Maandag 30/03/2020

Getuigen

‘Het is niet alsof je aan veel dingen geld kan opdoen': zij werden werkloos door coronavirus

Jonas De Vrieze is even zijn werk kwijt bij Ikea Gent. "Er werd ons beloofd dat we voor 100 procent uitbetaald worden tot 5 april, daarna wordt die regeling opnieuw bekeken."Beeld Bob Van Mol

Het coronavirus richt niet enkel fysieke schade aan, ook economisch worden er zware klappen uitgedeeld. Vijf mensen die door de overheidsmaatregelen zonder werk kwamen te zitten, getuigen over hoe ze deze periode beleven. ‘De weerslag hiervan zullen wij zelfs volgend jaar nog voelen.’

Jonas De Vrieze (29), medewerker Ikea Gent

“Tot vorige week maandag was Ikea Gent nog gewoon geopend voor het grote publiek. Het was die dag ontzettend druk; de Vlaming had duidelijk nog niet begrepen dat hij in zijn kot moest blijven. Toen we die massale toestroom zagen, dachten wij ook: wat doen jullie hier? Dinsdag ben ik nog gaan werken, maar om iets voor tien heb ik de handdoek in de ring gegooid en heb ik een vakantiedag ingezet om thuis te kunnen blijven. Ook veel collega’s van de verkoop zijn op dinsdag niet meer komen opdagen, waardoor Ikea toen al niet meer geopend was voor klanten. Maar werknemers moesten eigenlijk wel nog werken tot woensdagavond.

“Toen ik woensdag hoorde dat Ikea ook voor werknemers gesloten bleef, was ik vooral opgelucht. Er werkt daar toch gemakkelijk vijfhonderd man, dus je weet nooit of een van hen besmet is. En als je werkt, ben je onvermijdelijk met andere dingen bezig dan met proberen niet besmet te geraken. Dat viel niet meer te verantwoorden.”

Financieel valt de klap best mee. “Er werd ons beloofd dat we sowieso voor 100 procent uitbetaald worden tot 5 april, daarna wordt die regeling opnieuw bekeken. Dat was een opluchting. Onze bazen gaan er bovendien voor zorgen dat we van thuis uit enkele onlinecursussen kunnen meepikken om mee te blijven met het laatste Ikea-nieuws, al valt het nog af te wachten wat dat precies gaat inhouden.

“Ik vind het niet zo erg om niet te werken, maar toch blijft drie weken thuiszitten maar vreemd. Je kunt één dag in de zetel liggen nietsdoen, maar dat hou je ook niet oneindig vol. Ik probeer de dagen nu te vullen door wat te puzzelen of te gamen. En elke dag ga ik een uurtje wandelen want anders loop je na een tijd de muren op.”

Bert Van Reeth (21), lichttechnicus op festivals en concerten

Bert Van Reeth: "Ik zie het niet meteen een financiële catastrofe worden."Beeld Bob Van Mol

“De voorbije weken begon onze sector na een rustige winter eindelijk weer op te leven. Normaal is dit een topmaand voor ons, dus natuurlijk is het pijnlijk dat alles in zo’n korte tijd helemaal in elkaar stuikt. Sinds vorige week loopt mijn inbox over van de opdrachten die worden afgelast. Als zelfstandige ben ik nog nooit ontslagen, maar dít is dus hoe dat moet voelen: afschuwelijk.

“In de twee jaren dat ik als freelancelichttechnieker de belichting op festivals en concerten voorzie, heb ik gelukkig wel wat kunnen sparen. Ik zie het dus niet meteen een financiële catastrofe worden om deze periode te overleven. Maar tot mei of juni moet het ook niet duren, dan wordt het wél een drama.

“Voor de organisatoren van feesten en festivals is dit een bloedbad, al merk ik gelukkig wel een grote solidariteit bij de andere freelancers. Op zich zouden wij gewoon onze facturen kunnen uitsturen, maar de meesten van ons doen dat bewust niet. Als we dat wel zouden doen, hebben we geen klanten meer wanneer de quarantainemaatregelen opgeheven worden.”

Intussen werd op Facebook een pagina opgericht waarin freelancers vanuit verschillende getroffen sectoren zich kunnen verenigen. “Die pagina telt al meer dan 2.500 leden. We proberen er elkaar een hart onder de riem te steken en samen een front te vormen. En we hopen natuurlijk op steunmaatregelen van de overheid. Het is goed dat er voor elke getroffen horecazaak meteen een bedrag van 4.000 euro werd vrijgemaakt, ik hoop alleen dat ze de evenementensector niet vergeten.”

Astrid Stockman (33), sopraan

Astrid Stockman: "Intussen zijn er al acht shows geannuleerd. Dat gaan er nog veel meer worden."Beeld Bob Van Mol

“Ik heb net te horen gekregen dat nu ook verschillende optredens in het Verenigd Koninkrijk worden afgelast”, vertelt Stockmans, hoorbaar teleurgesteld, wanneer ze de telefoon opneemt. “Het was te verwachten, maar het is toch telkens een ontgoocheling. Intussen zijn er al acht shows geannuleerd. Dat gaan er nog veel meer worden.

“De voorbije weken heb ik zelfs al telefoontjes gekregen dat concerten van volgend jaar mogelijk niet doorgaan. Logisch: organisatoren worden bang omdat hun sponsors massaal afhaken. De schokgolf die nu over ons komt, gaat nog wel even nazinderen, geloof ik.”

Om de leegte wat te verjagen, gaf de zangeres deze week met haar ensemble Stokman & Vos een digitaal concert op Instagram voor enkele honderden kijkers. “Op die dag hadden we eigenlijk een concert gepland in een rusthuis, maar dat kon uiteraard niet doorgaan. Omdat die mensen ook enorm lijden onder het isolement heb ik gebeld met de vraag of dat concert online kon worden uitgezonden in de woon-zorgcentra. Dat ging! De grootste groep kijkers zijn natuurlijk jonge mensen, die nu kampen met grote angsten. Nadien kreeg ik verschillende berichtjes dat het deugd deed om eens een kwartiertje niet met het virus te hoeven bezig zijn. Hopelijk kan deze crisis ook aantonen hoeveel kracht wij als artiesten hebben om er toch iets positiefs uit te laten voortvloeien.

“Ik zie deze noodgedwongen onderbreking niet als enkel negatief. Ik ben al meer dan een jaar heel veel aan het zingen, vaak werk ik zeven dagen op zeven. Als je steeds op een podium staat, heb je geen tijd om je creativiteit de vrije loop te laten. Daar heb je echt ruimte, stilte en een lege agenda voor nodig. Het zijn dan niet de ideale omstandigheden, maar daar heb ik nu plots wel de tijd voor.”

Jonas Bosmans (27), uitbater van het Mechelse biercafé Makadam

Jonas Bosmans: "We gaan 4.000 euro krijgen om de eerste facturen mee te dekken, maar dat is echt een druppel op een gloeiende plaat."Beeld Bob Van Mol

“Als horeca-uitbater heb je vier of vijf maanden per jaar die volledig bepalen of het financieel een goed of een slecht jaar wordt. Maart is er daar normaal gezien een van. We proberen niet te panikeren, maar als kleine zelfstandige met nog geen twintig jaar op de teller hebben we geen reserves kunnen opbouwen waarop we nu kunnen teren.”

Bosmans is niet onder de indruk van de maatregelen die de overheid neemt om horeca-uitbaters tegemoet te komen. “We gaan 4.000 euro krijgen om de eerste facturen mee te dekken, maar dat is echt een druppel op een gloeiende plaat. Horeca is daarbovenop een heel fragiele sector. Als het volgende maand veel regent, blijven de mensen alsnog binnen. Ook het EK is verzet, wat heel begrijpelijk is, maar dat soort evenementen geven je jaar wel echt een boost. Over enkele maanden zijn de mensen dit allemaal weer vergeten, terwijl voor ons de financiële gevolgen volgend jaar nog voelbaar zullen zijn.

“Veel restaurants en cafés beginnen daarom met een afhaalservice, om toch een beetje omzet te maken. Dat is goed om bezig te blijven, maar de financiële kater help je daarmee niet weg.” In plaats daarvan startte Bosmans samen met zijn vennoot een crowdfundingactie op. Klanten kunnen bij hem een steunkaart kopen waarmee ze later recht hebben op een drankje, een bierproeverij voor vier personen of een lunch.

“We wisten meteen dat we iets wilden doen, maar je vraagt natuurlijk niet voor je plezier om hulp. Het doel van deze actie is om ervoor te zorgen dat we, als deze crisis achter de rug is, weer kunnen starten zonder aan kwaliteit in te boeten. Want met dezelfde snelheid waarmee de solidariteit met de horeca is opgekomen, vrees ik dat ze weer verdwijnt van zodra dit alles voorbij is.”

Katja Matthyns (48), uitbater van de Antwerpse lunchbar Starfish & Coffee

Katja Matthyns: "Ik heb enkel wat koffiebonen en een beetje plantaardige melk op overschot."Beeld Bob Van Mol

“Toen de beslissing werd genomen om alle horecazaken te sluiten, was ik daar even niet goed van. Ik ben, net als veel anderen, vrij lang in ontkenning geweest. Ik dacht dat het allemaal paniekzaaierij was, met dat coronavirus. Maar tegen de donderdagochtend zag ik in dat het beter was om mijn zaak te sluiten, dat het onverantwoord was om dat niet te doen.”

Matthyns baat een veganistische lunchbar uit in Antwerpen die ze bewust zo klein mogelijk wil houden. “Nu is dat een geweldig voordeel. Als ik met meer personeel zou werken, dan was dit voor mij een financiële slag in het gezicht. Ik heb enkel wat koffiebonen en een beetje plantaardige melk op overschot.

“Het heeft even geduurd voor ik die initiële mokerslag had verwerkt, maar ondertussen zie ik deze lege periode echt als een zegening. Zaterdag heb ik een grote wandeling gemaakt in het bos, de kat is blij dat ik thuis ben en ik heb voor het eerst een glutenvrij zuurdesembrood gebakken. Dat zijn allemaal dingen waarvoor ik normaal niet veel tijd heb.”

“Ik heb er geen seconde aan gedacht om een afhaalconcept op te starten. Omdat dat het probleem niet oplost – je raakt nog steeds etenswaren aan – en omdat ik niet in de supermarkt wil rondhangen om alle producten in huis te halen. Dan blijf ik liever enkele weken thuis, zodat we nadien zo snel mogelijk weer buiten mogen komen. Ook klanten zijn heel begripvol en sturen me lieve berichtjes. Ik geloof er echt in dat de mensen snel zullen terugkomen als dit allemaal voorbij is.”

Fauve Thaets (33), event manager bij het Gentse MTM

Fauve Thaets: "Ik ben al blij dat ik niet volledig zonder loon kom te zitten."Beeld Bob Van Mol

“Op donderdag hoorden we op het nieuws dat al onze evenementen moesten worden afgelast, vrijdag hebben onze bazen verteld dat iedereen tijdelijk werkloos zou worden. Iedereen, dus niet sommigen wel en anderen niet. Om ons voor te bereiden op een sluiting van drie weken hebben we al onze zaken, want we hebben er zes, nog eens heel grondig gekuist. Alle producten die mogelijk konden bederven moesten buiten.

“Ik ben helemaal niet onrustig of paniekerig geworden toen ik hoorde dat ik enkele weken niet meer kon gaan werken, want dit zat er natuurlijk aan te komen. Ook bij mijn andere collega’s was er weinig angst. Iedereen begrijpt dat we hier samen doorgaan. Al zou ik wel liever zo snel mogelijk weer aan de slag zijn. Thuis kan ik me wel even bezighouden – de hond uitlaten, een beetje schilderen – maar ik hou mijn hart vast voor de komende weken.

“Ook bij onze bazen valt het nog goed mee met de paniek. Zij gebruiken hun tijd nu productief door al onze zaken nog eens volledig op te knappen. Normaal zijn we bijna elke dag geopend waardoor dat er nooit van komt, maar nu is er de tijd voor.

“Het grootste nadeel aan deze situatie is dat ik niet mijn volledige loon krijg uitbetaald. Maandagochtend ben ik naar de hulpkas geweest en daar konden ze me niet precies vertellen op welk bedrag ik nu juist recht had. Dat is misschien vervelend, maar wakker lig ik er niet van.” De maatregel om technisch werklozen een maand lang geen gas, elektriciteit en water te laten betalen, vindt ze een mooie extra. “Ik ben al blij dat ik niet volledig zonder loon kom te zitten. Als ik mijn rekeningen kan betalen, is het goed. Het is niet dat je je geld nu aan veel andere dingen kunt opdoen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234