Woensdag 21/10/2020
Hugo Camps.Beeld DM

ColumnHugo Camps

Het kan cynisch klinken, maar corona heeft de samenleving warmer gemaakt

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

Het begon in het zwaarst getroffen coronaland, Italië. Op een onzichtbaar teken gingen in de appartementsblokken ramen en deuren open en weerklonk muziek op de balkons. Nou ja, ketelmuziek met potten en pannen, lepels en vorken. Het schitterende Italiaanse volkslied werd gezongen. Het was bedoeld als hulde aan alle zorgverleners die dag en nacht strijden tegen het coronavirus. Aan vuilnismannen, vakkenvullers en alle anderen die zich drie slagen in de rondte werken om essentiële voorzieningen in stand te houden. Na Italië, volgden balkonscènes in Parijs, Madrid en zowaar voorzichtig in Brussel.

Van het galmende volkslied door eenvoudige flatbewoners op het hoogtepunt van de coronacrisis, ging een vracht troost en hoop uit. Ook ketelmuziek kruipt onder de huid. Voor mijn part had op Brusselse balkons ook eens de Brabançonne mogen klinken, want ook hier zorgen grote en kleine helden voor nog enige beheersbaarheid van het leven. In de zorg, in ziekenhuizen en scholen, in warenhuizen.

Muziek hecht gapende wonden.

Intussen heeft de coronacrisis voor een drastische omwenteling gezorgd. De staat is terug in het leven van de burgers en nu eens niet als vijandbeeld, als emotionele handlanger. De toespraken van Emmanuel Macron en Mark Rutte op radio en televisie waren compleet gedepolitiseerd. De Nederlandse premier sprak als een vader des vaderlands en lijmde in tien minuten de vertrouwensbrokstukken aan elkaar. Het volk reageerde dankbaar.

De coronacrisis heeft de vervreemding tussen burger en politiek (voor even) doorbroken. We zijn weer van en met elkaar. In de krant lees ik over een tachtigjarig dametje dat corona-arrest heeft gekregen. Haar verdriet was onblusbaar want nu kon ze de hond niet meer uitlaten. Een werkloze trucker meldde zich spontaan en maakt elke ochtend een ommetje met de hond. Hond en baasje weer gelukkig. Liefde in tijden van corona: Gabriel Garcia Márquez had er iets moois over kunnen schrijven.

Na de Nationale Veiligheidsraad zag ik blikken van verstandhouding tussen Elio di Rupo en Jan Jambon. De vijandige kilte in hun gelaat was gebroken. Ik vond dat prettig. Onverzoenlijkheid is in tijden van corona een kwaadaardige schimmel. Het scheelt toch als je in je eentje de ondergang tegemoet moet gaan of met zijn allen. Lotsverbinding is een substantiële vorm van troost en overleving. Vraag dat maar aan oorlogsveteranen.

Daarom had de ketelmuziek op de balkons van Rome en Napels iets bevrijdend. Het bevestigde gelijkwaardigheid in angst en verlies. Op zich een fundamenteel mensenrecht. Het kan cynisch klinken, maar corona heeft de samenleving warmer gemaakt. Meer gedisciplineerd ook. Balkonapplausjes zijn daar de expressie van.

Het individu is iets minder autonoom geworden, gemeenschapszin verhevigt. Het is een breuklijn die we met zijn allen vast moeten houden. Koning Filip probeerde dat majesteitelijk te verwoorden, maar er zaten geen armen en benen aan de woorden. Het bleef glaciale taal. Jammer, maar de vorst kan het ook niet helpen. Te weinig stroomstoten in zijn hart gekregen tijdens zijn jeugd. En dat blijf je horen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234