Zondag 20/09/2020

ColumnHans Vandeweghe

Het kan niet dat de VS, dat zelf vergeven is van de doping, de moraalridder speelt

Hans Vandeweghe is sportjournalist bij De Morgen.

Het zou de titel van een boek kunnen zijn van Robert Ludlum, maar die is dood. Doe dan maar John Grisham, maar die is zo spannend niet meer. Het is niets van dat alles, het is gewoon een kersverse Amerikaanse wet. The Rodchenkov Act, genoemd naar de man wiens naam wij in het Nederlandstalige gebied schrijven als Grigori Rodtsjenkov, gaat over doping.

Grigori Rodtsjenkov is de klokkenluider/overloper die ooit het Russische dopinglab leidde, en die daar in opdracht van de Russische overheid zelf onoorbare dingen moest doen. Daaronder wordt verstaan het verdonkeremanen van positieve dopingstalen, het zelf doperen van atleten en de andere kant opkijken als op de Winterspelen van 2014 in Sotsji de Russische geheime dienst FSB de stalen van Russische gedopeerde atleten verving door schone urine.

Toen Rodtsjenkov werd gecontacteerd door de Amerikaanse documentairemaker Bryan Fogel, die op zoek was naar een dopinglabo dat zijn dopingexperimenten wilde analyseren, zag hij zijn kans schoon om de plaat te poetsen. Overigens breek ik hier nog eens een lans om op Netflix Fogels docu te bekijken. Icarus is een supergoed gemaakte documentaire, die trouwens de BAFTA-award, Prime Time Emmy-award, Directors Guild of America-award en ten slotte ook dé echte Oscar won. Oké, Fogel had natuurlijk geluk dat hij onderweg de vlucht van Rodtsjenkov als een onwaarschijnlijke plotwending in zijn schoot geworpen kreeg. Maar echt: wie dit nog niet heeft gezien, kijken is de boodschap.

Russen dwarszitten

De Rodchenkov Anti-Doping Act (RADA) werd vorig week zonder veel boe of bah door het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden gejaagd. De wet moet nog naar de Senaat en dan moet Donald Trump hem nog tekenen. Aangezien het een wet is om de Russen en Vladimir Poetin dwars te zitten, is de verwachting dat dat ook zonder veel tegenkanting gebeurt.

De wet is bedoeld om Amerikaanse atleten te beschermen als ze deelnemen aan internationale sport, maar ook Amerikaanse bedrijven die sponsoren in het buitenland of die tv-rechten hebben betaald. Beschermen waartegen dan? Tegen stoute buitenlandse atleten en hun achterban die doping nemen en zo de kansen van de Amerikanen ondermijnen.

De Amerikaanse overheid kan op die manier buitenlanders tot in hun thuisland vervolgen en boetes opleggen tot één miljoen dollar, naast gevangenisstraffen tot tien jaar. De wet die door zowel de Democraten als de Republikeinen werd ondersteund, is gekopieerd van een andere wet die de VS toeliet om de FIFA-officials te achtervolgen tot in hun thuisland en vast te zetten of te laten uitleveren.

Tegen die laatste actie viel weinig in te brengen, want anders was er bijna zeker niets gebeurd. Al begon alles wel met een Amerikaanse corrupte FIFA-ondervoorzitter die nog nooit belastingen had betaald. Via Chuck Blazer en zijn afluisterapparatuur die hij als spijtoptant meekreeg, heeft de FBI de corrupte voetbalstal kunnen uitkuisen. Nogmaals, een goede zaak.

VS leider in dopinggevallen

De wet genoemd naar Rodtsjenkov is dan weer een gevaar voor de internationale sport. Het kan natuurlijk niet dat een land als de VS, dat zelf vergeven is van de doping, ineens de moraalridder gaat spelen en vanuit het eigen veilige Washington, New York of waar dan ook, de dopingstrijd internationaal juridiseert. Diezelfde VS dus, die andere internationale tribunalen niet aanvaarden. Niemand mag Amerikanen in het buitenland vervolgen, maar Amerikanen mogen wel buitenlanders vervolgen. Jammer dat deze superioriteit niet tot uiting komt in de dopingcijfers. Het trackrecord van de VS is niet bepaald een voorbeeld: in 2018 leidde de VS de internationale dopingdans met 102 gevallen, nummer twee Rusland zat aan 37.

Inmiddels ligt het Wereld Antidopingagentschap WADA ook onder vuur. Die zijn net als het Internationaal Olympisch Comité IOC om evidente redenen niet te vinden voor de wet die hun autoriteit ondermijnt. Dat WADA in Canada is gevestigd en het Arbitragetribunaal voor de Sport (TAS) net als het IOC in Lausanne zal wellicht hebben meegespeeld in de poging om het juridisch epicentrum van de dopingstrijd naar Amerika te halen. Dat WADA al jaren aanklaagt dat ze overal terecht kan met haar WADA-code, behalve in de Amerikaanse profsporten als ijshockey, american football, basketbal en honkbal, heeft evenmin geholpen. Volgend jaar zullen Amerikaanse basketbalspelers de rest van de wereld ongenadig olympisch oprollen in Tokio, weliswaar zonder getest en gestraft te zijn zoals de rest van de wereld. Daar zullen de Amerikanen niet om malen; zolang hun belangen niet worden geschaad, is het al lang goed.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234