Woensdag 22/09/2021

Het jaar van de podcast?

Podcasts worden steeds populairder. En toch: de meeste Vlamingen hebben er nog nooit van gehoord. 'Wat Netflix deed voor video, is wat podcasts vandaag doen voor radio', zei Norm Pattiz, CEO van PodcastOne vorig jaar. Waarom merken we er dan nog zo weinig van?

In de Verenigde Staten vond de 'podcastrenaissance' al in 2014 plaats. Die wordt vaak toegeschreven aan Serial. De podcast bracht in zijn eerste seizoen het onbekende verhaal van Adnan Syed, een 17-jarige die veroordeeld werd voor de moord op zijn vriendin. Journaliste Sarah Koenig onderzocht in twaalf afleveringen zijn schuld of onschuld.

Het tweede seizoen, dat momenteel loopt, onderzoekt het veel bekendere verhaal van Bowe Bergdahl. De militair kon, na vijf jaar gevangenschap bij de taliban, in 2014 eindelijk naar huis. Zijn thuisstad maakte zich klaar voor festiviteiten, maar toen sloeg de publieke opinie om. Bergdahl werd gezien als een deserteur en het leger startte een onderzoek. Omdat hij wordt beschuldigd van twee misdaden, kan hij levenslang krijgen.

Serial heeft miljoenen luisteraars en zette zo in zijn eentje de podcast opnieuw in de kijker. Al zijn podcasts helemaal niet nieuw. In 2004 publiceerde journalist Ben Hammersley in The Guardian al het artikel 'Audible Revolution'. Op dat moment was er nog geen naam voor het medium, en Hammersley suggereerde 'podcast', een samentrekking van 'iPod' en 'broadcast'. Ook al bleef de audiorevolutie nog even uit, de term sloeg aan.

Ondanks het doodeenvoudige concept (zie kader), heeft de podcast de Vlaamse harten nog niet veroverd. Wederik De Backer studeerde radio aan het RITS en samen met medestudent Lucas Derycke maakt hij Plantrekkers, een podcast die in een kleine tien minuten een portret van een 'plantrekker' schetst. "Op dit moment zijn podcasts eigenlijk nog marginaal in Vlaanderen. Door en voor makers. Dat is ook een charme natuurlijk, dat je het gewoon voor je plezier maakt."

Hobbyisme in Vlaanderen, maar een podcast als Serial, die al meer dan honderd miljoen keer gedownload werd, stelt twaalf mensen tewerk. Big business, dus. Zo kan een podcast meer geld vragen voor advertentieruimte, omdat de reclame efficiënter is. De luisteraar heeft immers een meer persoonlijke relatie met de gastheer van de podcast. Wanneer die dan een sponsorboodschap voorleest, laat dat een diepere indruk na. In de Verenigde Staten betaalt een adverteerder al snel het dubbele voor een vermelding in een podcast met een miljoen luisteraars dan voor een tv-spot met een miljoen kijkers.

Veel meer vrijheid

Zo'n vaart loopt het nog niet in Vlaanderen, al gaat de openbare omroep de uitdaging aan. Radiomakers Ward Bogaert en Philip Heymans zullen volgend jaar de eerste originele podcast van de VRT uitbrengen. "Er is toch al een redelijk groot publiek in Vlaanderen dat de weg heeft gevonden naar Amerikaanse en Britse podcasts, dus die zullen de stap naar ons ook wel maken", hoopt Bogaert. Hij en Heymans zijn volop bezig met de voorbereidingen. "In de eerste plaats zijn we verhalenvertellers. Voor de radio moeten we stukjes maken van maximaal vijf minuten, nu hebben we veel meer vrijheid."

Een podcast kan inderdaad alle vormen aannemen. Een interview, een gesprek tussen vrienden, fictie, journalisten die het nieuws brengen, enzovoort. The Guardian biedt liefst 45 verschillende podcasts aan in de iTunes Store. Ook beroemdheden vinden hun weg naar het medium. Acteur en komiek Alec Baldwin is host van Here's the Thing with Alec Baldwin waarin hij voornamelijk kunstenaars en entertainers interviewt. Actrice Anna Faris, getrouwd met Hollywood-acteur Chris Pratt, geeft dan weer relatieadvies in Anna Faris is Unqualified en Lena Dunham, bekend van de hitserie Girls, werkte samen met Buzzfeed aan Women of the Hour with Lena Dunham. In de voorlopig laatste aflevering deelde ze het volgende: "Het is geen geheim dat ik voor mijn job regelmatig mijn tieten laat zien op tv, maar podcasten is verdomd verslavend."

In Vlaanderen doet vooral Mosselen om half twee van komiek Xander De Rycke het goed. De podcast kan elke week zo'n 15.000 fans bekoren, maar is de uitzondering op de regel. Relaas van Pieter Blomme, die radio aan de UGent doceert, vertelt waargebeurde verhalen en anekdotes van gewone mensen. Hij moet het slechts stellen met zevenhonderd luisteraars per aflevering. "Traditionele radio heeft als doel om zo veel mogelijk mensen te bereiken. Podcasts zijn thematisch en bereiken enkel een niche. Als je alle techfanaten ter wereld kunt bereiken, heb je een groot publiek. Maar in Vlaanderen kun je dus nooit hoge luistercijfers halen."

Gaat Vlaanderen volgend jaar dan toch overstag? Pieter Blomme gelooft van wel. "Ik dacht eigenlijk dat 2015 het jaar van de podcast zou worden, maar dat was blijkbaar iets te snel gesproken. Nu, ik denk wel dat 2016 een goed jaar zal zijn. Wouter Deprez gaat er zich ook aan wagen, de eindwerken aan het RITS zijn steeds vaker podcasts en de term begint toch meer en meer te circuleren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234