Dinsdag 17/05/2022

Voor u uitgelegdVierde coronagolf

Het is ernstig, maar niet zo dramatisch als eerder: dit zeggen cijfers en grafieken over de vierde golf

null Beeld DM
Beeld DM

Met 241 ziekenhuisopnames per dag naderen de coronacijfers de piek van de derde golf. Maar hoe verhoudt de vierde golf zich tot de vorige? En hoe doen we het in vergelijking met het buitenland? Een overzicht in cijfers en grafieken.

Tommy Thijs

Sciensano telt momenteel gemiddeld 10.500 besmettingen per dag. Dat is nog een eind verwijderd van de piek van meer dan 16.000 vorig jaar eind oktober, het hoogtepunt van de tweede golf. Anderzijds is de piek op dit moment nog niet bereikt en zelfs nog niet in zicht, zegt Sciensano-viroloog Steven Van Gucht. “De piek was vorig jaar bovendien zeer kort, waarna de curve dankzij de lockdown zeer snel weer naar beneden ging. Met de beperktere maatregelen van vandaag valt te verwachten dat deze piek, wanneer we die uiteindelijk ook bereiken, veel trager zal gaan dalen.”

Volgens Van Gucht zijn deze huidige cijfers bovendien nog een grove onderschatting en lag het werkelijke aantal besmettingen tijdens deze pandemie eigenlijk nooit hoger dan vandaag, ook niet tijdens de tweede golf. Nog altijd wordt een groot deel van de besmettingen niet opgemerkt. Er wordt massaal veel getest, en toch ligt de positiviteitsratio op een hoge 14 procent, en deze neemt ook nog toe.

Redmiddel

Volgens Van Gucht mogen de stijgende besmettingscijfers niet verbazen. “We hadden hiervoor gewaarschuwd. Vanaf september, oktober, zijn alle contacten opnieuw ‘open' gezet en de mondmaskers achterwege gelaten. Het is niet meer dan normaal dat het virus zich zonder beperkingen heeft kunnen verspreiden.”

Er zijn twee grote verschillen met het najaar van 2020. Enerzijds maakt de deltavariant de situatie slechter, aangezien deze besmettelijker en ziekmakender is dan de oorspronkelijke variant. Anderzijds is er het redmiddel van de vaccins. Deze voorkomen de grootste rampen in de ziekenhuizen, zegt Van Gucht. Want ook al nemen de opnames toe, ze doen dat lang niet meer op het ritme van de tweede golf.

Dat ze stijgen, ligt uiteindelijk gewoon aan de macht van grote getallen, zegt Van Gucht. “Zonder vaccins zaten we nu in een zware lockdown en zouden de ziekenhuizen overspoeld worden. Vandaag is de verhouding van de ziekenhuisopnames tegenover de besmettingen veel kleiner dan tijdens de tweede golf. Op de intensieve zorg is deze verhouding nog kleiner, net als bij de overlijdens. Maar ‘veel kleiner’ betekent niet nul. Er circuleert ongelooflijk veel virus in de samenleving. Een fractie van de besmette mensen belandt nog altijd in het ziekenhuis.”

Ingrijpen op circulatie

Biostatisticus Tom Wenseleers van de KU Leuven schat dat momenteel ongeveer 2,5 procent van alle besmette personen ongeveer een week later in het ziekenhuis belandt. De R-waarde, het reproductiegetal, ligt volgens zijn berekeningen momenteel tussen de 1,2 en 1,3, wat betekent dat de huidige golf nog steeds niet aan zijn piek zit en nog zal blijven stijgen.

Dat is ook de inschatting van Van Gucht. “Als de trend aanhoudt, zullen we begin december ruim de 1.000 patiënten op intensieve zorg overschrijden. Dat is een zware gok die we voor het zorgpersoneel echt niet kunnen maken. Hopelijk kunnen we afkloppen rond de 750, en daarna de daling inzetten.”

De maatregelen die het Overlegcomité woensdag nam, gaan veel minder ver dan de experten uit de GEMS-adviesgroep voorstelden. Zo werd daarin een sluiting van het nachtleven gesuggereerd, maar die komt er niet. “De maatregelen kúnnen volstaan, maar men moet dan bereid zijn om in het privéleven op de rem te gaan staan. Dat is een zeer moeilijke boodschap die niemand nog wil horen, maar we kunnen er niet onderuit dat er nu eenmaal zeer veel virus circuleert in de bevolking.”

Uitschieters

Opvallend in de vergelijking met andere West-Europese landen is hoe België er momenteel samen met Nederland en Oostenrijk uitspringt, ondanks de hoge vaccinatiegraad. Dramatische toestanden zoals in Oost-Europese landen als Roemenië en Letland zien we op dit moment bij ons niet, maar in vergelijking met ons land blijven de stijgingen in Spanje, Portugal, Italië en Frankrijk voorlopig nog zeer beperkt, al zijn ze er wel.

Ook Duitsland kent een nooit eerder geziene opmars van besmettingen, maar zit qua hospitalisaties bijvoorbeeld nog maar aan ongeveer de helft van België. Helemaal dramatisch is de situatie in Oostenrijk, waar al minstens twee deelstaten beslisten om vanaf maandag vollédig in lockdown te gaan. Nog maar begin deze week ging een lockdown voor ongevaccineerden in.

Van Gucht ziet drie belangrijke redenen voor de verschillen. “Heel wat zuiderse landen als Spanje en Portugal hebben een zeer hoge vaccinatiegraad. Wij doen het met 75 procent niet slecht, maar er is nog een verschil. Daarnaast is het Zuiden de voorbije maanden ook strenger gebleven in hun maatregelen, terwijl wij zo goed als alles gelost hebben. In Italië is het mondmasker nooit uit het straatbeeld verdwenen en zijn de maatregelen veel langer volgehouden.”

Tot slot kan ook het weer een rol spelen, al valt het exacte effect moeilijk te bepalen. “Ook in september hebben wij al veel contacten hernomen, maar toen nog grotendeels buiten. Vanaf oktober zijn we allemaal naar binnen gekropen. Mogelijk profiteren de zuiderse landen er van dat zij langer meer contacten buiten konden hebben.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234