Vrijdag 25/06/2021

Het kleine meisje en de dood

De Munt windt er geen doekjes om: een requiem is een requiem, ook als het door kinderen gebracht wordt. Van wat op het eerste zicht een tegenstelling en een taboe lijkt, gaat alleen maar ontzettend veel kracht uit.

De makers van The Brussels Requiem hadden aanvankelijk zélf koudwatervrees. Het idee entte zich op de wens om een communityproject te maken met de gemeenschappen die rond het Brusselse operahuis leven, maar misschien niet weten wat daar gebeurt. “Sinds ik directeur van De Munt ben, programmeer ik elk jaar een requiem”, zegt Peter de Caluwe. “We bedachten dat afscheid en de dood in elke cultuur voorkomen, het brengt samen.” Maar de vonk was er nog niet. “Veel mensen vinden de combinatie van kinderen en de dood choquerend”, zegt de Caluwe. “Zelf maakte ik de klik toen ik een krantenartikel las over een Nederlandse juf die aan terminale kanker leed. Haar leerlingen maakten haar doodskist, waar ze later effectief in begraven is. Wat me trof, was dat kinderen blijkbaar wél goed met de dood kunnen omgaan.”

De Caluwe moest een paar mensen over de streep trekken. Onder meer regisseur Benoît De Leersnyder schudde ongelovig zijn hoofd toen de Caluwe hem over het idee sprak. Eenmaal aan het werk, bleek al snel dat iedereen een paar vooroordelen aan de kant moesten zetten. “De meeste kinderen kennen nog geen groot verlies, maar ze zijn wel bekend met het thema”, zegt de Caluwe. “Ze denken er veel transcendentaler en eerlijker over de dood dan volwassenen.”

“Plots werd het onderwerp heel bespreekbaar voor de kinderen”, zegt coördinator Linda Lovrovic. “Tijdens de gesprekken in de klas waren ze ontzettend open. Sommigen zeiden dat ze nu eindelijk de dood van bijvoorbeeld hun opa beter begrepen.”

Negen talen

Een kleine jongen wandelt in een helle lichtstreep. 251 andere kinderen kijken toe. Op het einde van de lichtstreep valt hij neer - The Brussels Requiem begint.

252 gouden kinderstemmen die ‘memento mori’ zingen. Je hebt een hart van steen als dat je onberoerd laat. Tijdens de doorloop van de voorstelling op de repetitie blijkt The Brussels Requiem zonder meer indrukwekkend te zijn. De pure, hoge kinderstemmen contrasteren prachtig met de krachtige stemmen van bas Giovanni Battista en sopraan Anne-Catherine Gillet. Componist Howard Moody schreef mooie muziek, op maat van de ongeoefende kleine zangers. Het stuk gaat van het Requiem over in Dies Irae, en leidt via een Lacrymosa en Libera Me naar In Paradisum. “In het begin vond ik het geen leuk onderwerp, maar nu ken ik het hele verhaal en het eindigt goed”, zegt Jannes (11). “Ik vind het heel fijn om hieraan mee te werken. De muziek is geweldig. Eerst oefenden we alleen met piano, maar nu komt het hele orkest erbij. Dat is nog veertig keer mooier. Het is leerzaam ook, want we zingen in het Latijn. Mijn mama zegt dat ik goed kan zingen, en daarom ga ik nu ook naar de muziekschool.”

Voor alle duidelijkheid: The Brussels Requiem is geen requiem voor Brussel. “Nee, nee”, zegt Peter de Caluwe stellig. “Het wijst alleen op de verbondenheid van de voorstelling met deze stad.” De kinderen op de scène zijn het kinderkoor van De Munt, maar ook leerlingen uit zes verschillende confessionele basisscholen uit Brussel. “Daarom zit er in het stuk geen expliciete verwijzing naar een bepaalde religie, en is het in verschillende talen geschreven”, zegt Linda Lovrovic. “Frans, Engels, Nederlands, Duits, Italiaans, Hebreeuws, Arabisch, Sanskriet en Latijn. Het is zo bijzonder dat bijvoorbeeld Joodse kinderen in het Arabisch zingen, en omgekeerd. Dat doen ze gewoon, want ze respecteren elkaar.”

“Door te zingen leerden de kinderen hun emoties op een andere manier te uiten”, zegt Peter de Caluwe. “We merkten bijvoorbeeld dat leerlingen plots beter overweg konden met elkaar. Ik hoop dat dat statement ook overkomt bij het publiek: muziek brengt samen. Deze voorstelling past binnen ons seizoensthema van tolerantie. We mogen niet in hokjes denken. Dat is een belangrijke les voor onze stad én ons land.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234