Zondag 25/10/2020

'Het is niet mijn ambitie om Big Loulou genoemd te worden'Ruud Goossens en Fabian Lefevere

'Ik spreek me over de persoon Kagame niet uit. Ik ben geen voorzitter van een rechtbank. Ik ben een minister van Buitenlandse Zaken die streeft naar duurzame vrede in de regio van de Grote Meren, en dat kan alleen door te bemiddelen tussen de verschillende betrokkenen op het terrein'

Foto Thomas Vanhaute

Een kaalslag heeft er plaatsgevonden op het kabinet van Buitenlandse Zaken. Voor Louis Michel er eind juli de deur achter zich dichttrok, moest de verhuisploeg een honderdtal kostuums, zo'n zestig paar schoenen en een indrukwekkende medicijnkist mee naar Jodoigne sleuren. Ook het ministeriële bureau op de vijfde verdieping in de Karmelietenstraat heeft een metamorfose ondergaan. Van de prullaria en souvenirs waarmee Michel zich graag omringde, is niets meer te bespeuren. "Allemaal buitengesmeten, dien brol", verklaart De Gucht. De VLD'er is, ook op het interieurvlak, van het iets strakkere type. De vloerbekleding moest er evenzeer aan geloven. "Een soort Tibetaans, langharig tapijt waar geen wasbeurt meer tegenop kon", legt de minister uit. Waarna de blik op de kale muur achter ons valt: "Daar hing een afschuwelijk portret van Spaak. Bah, weg ermee! Ik vind wel iets mooiers."

Karel De Gucht is gearriveerd in de Karmelietenstraat om er even te blijven, zoveel mag duidelijk zijn. Benieuwd hoe de diplomaten, na vijf jaar onder het bewind van Louis Michel, zullen reageren op de komst van de voormalige VLD-voorzitter. Deze week leek het al even te rommelen toen bekend raakte dat De Gucht met voormalig De Standaard-hoofdredacteur Dirk Achten voor het eerst een niet-diplomaat tot kabinetschef benoemde op Buitenlandse Zaken. Maar de Oost-Vlaamse liberaal is ervan overtuigd dat de samenwerking wel zal vlotten. Al zijn diplomaten uit speciaal hout gesneden, toch? "Ik ben het gewoon met speciaal volk om te gaan: zie u hier zitten. Neen, ik ben van plan om hen zeer nauw bij mijn werk te betrekken, al draag ik uiteraard de politieke eindverantwoordelijkheid."

Zoals De Gucht ook van plan is om geen ruzie te maken met zijn MR-collega op Ontwikkelingssamenwerking Armand De Decker. Op de saga Michel-Boutmans zal geen sequel komen, verzekert De Gucht. "Ik vind niet dat ontwikkelingssamenwerking ten dienste moet staan van het buitenlands beleid, of omgekeerd. We moeten wel goed samenwerken, aan hetzelfde zeel trekken." Samenvattend: alles rustig tot nu toe op Buitenlandse Zaken.

Eigenlijk vonden we uw start een beetje teleurstellend: een maand bezig en nog altijd geen diplomatieke rel.

"Het is ook niet mijn bedoeling om diplomatieke rellen te creëren. Ik moet nu oplossingen vinden. La fonction, c'est l'homme, zegt men in het Frans. (met pretoogjes) En ik ben nog maar enkele weken bezig. Bovendien ben ik even met vakantie geweest."

U begint aan een compleet nieuw avontuur. Plankenkoorts?

"Eigenlijk niet. Er was ook niet veel tijd om na te denken. Er moest meteen onderhandeld worden over het mandaat van de Navo in Irak en in Genève stonden er WHO-onderhandelingen op de agenda. Ook tijdens mijn vakantie had ik haast dagelijks contact met het ministerie. Overigens begin ik niet van nul, hoop ik. Ik ben nu bezig met onderwerpen die mij ook in het verleden sterk interesseerden."

In Centraal-Afrika laait het conflict weer in alle hevigheid op. In die regio bent u toch niet echt thuis?

"Centraal-Afrika is redelijk nieuw, dat is juist. Ik heb geprobeerd om mij in ijltempo de architectuur van die regio en de configuratie van de spelers eigen te maken, op basis van nota's van de administratie en het kabinet. Ik heb vijfhonderd pagina's mee naar huis genomen en die heb ik grondig bestudeerd. Zo probeer ik me een idee te vormen van hoe we daar het best te werk gaan. Maar ik had natuurlijk ook kunnen zeggen: 'Ik ben nu minister, ik vlieg er onmiddellijk naartoe'."

Zo zou Louis Michel gereageerd hebben.

"Volgens mij is het beter om even van hieruit te bekijken welke initiatieven de Europese Unie zou kunnen nemen, hoe het mandaat van de Monuc (de VN-troepenmacht, RG/FL) gewijzigd zou kunnen worden. Ik ben daar constant mee bezig. Ik heb deze week de Burundese minister van Buitenlandse Zaken gezien, net als de Nederlandse minister van Ontwikkelingssamenwerking, die net uit de regio is teruggekeerd. Ik heb daarnaast elke dag telefonisch contact met André Flahaut, die zich in de regio bevindt. Maar het nut van een showblitzbezoek zie ik eerlijk gezegd niet in. Ik ga niet doen alsof ik het daar even snel, snel zal oplossen."

De Kongolese overgangsregering staat wel op instorten. Misschien zou een intensieve bemiddelingspoging toch niet zó dom zijn.

"We zijn wel degelijk aan het bemiddelen. Onze speciale gezant voor Afrika is vorige week al vertrokken. Er wordt internationale druk uitgeoefend op de rebellen van het RCD-Goma (een van de rebellenbewegingen, RG/FL) om niet te vertrekken uit de overgangsregering. Ik ben er niet zo zeker van dat de hele toestand daar verder zal escaleren, onder meer dankzij die internationale druk. Volgende week vertrekt ook de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki naar Kinshasa. Er gebeurt dus echt heel wat. Alleen zie ik niet goed in waarom mijn aanwezigheid plots een cruciaal verschil zou uitmaken. De pers zou schrijven dat ik de zaken 'in handen' neem, maar in realiteit kan ik van hieruit momenteel beter werken. We moeten er vooral voor zorgen dat de hele internationale gemeenschap zich meer gaat bekommeren om de regio van de Grote Meren."

Wie de berichten uit Kongo, Burundi en Rwanda de laatste weken en maanden ziet binnenlopen, kan zich eigenlijk niet van de indruk ontdoen dat het diplomatieke offensief dat ons land sinds 1999 heeft ingezet een gigantische mislukking is.

"Volgens mij hebt u ongelijk. Indien België zich de laatste vijf jaren niet zo om die regio had bekommerd, dan waren er nu geen mechanismen, geen drukkingsmiddelen om bijvoorbeeld te beletten dat Rwanda en Burundi na de slachtpartij op honderdzestig Banyamulenge van vorige week in Gatumba terstond Kongo zouden binnentrekken. Tot nu toe is dat níét gebeurd. Dankzij onze inspanningen van de laatste jaren blijft het daar relatief kalm. Dat belet niet dat de problemen daar allesbehalve eenvoudig zijn. Het is een heel etnisch geladen conflict, waarin ook economische en politieke belangen een grote rol spelen. Wie een mirakeloplossing in huis heeft, mag zich bij mij melden."

Gaat u ook met Paul Kagame praten? In tal van internationale rapporten wordt de Rwandese president zeer kritisch behandeld: geen persvrijheid, verdwijningen van opposanten, verkiezingsfraude...

"Kagame is nu eenmaal een van de belangrijke spelers in dat conflict. Ik spreek me over de persoon Kagame niet uit. Rwanda heeft op dit ogenblik een vrij goed functionerend regime. Je moet regelmatig blijven hameren op het respect voor de mensenrechten, maar het systeem functioneert in ieder geval. Dat is al heel wat."

En dus veegt u de spons over zijn verleden of over zijn huidige misstappen?

"Ik ben geen voorzitter van een rechtbank. Ik ben een minister van Buitenlandse Zaken die streeft naar duurzame vrede in de regio. Dat kan alleen door te bemiddelen tussen de verschillende betrokkenen op het terrein."

Ethische bezwaren steekt u even in de koelkast?

"In het verleden heb ik nog artikels geschreven over de rol van ethiek in de internationale politiek. Moet je een ethisch oordeel vellen over individuele personen of moet de algemene doelstelling van je buitenlands beleid ethisch zijn? Ik geloof in het laatste en ik ben ervan overtuigd dat de doelstelling van de Belgische politiek in Centraal-Afrika uitgesproken ethisch is. Deze regering verdedigt daar geen economische of hegemonische belangen, maar gelooft dat ze een rol kan spelen voor de zeventig miljoen mensen die daar wonen. Zolang we een politiek voeren die binnen die ethische doelstelling past, spreek ik me niet uit over individuele personages.

"Mijnheer Bemba is veroordeeld in België, maar hij is wel een van de topfiguren van de rebellenbeweging MLC. We hebben hem daarom mee rond de tafel gebracht en hem ervan overtuigd om in die overgangsregering te stappen. En herinner u de gerechtelijke problemen die er in het verleden in België waren met mijnheer Yerodia (toen Kongolees minister van Buitenlandse Zaken, RG/FL). Ons doel moet zijn om een nieuwe oorlog in het gebied van de Grote Meren te vermijden. We moeten proberen een nieuwe stap in de overgang naar een democratie te zetten, namelijk de organisatie van algemene verkiezingen. Dat is de enige manier om de relatieve krachtsverhoudingen tussen al die spelers daar te bepalen. Dat is mijn ethische doelstelling. En dan ga ik me niet uitspreken over mijnheer Bemba, mijnheer Yerodia of wie dan ook. Dat is mijn job niet."

Op een bepaald moment stopt zo'n redenering wel. Als een 'speler' een te grote verantwoordelijkheid voor de problemen draagt, kun je je afvragen of de oplossing nog wel van hem kan komen.

"Dat soort afwegingen maak je constant. Maar sowieso moet je, om over te gaan naar een gestabiliseerd, democratisch regime, de rebellenbewegingen samenbrengen in een regering. De ideale democratie kun je niet inplanten zoals een pacemaker bij een hartpatiënt. Zonder een akkoord met die beladen figuren was er nooit een overgangsregering geweest in Kongo. En zonder een overgangsregering is het daar constant oorlog. Voilà. Je moet zien op welk niveau je de ethiek een rol laat spelen."

Betekent dat ook dat u, in tegenstelling tot Louis Michel, persoonlijke waardeoordelen over collega-politici uit het buitenland voor uzelf zult houden?

"Wat Louis Michel in dat soort dossiers overkomen is, toont toch de grenzen van het ethisch handelen aan? Hoe vaak hebben ze hem niet gezegd: 'Tegen Pinochet gedraag je je ethisch, maar tegenover Kagame of Kabila niet'? Dat wil ik niet meemaken. Volgens mij is het cruciaal of je uitgangspunten ethisch zijn. Ik wil stappen vooruitzetten in die regio, en daarvoor zijn algemene verkiezingen onontbeerlijk. Dat wordt al moeilijk genoeg."

Michel bewoog zich met de hem eigen zijnde zuiderse flair tussen figuren als Jean-Pierre Bemba en consorten. Met permissie, maar we zien u niet direct in een Afrikaanse hut tussen gewapende rebellenleiders zitten.

"U vergist zich. Ik heb vijf jaar ervaring in het VLD-hoofdkwartier in de Melsensstraat. (lacht) Dan overleef je in alle milieus. Neen, echt, ik zal daar geen enkel probleem mee hebben, zeker niet wanneer het eten lekker is. En ik lust graag moambe."

Uw stijl is toch iets onderkoelder, neen?

"Het is dan ook niet mijn ambitie om Big Loulou genoemd te worden. Dat wil niet zeggen dat ik niets met Afrika heb. Ik ben vroeger veel naar Afrika gereisd als lid van de ACP-conferentie in het Europees Parlement. Toevallig ben ik nooit in Kinshasa geweest, maar ik hou wel van dat continent. Afrika is een schitterend werelddeel."

Ook de gevolgen van de oorlog in Irak zult u nog op uw bord krijgen.

"We zijn betrokken in de discussie over het Navo-mandaat. Onze houding blijft dezelfde: tegenover een militaire betrokkenheid van ons land blijven we als regering zeer huiverachtig staan. De vraag welke rol België kan spelen in opleidingsprogramma's voor het Iraakse leger moet op regeringsniveau behandeld worden. Ik heb altijd achter het Irak-beleid van de regering gestaan. Als VLD-voorzitter was ik er ook zeer nauw bij betrokken. De oorlog in Irak was niet onze oorlog, zo eenvoudig is dat. Als de Navo in multilateraal verband een rol gaat spelen in de heropbouw van die maatschappij is dat iets anders. Dan moeten we daar in de regering en in het kernkabinet over praten."

Maar dan sluit u niet uit dat België mensen en middelen ter beschikking stelt?

"Dat heb ik niet gezegd, en het tegendeel evenmin. Nogmaals, ik sta volledig achter de houding van Verhofstadt en Michel in het Irak-dossier."

Als er één dossier is waarin Michel op de grenzen van zijn ethische buitenlandbeleid gebotst is, dan is het wel het Irak-dossier.

"Ik heb dat van heel dichtbij meegemaakt en het was niet gemakkelijk om ons volledig te distantiëren van die oorlog. We zaten volledig op de lijn van Frankrijk en Duitsland en hebben die twee landen zelfs in een bepaalde richting gestimuleerd. Die houding was juist - ik zou net hetzelfde gedaan hebben - en de Amerikanen waren daar begrijpelijkerwijs niet gelukkig mee. Maar de echte botsing met de VS had te maken met de genocidewet. Die wet was totaal onuitvoerbaar en voor de Amerikanen de ideale stok om ons mee te slaan. De gemiddelde Vlaming vond dat we inderdaad niets te zoeken hadden in Irak, maar hij begreep er ook geen snars van dat Colin Powell en wie nog allemaal in België moesten terechtstaan. Als de Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld dan op een bepaald moment zegt dat zo'n wet onaanvaardbaar is, moet je je realiseren dat je een oplossing moet zoeken."

Was de boodschap van Rumsfeld niet vooral: 'Gelieve opnieuw braaf achter ons aan te huppelen'?

"Neen. De Amerikanen waren not amused met onze koers, maar ik geloof dat dat wel voorbijgewaaid zou zijn. Alleen kwam toen de genocidewet, waar ze een punt hadden. Het is niet aan België om Powell te berechten, dat slaat nergens op, dat begrijpt geen enkele normale mens. In die kwestie gaven de mensen de Amerikanen gelijk."

'Het open en creatieve Amerika trekt zich sinds 11 september onder aanvoering van president George W. Bush terug in een belegerde burcht waarbij de rest van de wereld verdacht is.' Juist?

"Is dat een citaat van mij of zo?"

Inderdaad. Het komt uit De toekomst is vrij, verschenen in het najaar van 2002.

"(onverstoord) Ik vind dat nog altijd. Elf september heeft in Amerika voor de grootste psychologische schok gezorgd sinds Pearl Harbour. Het gevolg is dat ze zich erg op zichzelf terugtrekken en alleen nog Amerikaans denken. Daardoor schatten ze de consequenties van bepaalde zaken onvoldoende in, zoals die van een oorlog in Irak. Ik heb geen enkele behoefte om terug te komen op dat citaat."

Hoopt u op een regimewissel in de VS?

"Amerika is een democratisch land dat een president zal verkiezen met wie wij zullen samenwerken. Natuurlijk heb ik een persoonlijke voorkeur, maar die hou ik voor mezelf. Volgens mij is het wel een vergissing om te geloven dat een wissel van George W. Bush naar John Kerry dadelijk voor grote veranderingen zou zorgen. In de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten zie je, al sinds de Eerste Wereldoorlog, een constante schommeling tussen een isolationistische en een internationalistische koers. Dat gaat zoals eb en vloed. Nu zitten ze weer in een interne fase. 'Osama bin Laden valt ons aan, hij zit in Afghanistan, dus gaan we naar Afghanistan', zo werkt het. De VS voeren oorlog met hun vijand, waar die zich ook bevindt."

Met Al Gore waren de Verenigde Staten wellicht niet naar Irak getrokken.

"Wellicht hebben de neoconservatieven rond George Bush daar inderdaad een belangrijke rol in gespeeld. Alleen zitten we nu wel met die oorlog. Ik geloof niet dat een regimewissel in de VS onmiddellijk tot een andere Irak-koers zou leiden."

U bent zich snel aan het omscholen tot diplomaat.

"Ik heb toch geen ongelijk? Ik zeg enkel dat 11 september de Amerikaanse maatschappij bijzonder diepgaand beïnvloed heeft en dat die maatschappij bijzonder isolationistisch is geworden. Voor het overige geef ik geen punten aan Silvio Berlusconi en dus ook niet aan George Bush of John Kerry."

De relaties tussen Europa en de VS zouden wellicht toch verbeteren met Kerry aan de macht. Dat moet u na aan het hart liggen.

"De relaties tussen Europa en de VS zijn niet zo slecht. Kijk naar wat er gebeurt op handelsvlak: bij de laatste WHO-onderhandelingen heeft Amerika voor het eerst een opening gemaakt wat betreft het afbouwen van landbouwsubsidies. De VS hebben het wel moeilijk met het totstandkomen van een zelfstandige veiligheidspolitiek in Europa. Dat zou volgens mij echter niet veranderen met een andere regering in VS. (lacht) Ook daar heb ik ooit een boek over geschreven, misschien kunt u de volgende keer daaruit citeren. De Amerikanen staan altijd zeer positief tegenover Europese samenwerking op het vlak van veiligheid en defensie, zolang er geen samenwerking is. En wanneer Europa dan werk probeert te maken van die samenwerking, zeggen de Amerikanen: 'Zo hadden we het nu ook weer niet bedoeld'. Dat is óók een constante in de Amerikaanse politiek. Als Europa zelfstandig begint te denken, steigeren de VS. Dat zou onder Kerry niet veranderen."

Van Europa gesproken, mag u zich daar ook mee bezighouden of is dat het speelterrein van de premier?

"(smakelijke lach) Natúúrlijk ga ik mij met Europa bezighouden. Dat is toch nogal vanzelfsprekend, neen? Dat wordt minstens de helft van mijn activiteit. En het is vanzelfsprekend dat ook de premier daar nogal wat tijd in zal steken. Maar de premier houdt zich evengoed bezig met de eindeloopbaanproblematiek, wat helemaal niet betekent dat er geen minister van Werk is."

Wat vindt u van de nieuwe Commissie onder leiding van José Durão Barroso?

"Geef ze zes maanden tijd. Toen ik nog in het Europees Parlement zat, mocht Groot-Brittannië een commissaris aanduiden die zich met de interne markt zou bezighouden. Tijdens de hoorzitting in het parlement viel die man haast in slaap. Dat werd nog niet opgeschreven door journalisten, maar ik heb toen gezegd dat ik daar echt niet in geloofde. Maar die man heeft het wel voor mekaar gekregen. Je moet opletten met snelle oordelen. Nu heeft iedereen het over een heel 'rechtse' Commissie. Maar ze zal toch met een programma op de proppen moeten komen dat door het Europees Parlement geslikt wordt. Volgens mij zullen de oordelen dan een stuk genuanceerder worden dan nu, ik maak me daar geen grote zorgen over."

Commissarissen als Neelie Kroes, Charlie McCreevy en zelfs de Britse socialist Peter Mandelson zijn dan ook echte liberalen...

"(lacht) Daar kan ik niet van wakker liggen, liberalen zijn niet noodzakelijk gevaarlijke mensen. De Europese Unie is een zeer liberale constructie en het is de best werkende politieke gedachte sinds de Tweede Wereldoorlog. Ik vind het dan ook een weldaad voor de mensheid dat er liberalen in de nieuwe Commissie zitten. Dat moet u toch begrijpen?"

Op zijn eerste persconferentie heeft Barroso in alle talen gezwegen over sociale vooruitgang in de EU.

"Het sociale beleid is op dit moment nog hoofdzakelijk een zaak van de lidstaten. Weet u wat mij stoort? Bepaalde mensen doen alsof Europa op sociaal vlak zeer snel zou kunnen derapperen. De vrijmaking van de markt zou leiden tot een sociale neergang. Alleen blijkt dat niet uit de realiteit. De nationale bevolkingen zouden dat niet aanvaarden. Beeld u eens in dat de Europese Commissie een thatcheriaanse sociale politiek zou willen doordrukken. Dan zeggen alle nationale regeringsleiders: 'Niet met ons'. Ze zouden immers hun bevolking tegen krijgen. Ik geloof dat het verhaal over een negatieve sociale spiraal een waanbeeld is."

De richtlijn van Frits Bolkestein over de liberalisering van de dienstensector was toch niet echt een geruststelling?

"Die richtlijn is wel aanvaard door de vorige Commissie, die de afgelopen jaren niet direct is afgeschilderd als 'rechts' en waar ook ex-PS-voorzitter Philippe Busquin deel van uitmaakte. Dat die richtlijn ons sociaal systeem op de helling zal zetten, klopt niet. Dat was je reinste electorale wind van de socialisten tijdens de verkiezingscampagne. De teksten van Bolkestein bieden iedere lidstaat de mogelijkheid om openbare diensten aan de markt te onttrekken. Een aantal zaken moet nog verder verfijnd worden, maar het was wel een goede richtlijn. Dat was een liberaal werkstuk dat zeker geen sociale afbraak predikt."

Louis Michel kon wegen als minister van Buitenlandse Zaken omdat...

"... hij ook vice-premier was. Aah! Eindelijk! Ik wist dat die vraag zou komen!"

Het is een handicap om niets over de binnenlandse politiek te zeggen te hebben.

"Ik ben minister van Buitenlandse Zaken, niet van Binnenlandse Zaken. Voor het overige zal ik ook voor binnenlandse aangelegenheden mijn rol spelen binnen de VLD, zelfs al ben ik geen vice-premier. Dat lijkt me heel normaal."

Wie ervan droomt dat u zich niet meer met het binnenland zult bezighouden, vergist zich?

"Dat is te agressief gesteld. Maar ik ben vijf jaar partijvoorzitter geweest, het lijkt me nogal logisch dat ik een mening blijf hebben over binnenlandse dossiers. Guy Verhofstadt, Patrick Dewael en ikzelf zullen op dat vlak goed samenwerken, daar twijfel ik niet aan. Ik weet dat de pers obsessioneel bezig is met het feit dat ik 'uitgerangeerd' zou zijn. Wel, dat is niet zo. Evenmin heb ik de ambitie om me als een vice-premier te gedragen - met Patrick hebben we er al een. Maar als ik ergens mee zit, zal ik mij uitspreken. Wees gerust."

Waarom bent u eigenlijk in die federale regering gestapt? Die ploeg gaat een erg onzeker najaar tegemoet.

"Als ik dacht dat die regering het slechts een paar maanden zou volhouden, was ik er niet ingestapt. U kunt dat egoïstisch vinden, maar ik ben tenminste zo eerlijk om het te zeggen. Het is mijn overtuiging dat deze regering doorgaat tot aan het einde van de legislatuur en wel in deze samenstelling. Volgens mij wordt deze regering ook versterkt door de gewijzigde samenstelling. Met name de positie van de VLD lijkt mij versterkt doordat de zogenaamde heilige Drievuldigheid (Verhofstadt, Dewael en De Gucht, RG/FL) erin zit.

"Wanneer ik niet in die ploeg gestapt was, zou men constant de discussie zijn blijven aanwakkeren tussen VLD en regering, (droogjes) enfin, tussen Verhofstadt en De Gucht, om maar eens concreet te zijn. Doordat ik in die regering ben gestapt is de spons gehaald over dat conflict. Ik had perfect voorzitter kunnen blijven, maar dan was de partij dat conflict blijven meeslepen. De pers zou ons daarbij geholpen hebben."

At your service.

"Voor de partij is deze oplossing dus beter. Verhofstadt heeft mij ook niet monddood willen maken met dit voorstel."

Als u even vaak in het buitenland zit als Louis Michel wordt het wel moeilijk om een binnenlandse rol te blijven spelen.

"Ik heb een gsm. Verhofstadt kent mij voldoende om te weten dat het contraproductief is om mij monddood te maken. Dat is ook niet zijn bedoeling. We hebben de koppen bij elkaar gestoken en we hebben voor deze oplossing gekozen. Ik heb echt zin in dit departement. Ik zag het niet zitten om vice-minister-president van de Vlaamse regering te worden. Dat is mij uitdrukkelijk gevraagd door Yves Leterme, maar dan zou ik me hebben moeten profileren ten opzichte van die federale regering. Dan zou het conflict met Verhofstadt nog uitvergroot zijn. Dat was met andere woorden politiek ondoenbaar. Neen, zelfs al zijn we er onderling uit, dat had miserie gegeven. We hadden dat nooit geloofwaardig kunnen neerzetten."

Welk lid van de trojka moet opstappen als CD&V federaal zou 'inbreken' in de regering? Verhofstadt? Dewael? Of toch maar De Gucht?

"Ik zeg u net dat die regering tot het einde van de legislatuur moet doorgaan. Overigens, zelfs in een tripartite zou de VLD nog altijd drie ministers hebben."

En nu is ook Marc Verwilghen minister...

"Er zijn er nu vier, dus zelfs in uw hypothese zou er geen probleem zijn."

Zult u de adrenaline van het VLD-voorzitterschap niet missen?

"Een voorzitter moet elke dag een nieuw standpunt innemen, en ik deed dat graag. Maar op dit departement zal het mij niet aan uitdagingen ontbreken. Denk maar aan Centraal-Afrika en Europa. Alleen met die dingen kan ik mij wel enkele jaren bezighouden. Daarnaast zal ik me ook nog om de VLD blijven bekommeren. Dat klinkt toch bijzonder goed?"

Is er één VLD'er die het Bart Somers moeilijk zou kunnen maken bij de VLD-voorzittersverkiezingen?

"(denkt lang na)"

Behalve uzelf.

"(lacht) Er zijn voorzittersverkiezingen en iedereen kan zich kandidaat stellen. Zo werkt de democratie. Ik ga me niet mengen in het debat over de verkiezing van mijn opvolger. Guy, Patrick en ik hebben aan Bart gevraagd om voorzitter te worden. Ik steun hem daarin, maar ik onthoud me voor het overige van speculaties. Ik heb de indruk dat de mogelijke kandidaten daar zelf al genoeg mee bezig zijn, en niet altijd op een even geïnspireerde manier."

Vergissen we ons of spreekt u nog altijd met meer passie over binnenlandse dan over buitenlandse politiek?

"U vergist zich. Ik ben al heel lang passioneel bezig met internationale politiek. Ik denk veeleer dat ik over álles met passie spreek."

Toch lijkt u, na vijf jaar Louis Michel, voor een veel nuchterder aanpak te willen kiezen.

"Louis Michel is tegen de grenzen van zijn benadering van buitenlandse beleid opgebotst, zeker tijdens zijn laatste jaar als minister. Als ik mijn job nu op dezelfde manier invul, bots ik binnen twee maanden tegen een muur. Misschien zelfs binnen vierentwintig uur. Ik zal het daarom op een voorzichtige, doordachte, systematische manier aanpakken, omdat ik de bedoeling heb een aantal zaken te verwezenlijken. Het sterk verbaal ondersteunde voluntarisme van Michel zou mij alleen maar meesmuilende commentaren opleveren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234