Vrijdag 23/04/2021

Opinie

Het is hoog tijd voor een andere ouderenzorg

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Martine Burin, An Haekens, Rob Van Buggenhout, namens de sectie Ouderenpsychiatrie van de Vlaamse Vereniging Psychiatrie.

De Pano-reportage over de penibele leefomstandigheden in commerciële woonzorgcentra (WZC) wekt beroering. Terecht. Wie wil op deze manier, in een situatie van 'ondervoeding, gebrekkige zorg en eenzaamheid' zoals De Morgen noteerde, zijn laatste dagen doorbrengen? De commerciële WZC's liggen onder vuur: zorgbehoevendheid exploiteren is dan ook bedenkelijk.

Maar is er niets meer aan de hand? Is het niet tijd dat we onze ouderenzorg in vraag stellen? Waarom komt er niemand op de barricade voor onze ouderen en wat houdt ons tegen?

An Haekens. Beeld rv
An Haekens.Beeld rv

Er is iets vreemd aan onze beeldvorming over ouderen. In onze prestatiemaatschappij moeten ook ouderen 'topfit' blijven. Actieve en succesvolle ouderen zijn van langsom meer aanwezig in het maatschappelijk beeld. Deze fitte ouderen stellen ons gerust: ouderdom kun je beheersen. Jammer genoeg is dit niet het verhaal van alle ouderen. Geconfronteerd worden met dementie, met lichamelijke beperkingen die je kwetsbaar en afhankelijk maken, horen ook bij ouder worden. Deze kwetsbaarheid boezemt angst in.

We willen graag controle houden over leven en dood. Maar kwetsbare afhankelijke ouderen houden ons een spiegel voor: ze confronteren ons met onze vergankelijkheid. Om die angst te bezweren, halen we die kwetsbare ouderen uit het maatschappelijk zicht. En zo komt dat we, behoudens een steekvlammetje nu en dan, niet echt wakker liggen van de noden binnen de woonzorgcentra (WZC).

Martine Burin. Beeld rv
Martine Burin.Beeld rv

We kunnen niet naast het feit dat de structurele organisatie van onze WZC voorbijgaat aan de complexiteit van de zorgnoden van ouderen. Wat hebben (kwetsbare) ouderen nodig? Basiszorg, sowieso, maar met de huidige financiering van de WZC kan alleen al aan die basisbehoeften zoals eten, drinken, wassen, kleden nauwelijks voldaan worden. Deze basis is onvoldoende om van een menswaardige kwalitatieve ouderenzorg te spreken.

Ouderen hebben net als iedereen eerst en vooral een doel nodig, een perspectief, hoe klein ook. Een zinvolle dagbesteding, bijvoorbeeld. Aandacht voor zingeving en andere existentiële noden ontbreken vaak in zowel de visie als de financiering. Het gevoel iets te kunnen, nog iets te betekenen voor anderen is cruciaal voor het welbevinden. Dat los je niet op met het gebruik van psychofarmaca. We moeten loskomen van de medicalisering van de oudere levensfase en ouderdom niet langer zien als een te bestrijden ziekte. We hebben vooral een genuanceerd beeld van ouder worden nodig. Dit kan helpen om het ouder worden te herwaarderen en de oudere in onze samenleving de plaats te geven waar hij recht op heeft.

We pleiten voor én een andere maatschappelijke visie op ouder worden én een forse structurele en financiële bijsturing van de ouderenzorg. Dit komt niet alleen alle (toekomstige) ouderen ten goede, maar ook alle hulpverleners in de ouderenzorg. Laten we niet vergeten dat veel zorgverleners prachtig werk leveren, en er in moeilijke omstandigheden toch in slagen de levenskwaliteit van de meest kwetsbaren ouderen te verbeteren. En hen zo een waardige oude dag te verzekeren, in een aangepast thuisvervangend milieu.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234