Vrijdag 04/12/2020

Reportage

‘Hét jaar om het te doen’: hoe corona ons vlugger bij de plastisch chirurg doet aankloppen

Onze journaliste is blij met haar ‘doorschijnende’ beugel. ideaal in tijden van Zoom-meetings.Beeld © Stefaan Temmerman

We zitten meer in ons kot, kijken vaker op onze kop en verstoppen ons achter mondmaskers. Het uitgelezen moment voor een esthetische ingreep, dacht ook Katrin Swartenbroux, die ‘eindelijk’ haar gebit aanpakte.

Simon noemde ik hem. Die ene tand die maar wat lamlendig aanleunde tegen mijn kaarsrechte bovenbeet, de scheve soldaat die altijd uit het gareel liep, het gecalcificeerd stukje dat me een karakterkop moest geven. Vrienden en familie zagen Simon enkel wanneer ik hen haast letterlijk met de neus op de feiten duwde, en dan nog klonk hun “ah ja” eerder beleefd dan bevestigend. Toen ik enkele jaren geleden van tandarts veranderde, die mij informeerde dat Simon wel degelijk de dentaire dans ontsprong, voelde het haast alsof er plots iemand was die mijn denkbeeldige vriendje óók kon zien en doodleuk had gevraagd of ie vanavond mee wilde eten.

Het had het begin van een horrorverhaal kunnen zijn, maar de orthodontie staat tegenwoordig beter op punt. Vier maanden Invisalign, zo sprak mijn tandarts, zouden ervoor zorgen dat Simon weer onherkenbaar opgaat in zijn soortgenoten die hem de afgelopen jaren aan de kant hadden geschoven. Een beugel dus, een hap uit mijn budget en doorgaans iets wat ik enkel in tienermonden spotte. Het kostte mij tweeënhalf jaar en een globale pandemie om eindelijk mijn go te geven.

Kilo’s make-up

Mijn afspraak stond gepland voor 23 maart, maar een week daarvoor gooide de regering het land op slot. Jammer, want anders sprak ik vandaag tot u met een gebit dat al rechtgetrokken was. Maar de realiteit verliep anders, ik kon pas veel later naar de tandarts. Hoewel ik van achter mijn afgeplakte lap­topcamera kan tikken wat ik wil, doe ik dat al een kleine twee maanden met een dunne reep plastic om mijn tanden gespannen. De doorschijnende beugel is mijlenver verwijderd van de ijzerbekkies op oude klasfoto’s. Mijn glimlach wordt niet benadrukt door kleurrijke elastiekjes en etensresten, en de Invisalign is écht zo goed als invisible.

Toch ben ik dankbaar voor het mondmasker dat ik achter mijn oren haak op het moment dat ik mijn huis verlaat. Het is zó een uitgelezen moment om te beugelen dat tandartsen in de Verenigde Staten zelfs adverteren met een gemondmaskerde smize op billboards langs de halflege snelwegen. In België moet ik het de eerste tandarts nog zien doen – voor zover ze dat al mogen –, maar na de eerste lockdown speelden schoonheidssalons wel al handig in op het deel van ons gezicht dat nog wél zichtbaar is.

Blauwe ogen

“Er zijn twee behandelingen die toen gingen boomen”, zegt Naomi De Vries, uitbaatster van de Brow Wax Bar in Antwerpen, die destijds zelfs een tijdelijke klantenstop moest invoeren om de verhoogde interesse te kunnen bolwerken. “Enerzijds deden we meer powderbrows, een semipermanente techniek waarbij kleine kleurpixels tussen de wenkbrauwhaartjes worden getekend waardoor de kleur blijvend is. Daarnaast werden ook de laserontharingen heel populair, ook bij bestaande klanten die vroeger alles lieten waxen, maar dat in de lockdown niet konden laten doen.”

Een huid die doorgaans gewaxt wordt, kun je niet plots gaan scheren of je loopt het risico op ingegroeide haartjes, dus opteerden veel van Naomi’s klanten voor een laserbehandeling. “Je merkte dat mensen veel bezig waren met een eventuele nieuwe lockdown, en hoe ze op die manier toch hun uiterlijk kunnen onderhouden.”

Nu de schoonheidssalons opnieuw voor onbepaalde tijd hun deuren hebben moeten sluiten, lachen deze vooruitzienden, die voor een meer permanent resultaat gingen, allicht in hun perfect gemanicuurde vuistje.

Ook andere esthetische verbouwingen oogden de voorbije maanden aantrekkelijker, nu niet ­iedereen de ruwbouw moet zien. “Na mijn eerste PDO threadlift (een plaatselijke facelift met in de huid oplosbare draadjes, KS) om mijn wallen weg te werken, liep ik een week rond met twee blauwe ogen. Ik moest kilo’s make-up dragen om op het werk te kunnen verschijnen”, vertelt Melissa (30), die onlangs ook fillers in haar traangoot liet plaatsen. Dat ze niet fysiek aanwezig moest zijn op kantoor in de dagen na de ingreep was een extra duwtje in de rug richting behandeltafel.

De doorschijnende beugel is mijlenver verwijderd van de ijzerbekkies op oude klasfoto’s.Beeld © Stefaan Temmerman

Zoë (24) is eveneens dankbaar voor de timing van haar neuscorrectie, waardoor ze met pleisters en blauwe plekken in haar aangezicht toch grotendeels thuis kon herstellen. “De ingreep stond geboekt voor maart, maar werd verschoven naar juli. Dat was best jammer, want eruitzien alsof ik tegen de deur was gelopen had net iets beter uitgekomen in lockdown”, lacht ze.

Zoë heeft nog een tweede operatie op de agenda staan, om extra kraakbeenvorming aan haar neus te laten weghalen. “Ik zou daar normaal veel langer over getwijfeld hebben, maar nu we constant mondmaskers moeten dragen, vind ik het een ideale timing. Al zijn die maskers natuurlijk geen cadeau, op een gebroken neus. Daarom heb ik ook veel langer dan nodig mijn neusgips gedragen, om de druk van de mondkapjes op te vangen. Op den duur had ik zelfs een masker vastgelijmd aan het gipsje.”

Joran (37) had al langer zijn zinnen gezet op een minifacelift, maar maakte er nooit tijd voor. “Het is toch een wat drastischer ingreep dan botox”, zegt hij. “Schaamte heb ik niet, ik ben heel open over wat ik laat uitvoeren, maar je weet nooit hoe je op een nieuwe behandeling gaat reageren en ik had geen zin in de blikken van vreemden. Meteen na de eerste lockdown heb ik mijn kliniek gebeld voor een afspraak. Dit was hét jaar om het te doen.”

Terughoudende belg

In Engeland en de Verenigde Staten melden cosmetische klinieken sinds de corona-uitbraak een aanzienlijke stijging van het aantal ingrepen die ze uitvoeren in het aangezicht, van botox tot ooglidcorrecties, soms zelfs tot twintig procent meer. Voor België, waar privéklinieken voor plastische en esthetische chirurgie vooralsnog geopend zijn, zijn er geen exacte cijfers van het afgelopen half jaar beschikbaar, maar Google Trends wijst uit dat landgenoten sinds april termen als botox en fillers vaker door de zoekmachine jagen.

“Plastische chirurgie zat de afgelopen jaren sowieso al in de lift. Het imago is ook veranderd: steeds meer mensen realiseren zich dat esthetische ingrepen ook subtiel kunnen zijn”, zegt Marc Nelissen, dokter in de plastische, reconstructieve en esthetische heelkunde in de Global Care Clinic in Zolder. “Bovendien”, zo zegt hij, “heb ik begrepen dat patiënten er de afgelopen maanden steeds meer voor kozen om bij ons een afspraak te maken in plaats van bij de algemene ziekenhuizen, omdat ze bang zijn om in contact te komen met covidpatiënten. Wij werken net zo steriel en bij ons konden operaties blijven doorgaan.”

De meeste nieuwe patiënten maakten een afspraak om advies in te winnen over een behandeling, maar er waren er ook veel die de pandemie als het uitgelezen moment zagen om de stap naar een ingreep te zetten. “De redenen zijn uiteenlopend”, zegt Nelissen. Ofwel vinden ze het na een zware periode tijd voor wat selfcare, ofwel hebben ze in de lockdown de tijd gehad om hun wensen op een rij te zetten. Dat we meer thuis zitten speelt natuurlijk ook een rol, zeker voor de Belg die toch wat meer terughoudend is. Mensen die voor de eerste keer komen, zijn bezorgd over eventuele blauwe plekken of wondjes, en hoewel dat in de praktijk niet vaak voorkomt, is het voor hen wel een geruststelling dat ze die niet per se aan de wereld hoeven te laten zien.”

Ook dokter Ingrid Van Riet, dermatoloog bij de Antwerpse Carpe Clinic, krijgt regelmatig te horen dat het mondmasker en het thuiswerken belangrijke drijfveren zijn om bijvoorbeeld fillers te plaatsen of een laserbehandeling te ondergaan. “Bovendien”, zegt ze, “is zo’n mondmasker ook wel een zegen voor pas behandelde huid die niet in contact mag komen met zonnestralen.” Bij Carpe Clinic heeft men niet de indruk dat er véél meer mensen onder de naald gaan, al merkt ze wel de impact van de Zoom-meetings. “Die geven mensen toch iets meer inzicht in hun eigen uiterlijk: doorgaans kijk je in de spiegel niet zo lang naar jezelf als tijdens een videovergadering. Dat treft trouwens ook mannen, die plots een storende plooi of een wat minder uitgesproken kaaklijn ontdekken”, weet de dermatologe.

Je zou kunnen denken dat je de kaaklijncorrecties en lipfillers achterwege kunt laten nu je mond meestal verstopt zit, net zoals ook de lipstickverkoop een deuk krijgt, maar dokter Van Riet ziet dat in de praktijk niet. “Ik heb nog niemand gehad die plots die zone niet meer wil behandelen. De focus is net iets meer op de ogen komen te liggen, maar het is niet dat de mond nu vergeten wordt.”

Voor Anna* (34) waren het ook de vele videomeetings die de doorslag gaven om iets te laten doen aan haar naar eigen zeggen zorgelijke uiterlijk. “Plots moest ik urenlang op mijn eigen gezicht kijken. Ik merkte dat ik een hele bedroefde uitstraling heb, terwijl ik van nature best een vrolijk persoon ben. Wanneer ik luister, wanneer ik praat: altijd heb ik een frons tussen mijn wenkbrauwen en staat mijn mond zo sip.” Ze liet afgelopen zomer een kleine dosis botox tussen haar wenkbrauwen en in de spieren onder haar mondhoeken spuiten. “Een half uur na mijn spuitje zat ik alweer aan mijn bureau. Men noemt het dan ook een ‘lunchtime-behandeling’. Mijn collega’s is het nooit opgevallen, maar ikzelf merk een gigantisch verschil in mijn uitstraling.”

Oké, ook hier zorgt een veelvuldige blootstelling aan mezelf niet echt voor een beter zelfbeeld. Waar ik mijn zeldzame selfies vanuit zorgvuldig gekozen hoeken neem en eventueel slecht licht kan wegfilteren, is de webcam genadeloos voor mijn gebreken. Ik heb meerdere post-Zoom-depressies onder handen genomen door met vingers glimmend van de Bertoli in mijn depressors te duwen, de spieren rond mijn neus en mond. “Eender welke biologische olie is goed”, had de face-yoga-instructor op YouTube gezegd, die mij wijsmaakte dat de groeven die ik langs mijn neus had zien verschijnen gewoon weg te kneden zijn. Omdat een mens nog ergens in moet geloven als de wereld in brand staat, duw ik nu dus tweemaal per week mijn vlees weg van mijn jukbeenderen, mijn mondhoeken de hoogte in, terwijl ik ‘calm and steady’ door mijn neus probeer te ademen. Mijn kat kijkt me telkens aan alsof ik de duivel aan het uitdrijven ben, terwijl ik enkel de tand des tijds probeer te bestrijden. Niet bijster makkelijk met een beugel in je bakkes, overigens.

De Zoom boom

The Hollywood Reporter noemde het fenomeen waarbij plastisch chirurgen een toename merkten in behandelingen omdat mensen zichzelf vaker op het scherm moeten zien de Zoom Boom, al wordt deze trend nog niet duidelijk bevestigd in België. Toch zou het niet verwonderlijk zijn. Wat je op je scherm te zien krijgt, is niet enkel een representatie van de realiteit, de beweging gebeurt ook omgekeerd: TikTok- en Instagram-filters zorgden er al voor dat steeds meer jonge meisjes gingen aankloppen bij de estheticien om er meer zoals hun selfies uit te zien.

Beeld © Stefaan Temmerman

“We hebben voor een stukje de tools om het digitale beeld van onszelf te manipuleren aan de hand van de schoonheidsidealen die we om ons heen zien. Die beelden bestaan immers niet in het luchtledige”, verklaart professor media­studies Sofie Van Bauwel (UGent), die onder meer onderzoek doet naar de impact van Instagram op het zelfbeeld. In principe zou je kunnen stellen dat de Zoom-cultuur, hoe ongefilterd en genadeloos ook, een realistischer (zelf)beeld promoot dan de vele gefacetunede selfies, al waarschuwt Van Bauwel dat het ene het andere niet vervangen heeft. “We zitten al veel langer in de zelfrepresentatiecultuur, waarbij we willen controleren hoe we eruitzien op beeld. De ene doet dat via filters of bewerkingsapps, de ander door minder flatterende foto’s van zichzelf te deleten op een digitaal fototoestel. Ook in een videomeeting kun je dat beeld van jezelf bijstellen, door bijvoorbeeld een bepaalde lamp in je bureau aan te steken, direct licht te vermijden of je laptop wat hoger te zetten. Je kunt al die dingen niet los van elkaar zien.”

We kijken dus al langer naar onszelf via de lens van heersende schoonheidsidealen, of we dat nu via een smartphonecamera, een webcam of in de spiegel doen. Het enige wat voor sommigen wel veranderd is, is hoe vaak ze dat sinds maart (moeten) doen. Beeldcultuur sluipt nu nog meer ons professionele leven binnen, maar het fenomeen is volgens Van Bauwel in deze frequentie nog te recent om effecten op lange termijn te kunnen inschatten. “De mens heeft sowieso wel de neiging om naar zichzelf te kijken wanneer dat kan. Dat gebeurt niet enkel uit ijdelheid, maar ook om te kijken of de visuele boodschap overkomt. Heel wat mensen geven aan dat ze verlangen naar niet-gemedieerde vergaderingen waarin non-verbale communicatie niet verloren gaat in de pixels. Dus zie je soms tijdens een videomeeting de ogen afdwalen, om te kijken of men er niet te streng of te verveeld uitziet. Wanneer je de kans krijgt om dat te controleren, ga je die kans nemen.”

“Ik weet niet of mijn grijze haren er zijn gekomen omdat ik veel meer digitaal moet lesgeven, of omdat ze mij door het digitaal lesgeven meer ­opvallen”, lacht Sander (41), die in het hoger onderwijs staat. “De eerste weken vond ik het con­fronterend, maar ik lig er niet meer wakker van.”

Van Bauwel onderscheidt twee trends die haaks op elkaar staan. Enerzijds heb je de zogenaamde pyjamawerker, die voor een videomeeting snel een trui aantrekt maar zich niet meer bezighoudt met de haren te wassen ‘want dat zal wel verloren gaan in de pixels’, anderzijds heb je mensen die zich helemaal gaan opmaken voordat ze voor de webcam plaatsnemen. “Ik vermoed dat die laatste groep sowieso al van het type is dat ook helemaal perfect gekapt op de werkvloer verschijnt. In principe is wat we vandaag al zoomend doen gewoon een voortzetting van hoe we ons sowieso al bewogen in de publieke ruimte.”

Herrijzenis

Met andere woorden: mensen die zich toch al stoorden aan bijvoorbeeld hun fronsrimpel en die sowieso al nadachten over een plastische ingreep, kunnen nu door allerlei factoren (het mondmasker, meer binnen zitten, meer confrontatie met de uiterlijke onzekerheid die ze al hadden) misschien sneller geneigd zijn om de stap naar een esthetische ingreep te zetten, al is er van een prikjespandemie geen sprake. Plastische chirurgie draait tenslotte ook om je beter in je vel te voelen. We hebben een aantal zware maanden achter de rug, en er komen er nog een aantal aan. Het is logisch dat mensen op zoek gaan naar zaken die hen beter doen voelen, of dat nu botox of een boxset van The Office is.

Voor Sophia* (28) was dat onder meer een microneedlingbehandeling, een voortzetting van de renovatie die ze zelf had aangevat bij het begin van de lockdown. De pendeltijd die vrijkwam had ­Sophia gebruikt om meer te sporten, waardoor ze beter in haar vel kwam te zitten. Ze vond het dan ook tijd om aan haar onzekerheden over haar gezicht te werken. “Wimperverlengingen of lipfillers lijken vandaag even normaal als een nieuwe mascara of lipgloss kopen”, zegt de Brusselse. “Het private herstelproces is uiteraard mooi meegenomen, maar meer dan dat vind ik dit hét moment om op allerlei manieren aan jezelf te werken. Het is een investering voor als ik na de pandemie weer aan het daten ga, zodat ik er dan fabulous kan uitzien.”

Het idee om te herrijzen na een moeilijke periode is de mensheid niet vreemd, het is wat ons hoop en doorzettingsvermogen geeft. Het leven zal ons ooit weer toelachen, en op dat moment wil ik symmetrisch kunnen teruggrijnzen. Dus was ik de komende maanden niet alleen braafjes mijn handen, maar ook mijn tanden na ieder contact. Ik aanvaard deemoedig de dwangbuis waarin mijn snijtanden en sociaal leven zich bevinden. Nog even doorbijten. In februari ben ik ervan af. Toch?

* Anna en Sophia zijn schuilnamen.   

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234