel handig voor mensen die alleen wonen en zelf geen hele koffiekan naar binnen kunnen spelen. En ook voor mensen die niet veel tijd hebben en daarom graag snel hun kopje gevuld zien. Maar vroeger liepen de prijzen van die machines op tot tegen de 1.000 euro en dat wil en kan niet iedereen betalen voor een simpel kopje koffie met schuim", zegt Ivan Rombouts.

In de supermarkten zijn het dus vooral de koffiepads die vlotjes over de toonbank gaan. "Maar de echte stijging hebben we te danken aan de opmars van koffiebars", zegt KVK-voorzitter Rombouts. "Die schieten overal als paddestoelen uit de grond. In Italië kun op elke hoek al zo'n bar vinden. Daar worden de dagelijkse porties koffie al rechtstaand geconsumeerd. Maar doordat de koffietjes daar zoveel kleiner zijn, drinkt de Italiaan gemiddeld wel maar 4,4 kilo koffie per jaar ten opzichte van de 7,3 kilo die de Belg in een jaar durft te verzetten. Wij zijn meer gehecht aan de grote koppen koffie."

In alle Europese landen is er een heuse espressoboom aan de gang. Groot-Brittannië neemt het voortouw, gevolgd door Spanje, Duitsland en Scandinavië. De belangrijkste voortrekker in de nieuwe trend is de Amerikaanse koffieketen Starbucks, die 25 bars per week opent maar nog geen vestigingen heeft in België of Nederland.

Toch zijn er genoeg andere spelers die de cultuur van koffiebars in ons land proberen te introduceren. Meestal gaat het om zelfstandige ondernemers die het idee hebben afgekeken van de buitenlandse pioniers. Zo levert de Italiaanse koffieproducent Illy espresso in al zijn varianten aan zo'n zestigtal typische koffiebars in ons land. "Vijf jaar geleden bestond die formule gewoonweg niet. Je had natuurlijk wel de vele tearooms, maar die leggen de nadruk meer op pannenkoeken en wafels dan op koffie", zegt Anton Vanden Houte, directeur van Illy Benelux. "Wij baten zelf geen koffiebars uit, maar we stellen wel een concept voor aan partners die zo'n zaak willen oprichten. Zo hebben we al meegewerkt aan zo'n zaak in Brussel. En in maart wordt er een tweede geopend. Maar omdat de Belgen eigenlijk nog moeten wennen aan het idee van een koffiebar, blijft het ook wel een riskante onderneming. Je moet op plaatsen gaan zitten waar veel mensen moeten passeren, maar die locaties zijn meestal ook heel duur. En dat is geen probleem als de klanten er snel binnen en buiten lopen. Maar zo gaat het hier meestal nog niet. De bedoeling van een koffiebar is dat mensen aan de bar hangen met hun koffie of hem op de weg naar huis of hun werk opdrinken, maar hier gaan de mensen toch liever zitten. En op zo'n dure locatie is dat niet interessant. Want met vijf tafeltjes verkoop je niet genoeg koffie om de huur te blijven betalen."

Toch zijn er veel kapers op de kust. In de buurt van het nieuwe justitiepaleis in Antwerpen openen binnenkort drie nieuwe koffiebars hun deuren. Nescafé heeft koffiekraampjes geopend in het Antwerpse Sportpaleis en in verschillende bioscoopzalen van Kinepolis. Douwe Egberts heeft twee Jacqmotte Coffee Houses in Brussel en Luik. En ook de groep Colmar is in de koffieshopformule gestapt met Café Muffin, waarvan al een eerste vestiging is geopend in het Waasland Shopping Center. Voor de komende vijf jaar plant Colmar nog tien andere vestigingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234