Zondag 01/08/2021

Het is een sprong in het duister

Het achtste seizoen van De slimste mens ter wereld wordt maandagavond op gang geschoten. Voor de zevende keer al staat Erik Van Looy (47) aan het roer. ‘Ik zou echt willen dat het ondertussen bandwerk was. Dan stonden me nu twee heel rustige maanden te wachten. Dat is helaas niet het geval.’Door Pieter Dumon / Foto’s Tim Dirven

Dat De slimste mens na zeven jaar nog geen routine is, hebben Van Looy en de zijnen aan zichzelf te danken. In plaats van lui achterover te leunen en zich strikt aan het succesrecept van de almaar populairder wordende quiz te houden blijven Van Looy en zijn team aan De slimste mens sleutelen. “Elk jaar weer proberen we tijdens de cafétests nieuwe dingen uit, maar meestal merken we dat die niet per se beter zijn dan wat er al was. En dus blijft alles bij het oude.”

En toch hebben jullie voor deze jaargang het juryconcept bijgestuurd.

“We werken met een negenkoppige jury die we per twee samenzetten. Dat zorgt voor een heel andere dynamiek, zo hebben we tijdens de proefopnames gemerkt. Je hebt negen mensen die je met elkaar kunt combineren. De ene dag kunnen Gunter Lamoot en Philippe Geubels naast elkaar zitten en de dag nadien mag Geubels zijn ding doen met Mark Eyskens naast zich. Het duosysteem zorgt ook voor meer interactie. De jury kan het voortaan niet alleen met mij en met de kandidaten aan de stok krijgen, ze kunnen nu ook met elkaar in de clinch gaan. En ze zitten ook dichter bij de kandidaten. Rik Torfs en Marc Reynebeau zaten tien meter van de kandidaten vandaan, de nieuwe jury zit bijna bij de kandidaten op schoot. De vrouwelijke kandidaten zijn bij deze gewaarschuwd. (lacht)”

Betekent de nieuwe jury dat de chemie tussen jou en Torfs uitgewerkt is?

“Het was zeker niet op, maar we hadden wel alletwee het gevoel dat het tijd was om eens iets anders te proberen. Rik koestert ook andere ambities waarvoor het misschien niet slecht is om eens twee jaar lang niet de grapjas te komen uithangen in één of ander televisieprogramma. We denken bovendien aan een Allerslimste mens, waarin we de allerbeste kandidaten laten terugkomen. Rik is een van die topkandidaten, dus is het beter voor hem om nu even uit beeld te verdwijnen.”

Jullie denken aan een Allerslimste mens. Komt er dan toch stilaan sleet op de formule?

“Dat bepalen de cijfers. Als blijkt dat je niet meer dezelfde kijkersaantallen haalt of niet meer dezelfde waarderingscijfers krijgt, moet je je conclusies trekken. Tot nu gingen die cijfers altijd in stijgende lijn, maar als ze op een dag tegenvallen, zijn we van plan om nog één keer groot uit te pakken met de Allerslimste mens. Er zijn de voorbije jaren zoveel fantastische kandidaten de revue gepasseerd: iedereen wil die het wel eens tegen elkaar zien opnemen. Op dit moment staat enkel vast dat we die Allerslimste mens ooit zullen doen. In deze eeuw. Een preciezere datum kan ik er echt niet op kleven. (lacht)”

Die nieuwe vorm van jurering maakt je job als presentator er waarschijnlijk niet makkelijker op.

“Ik zal er inderdaad streng op moeten toezien dat we nu en dan toch aan een vraag toekomen. We hebben de juryleden alvast op het hart gedrukt dat ze snedig moeten tussenkomen. Het is niet de bedoeling dat ze telkens een verhaal van twintig minuten vertellen. Gelukkig wordt het programma niet live opgenomen, we kunnen hier en daar dus wel knippen. Bij een liveprogramma zou ik het trouwens nooit aandurven om op deze manier te werken. Maar het mag dan al moeilijker werken zijn, ik kijk wel uit naar het nieuwe jurysysteem. Sommige combinaties zijn echt een sprong in het duister. Als je Mark Eyskens en Louis Tobback samenzet, weet je ongeveer wat je kunt verwachten. Maar niemand kan inschatten wat het geeft als je Eyskens en Geubels of Tobback en Lamoot naast elkaar zet.”

Zijn niet alle combinaties op voorhand getest?

“Neen, we hebben een aantal tests gedaan en meteen gezien dat die duobaan goed werkte.”“Die duo’s zijn trouwens een idee van Mark Uytterhoeven, waarmee nog maar eens duidelijk wordt waarom die man de televisiegod van de Lage Landen is. Het zal natuurlijk nog op het scherm moeten blijken, maar ik heb de indruk dat de vernieuwing van de jury het programma nog snediger en geestiger zal maken.”

Geven jullie de juryleden vooraf voorzetten voor grappige interventies?

“Ze krijgen wel ideeën aangereikt en ze krijgen ook de vragen vooraf. Ze weten dus ongeveer wat er komt. We rekenen natuurlijk vooral op de spontane tussenkomsten, maar het kan nooit kwaad om een troefkaart in je mouw te hebben. We hebben altijd al zo gewerkt. In het geval van Reynebeau en Torfs was die voorbereiding ook noodzakelijk. Door daar alleen te gaan zitten, stel je jezelf kwetsbaar op. Nu ze daar met twee zitten, is dat minder het geval. Dat maakte het ook makkelijker om die negen juryleden te ronselen. Eigenlijk waren zij vlug overtuigd. Zeker als je het vergelijkt met de inspanningen die we doen om de kandidaten aan boord te krijgen. Niemand zegt tegenwoordig nog ‘De slimste mens? Tuurlijk doe ik mee.’ Het is echt trekken, duwen en sleuren. Maar dat maakt de voldoening wanneer je een paar grote vissen toch binnenhaalt alleen maar groter.”

Wie zijn deze keer die grote vissen?

“Ik ben heel trots op de Hollanders. Youp van ’t Hek en Matthijs van Nieuwkerk zijn echte grootheden in eigen land. Dat we die zover hebben gekregen om minstens één keer over en weer te rijden naar het onooglijke Schelle vind ik heel straf. Ons programma geniet in Nederland een echte cultstatus. Vorig jaar zat er bijna elke dag een fragment uit De slimste mens in De wereld draait door (de dagelijkse talkshow die Van Nieuwkerk presenteert, PD). Ook mensen als Els Pynoo, Wim Helsen en Bruno Wyndaele heb ik de voorbije jaren tot bloedens toe gebeld. Ik denk trouwens dat die laatste het heel goed zal doen. Als presentator van het eerste seizoen kent hij het spelletje door en door.”

Levert dat nog een voordeel op?

“Tja, je merkt wel dat alle kandidaten zich steeds grondiger voorbereiden. Een half uurtje voor de opnames komen binnenwandelen met de vraag wat nu precies van hen verwacht wordt, is er niet meer bij. Ze weten ook allemaal dat we vanuit de redactie een training voorzien, waarbij de kandidaten een paar afleveringen uit vorige seizoenen kunnen herspelen. En dat willen ze allemaal. Ze stoken elkaar ook op. Een paar dagen geleden had ik nog Linda De Win aan de lijn. Ze had gehoord dat Lien Van De Kelder al drie trainingen achter de rug had en begon zich stilaan ongerust te maken. Je merkt echt dat De slimste mens een belangrijke plaats inneemt in het leven van die achtentwintig kandidaten. Dat is ergens misschien bespottelijk, maar voor ons is het ook heel prettig. Het belang dat de kandidaten eraan hechten, maakt het programma alleen maar spannender.”

Heb je tips voor de achtentwintig die dit jaar voor de leeuwen worden gegooid?

“De jeugdencyclopedie! Het kan nooit kwaad om je kennis over Gandhi of de Amerikaanse Secessieoorlog eens op te frissen. Hoewel De slimste mens eigenlijk een soort kolderprogramma is, krijg ik vaak de reactie ‘en je leert nog iets bij ook’. En dat klopt ook wel. Dat we vragen over Nietzsche en Heidegger afwisselen met weetjes over Jantje Smit is net een van de sterktes van het format. Wie het voor Jantje Smit heeft, die kijkt, maar ook de fans van Heidegger - als die al een televisie hebben - komen aan hun trekken. Die versmelting van uitersten verklaart voor een stuk het succes van De slimste mens.”

‘Voor een stuk’, zeg je. Wat zijn de andere factoren die het succes bepalen?

“Het is heel moeilijk om die precies te duiden. Het komt er gewoon op aan om de lat altijd zo hoog mogelijk te blijven leggen. Ik zou echt willen dat De slimste mens bandwerk is, dan stonden me nu twee heel rustige maanden te wachten. Maar de realiteit is helaas anders. Er wordt keihard aan dit programma gewerkt. We willen originele vragen, originele vragenrondes, een mooie kandidatenlijst. Het houdt nooit op. Ik ben dan misschien fysiek wel vaak thuis tijdens de opnameperiode, mentaal zit ik tijdens De slimste mens op de lange omvaart. Alle andere projecten worden tijdens die twee maanden on hold gezet. Ik moet de knop echt compleet kunnen omdraaien. Tot 19 februari draait alles om De slimste mens.”

Staat die jaarlijkse pauze van twee maanden je filmcarrière dan niet in de weg?

“Zonder De slimste mens zou ik ondertussen waarschijnlijk al wel een film meer gedraaid hebben. Maar wat is één film in een periode van zeven jaar? Het is gewoon een kwestie van planning. Neem nu De premier, een van de projecten waar ik nu mee bezig ben. De voorbije maanden hebben we heel veel over die film gepraat, maar nu zijn we op het moment aanbeland dat het scenario uitgeschreven moet worden. Dat is een werk waarbij Carl Joos (die ook het scenario voor De zaak Alzheimer schreef, PD) mij niet nodig heeft. Hij krijgt nu twee maanden de tijd om dat tot een goed einde te brengen en na De slimste mens pik ik de draad weer op.”

En wat als er halfweg in de opnames voor De slimste mens een telefoontje vanuit Hollywood komt?

“Dat is me al overkomen. Vorig jaar nog, voor Law Abiding Citizen, een film met Jamie Foxx en Gerard Butler. De regisseur van die film was plots opgestapt en de scenarist en de producent, die ik allebei vrij goed ken, hadden mijn naam geopperd. Daarop kreeg ik een telefoontje met de vraag of ik meteen het vliegtuig op kon stappen. Maar dat ging dus niet. Misschien ben ik te weinig ambitieus wat dat betreft. Ik had natuurlijk naar Wouter Vandenhaute kunnen stappen om hem te vragen of Steven Van Herreweghe De slimste mens niet kon overnemen. Hoogstwaarschijnlijk had die dat met verve gedaan, maar ik heb die stap niet gezet. Natuurlijk doet het dan wel een beetje pijn als die film een paar weken geleden in de zalen komt en bovendien nog best goed blijkt. Maar voor elk project dat ik geweigerd heb, is wel altijd iets leuks in de plaats gekomen.”

Als je over twintig jaar op je carrière terugkijkt en zeventien seizoenen van De slimste mens en een tiental Nederlandstalige films ziet, ben je dan tevreden of mis je toch die internationale doorbraak?

“Ik wil die buitenlandse doorbraak wel, maar ik snak er niet naar. Er is op filmgebied natuurlijk maar één land. Enkel films die in Hollywood gedraaid worden, tellen echt mee wat internationale uitstraling betreft. Ik weet dat wel, maar dat wil daarom nog niet zeggen dat ik er per se wil gaan werken. Door De zaak Alzheimer en Loft is er in Amerika wel interesse voor mijn persoon, maar als het geschikte aanbod niet komt, dan is dat maar zo. Ik heb soms het gevoel dat de mensen rondom mij die buitenlandse kans meer willen dan ikzelf. Ik begrijp dat ook wel. Wanneer Kim Gevaert of Tia Hellebaut aankondigen dat ze ermee willen ophouden, zit ik ook naar mijn televisietoestel te schreeuwen dat ze best nog wel een paar jaar kunnen doorgaan. (lacht)”

Tom Lenaerts vertelde in deze krant dat hij er alles aan doet om zo scherp mogelijk aan de start van het nieuwe seizoen van De Pappenheimers te verschijnen. Is dat ook de verklaring voor jouw forse vermageringskuur?

“Daar had het eigenlijk niets mee te maken. Ik ben gewoon op een leeftijd gekomen waarbij je al eens bij de dokter langsgaat om je te laten controleren. Toen die zich afvroeg of ik niet wat gezonder zou kunnen leven ben ik dat meteen heel gedisciplineerd gaan doen. In een mum van tijd woog ik tien kilo minder en was ik gezonder dan ooit. Het probleem is echter dat je er daardoor niet noodzakelijk gezonder uitziet. Aanvankelijk had niemand trouwens in de gaten dat ik vermagerd was. Pas toen het in de gazet stond, kwam iedereen me vragen wat er aan de hand was. Maar ondertussen ben ik alweer wat bourgondischer gaan leven. Ik drink nu weer elke dag een glas cola.”

Moet je fysiek honderd procent zijn om De slimste mens tot een goed einde te brengen?

“Ik moet er vooral voor zorgen dat ik voldoende nachtrust krijg. Ik probeer ook zo weinig mogelijk buiten te komen in een poging het risico op een verkoudheid zo sterk mogelijk te beperken. Net als Tom leef ik tijdens de opnameperiodes heel spartaans. Dat is trouwens niet het enige wat we gemeen hebben. We zijn ook allebei enorm bijgelovig. Zo trekt Tom voor elke opname dezelfde schoenen aan en zit ik voor de rest van mijn De slimste mens-dagen aan Marco Borsato vast. Toen ik naar de eerste proefuitzending reed, was ‘Dromen zijn bedrog’ het laatste nummer dat ik hoorde voor ik mijn auto parkeerde. Die proefuitzending verliep goed, ik heb die cd gekocht en sindsdien zet ik dat nummer altijd op als ik in Schelle arriveer. Het zou natuurlijk geweldig zijn voor mijn street credibility mocht ik voor elke opname naar Zita Swoon luisteren, maar het is helaas het betere werk van Marco Borsato geworden. (lacht)”

Krijg je na zeven jaar Borsato nooit zin om eens een ander programma dan De slimste mens te presenteren?

“Zolang De slimste mens loopt, zie ik dat niet gebeuren. Ik ben voor mezelf blij dat ik ooit één jaar De Pappenheimers heb gedaan zonder dat ik dat programma heb vermoord. Dat bewijst dat ik ook een ander programma dan De slimste mens kan presenteren. Maar twee maanden per jaar met mijn gezicht op televisie komen is voor mij genoeg. Ik wil spaarzaam met mezelf omspringen, ook al word ik daardoor in mijn mogelijkheden beperkt. Ik zou natuurlijk De slimste mens uit handen kunnen geven, maar dat is moeilijk. Zeker na een jaar als vorig jaar met een overweldigende respons en een resem prijzen als surplus.”

Wil je ook niet ruilen voor een programma als De laatste show? Ben je trouwens gepolst toen Frieda opstapte?

“Neen, maar ik heb er zelf wel in stilte over nagedacht en geconcludeerd dat ik de lang uitgerekte opnameperiode waarschijnlijk niet zou aankunnen. Twee maanden spartaans leven kan ik nog net opbrengen maar zes? Ik heb gezien hoe Mark Uytterhoeven er op het einde van zo’n Laatste show-seizoen aan toe was. Vanaf het moment dat het programma begon, was van die vermoeidheid niets te merken, maar wanneer de lichten uitgingen, zag je hem echt richting uitgang strompelen.”

Ben jij na twee maanden De slimste mens ook kapot?

“Helemaal. En doorgaans word ik meteen na de finale ook lichtjes ziek. Maar dat heb ik volledig aan mezelf te danken. Ik ben gewoon veel te maniakaal met dat programma bezig. Je hebt presentatoren die op de set arriveren, hun vragen van een kaartje aflezen en daarna gewoon naar huis gaan. Ik wou dat ik dat ook kon, maar het lukt me gewoon niet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234