Vrijdag 20/05/2022

Het kloeke Nederland

Fabian Lefevere

De situatie is al bij al niet eens zo rampzalig in Nederland. Dat was gisteren de conclusie van een parlementaire commissie die dertig jaar integratiebeleid onder de loep nam. Je voelde het zo aankomen: dit zou een politieke storm opwekken. En wat gebeurde? De grote politieke partijen struikelden zowat over elkaar met hun kritiek op het werkstuk. Van "naïef" tot "slap" of, het ergst van allemaal, "politiek correct".

Toegegeven, bijzonder indrukwekkend is het rapport niet. De aanbevelingen zijn op zijn minst vaag, en strekken vaak niet veel verder dan een warme oproep tot deugdelijk burgerschap. Over criminaliteit en religie werd bovendien met geen woord gerept en alleen wie ziende blind is zal deze problemen ontkennen. Echt nieuw kunnen de pleidooien tegen zwarte concentratiescholen en voor een betere inburgering ook al niet genoemd worden. Academisch zwak - een herhaalde klacht van iemand als Paul Scheffer - is al evenmin onterecht. En politiek achterhaald, ook dat kan kloppen.

Daar gaat het niet om. Het is niet het opmerkelijke aan het integratiedebat dat gisteren (alweer) in volle hevigheid losbarstte in Nederland. Werkelijk opvallend is de stilaan voorspelbare giftigheid van de reacties. Een positieve inschatting van de integratie, en bij uitbreiding van de hele allochtone gemeenschap, is absolute not done in het post-Fortuyn-tijdperk. Haast met een zekere droefenis stelt Ilhan Akel, directeur van het Nederlands Centrum Buitenlanders, dat niemand het dezer dagen aandurft de evidentie uit te spreken dat allochtonen in dertig jaar migratie ook wel wat hebben bijgedragen tot de Nederlandse samenleving.

Het mág niet eens meer gezegd worden, en dat is een merkwaardige omkering van het perspectief. Alsof Nederland alleen maar in uitersten kan denken. Werd door vroegere regeringen boven de Moerdijk een (afkeurenswaardige) houding van laisser faire misschien verward met tolerantie, dan neigt de nu in zwang zijnde flinkheid al evenzeer naar regelrechte onverdraagzaamheid. Maar wie niet kloek spreekt, die telt in Nederland niet meer mee. Een evolutie overigens die naar de buurlanden overslaat.

Misschien moet de Nederlandse overheid maar eens zijn perspectief weer wat bijstellen en zich niet laten verblinden door de ernstige en betreurenswaardige incidenten van de voorbije maanden, zoals de moord in een Haagse middelbare school. Het klopt dat er grote problemen zijn binnen de samenleving, en daar heeft de immigratie zeker en vast mee te maken, maar was het Nederlandse migratiebeleid nu werkelijk zo'n fiasco dat het de kritiek van gisteren rechtvaardigde? Zijn er ooit langdurige rellen geweest zoals na de dood van Rodney King in Los Angeles? Dagenlange onrust als in de Franse banlieues van Rijsel twee jaar geleden? Of etnische clashes tussen diverse gemeenschappen zoals in het noorden van Engeland? Nee toch.

En desondanks lijkt de discussie over integratie zich weer helemaal aan de oppervlakte af te spelen, met in Nederland een openlijker keuze voor repressie. Er wordt dezer dagen veel gepraat over verplichte inburgering en veel minder over de sociaal-economische aspecten die automatisch en haast organisch tot die inburgering kunnen leiden. Over onderwijs, over werk of over huisvesting. Zodanig zelfs dat die attitude doorsijpelt in een voorzichtig rapport als dat wat gisteren gepresenteerd werd.

Het is, tot slot, maar zeer de vraag of deze kloekheid van het debat geen self-fulfilling prophecy is en automatisch tot een verharding van de stellingnames in beide kampen leidt. Het constante hameren op de negatieve aspecten is dan ook vooral een strategisch slechte keuze. Om maar een voorbeeld te noemen: het oeverloze gepraat over de republikeinse waarden in Frankrijk en het daaruit voortvloeiende verbod op hoofddoeken. In Frankrijk zorgt dat ervoor dat de islamitische gemeenschap in zijn schulp kruipt en dat elk debat onmogelijk wordt. Of kijk naar Turkije: in Atatürks seculiere staat is inmiddels een islamitische partij aan de macht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234