Dinsdag 04/10/2022

InterviewFrans Timmermans

‘Het klopt niet dat wij Poetin nog meer provoceren. Hij is die fase allang voorbij’: Europa wil tegen eind dit jaar twee derde minder Russisch gas

Frans Timmermans. Beeld EPA
Frans Timmermans.Beeld EPA

De Europese Commissie heeft een plan voorgesteld om tegen eind dit jaar twee derde minder gas te importeren uit Rusland. Voor dat doel mogen volgens vicevoorzitter Frans Timmermans heel wat taboes sneuvelen. ‘Landen die op gas wilden inzetten om de transitie naar hernieuwbare bronnen mogelijk te maken, willen dat misschien herbekijken.’

Jorn Lelong

Het doet Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie, pijn om te zien hoe Oekraïne zo wordt aangevallen door Rusland, het land waar hij zelf nog als ambtenaar werkte. “Ik heb er drie jaar gewoond en ben sindsdien al dertig jaar Kremlin-watcher. Maar ik moet eerlijk toegeven dat ik compleet verrast was door de schaamteloze brutaliteit van Poetin. Het huis van onze buren wordt op dit moment vernietigd. We mogen geen enkele maatregel uitsluiten om die agressie te weren.”

Europa heeft nooit geziene maatregelen afgekondigd én wapens verstuurd richting Oekraïne. Provoceren die maatregelen Poetin niet alleen meer?

“Ik ga niet mee in de redenering dat wij Poetin nog meer provoceren. Hij is die fase allang voorbij. De veiligheid van onze burgers, onze grenzen en ons trans-Atlantisch verdrag beschermen is onze belangrijkste taak. Op langere termijn moeten we opnieuw relaties ontwikkelen die beide partijen ten goede komen. Maar vandaag is de enige optie Poetins agressie keihard veroordelen en ons zo snel mogelijk minder afhankelijk maken van Russisch gas.”

Hoe wilt u dat doen?

“We zijn op dit moment bezig met het zoeken van alternatieve gasbronnen, zoals vloeibaar aardgas. Dat kan ons op korte termijn uit de nood helpen. Ook het aandeel biogas moeten we verhogen. Maar de enige echte manier om Poetin pijn te doen en onze economie te verduurzamen is om nog sneller over te schakelen op hernieuwbare energiebronnen en anderzijds ons continent energie-efficiënter maken, bijvoorbeeld door warmtepompen te installeren. Op die manier hebben we berekend dat we tegen eind dit jaar onze import van Russisch gas met twee derde kunnen verminderen.”

Vanwaar gaan we dan extra vloeibaar gas importeren? Heel wat van dat vloeibaar gas is al via langetermijncontracten aan andere partijen verkocht.

“Er zijn meerdere mogelijkheden, zoals Qatar, de Verenigde Staten of Australië. Op dit moment praat Europees commissaris voor Energie Kadri Simson met nieuwe potentiële aanbieders. Die gesprekken lopen erg positief. Zij hebben er namelijk ook baat bij om met ons samen te werken.”

Een aantal lidstaten overweegt nu zelfs om vervuilende steenkoolcentrales langer open te houden, zodat we minder gas moeten importeren. Is dat dan een goed idee?

“Er zit geen toekomst in kolen, daar wil ik duidelijk over zijn. Maar er zijn een aantal Europese landen, zoals België, die op gas wilden inzetten om de transitie naar hernieuwbare bronnen mogelijk te maken. In de huidige geopolitieke situatie moet je dat misschien herbekijken. Vandaar dat er nu in een aantal lidstaten stemmen opgaan om kolencentrales langer open te houden. Dat kan, maar alleen als die landen dan een versnelling hoger schakelen om naar hernieuwbare bronnen over te stappen. Wat uiteindelijk telt, is dat alle landen de doelstellingen van het ‘fit for 55'-pakket (55 procent minder uitstoot in 2030, red.) halen. Met welke energiemix dat precies gebeurt, dat is hun keuze.”

Hoe gaat de EU verhinderen dat de energiefactuur van de burgers nog oploopt?

“Op het niveau van de energiehandelaars zullen we advies geven over hoe ze de prijs kunnen drukken. We geven de lidstaten ook nieuwe mogelijkheden om tussen te komen en de opbrengsten van het emissiehandelssysteem (ETS) te gebruiken om de energiefactuur te drukken.

“Het is belangrijk dat burgers weten dat de hoge energieprijzen van vandaag erg weinig te maken hebben met het nieuwe klimaatbeleid. We kunnen dat het best aantonen door nog sneller naar hernieuwbare bronnen over te schakelen, waardoor de prijs zal dalen. Maar je mag dan nog de feiten aan je zijde hebben, als mensen het gevoel krijgen dat deze transitie hen zal raken in de portemonnee, zal de transitie falen. Het moet een absolute prioriteit zijn om die bezorgdheid weg te nemen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234