Zondag 25/10/2020

'Het is alles of niets bij mij'

'I buried my heart in a hole in the ground', bekent Yannis Philippakis aan het begin van de nieuwe Foals-plaat What Went Down. Geloof er gerust niets van: de frontman fileert zijn hart tien songs lang.

De Britse zanger-gitarist schuwt de grote emoties niet. Ook niet wanneer wij hem spreken. Op de minste kritiek reageert hij als door een wesp gestoken, al toont hij zich net zo goed een gepassioneerde gids door de eigen troebele gedachtenwereld. De monologen die hij afsteekt, zullen ons eerder dan hemzelf buiten adem achterlaten.

Vast de schuld van zijn Griekse en Zuid-Afrikaanse afkomst, bedenkt hij. "Ik ben nogal heetgebakerd en intens. Ik heb nooit veel opgehad met de Britse stiff upper lip. Dat ik als een lompe boer overkom, neem ik er dan maar bij. Deze groep zou trouwens al lang niet meer bestaan als we beleefd tegen elkaar waren. Op eenzelfde botte manier moeten ook deze songs je trouwens tegemoetkomen. Er schuilt iets primitiefs en dierlijks in elke riff, in elk refrein. Het moment waarop de cheeta de antilope zal bespringen: die spanning moet je in deze plaat voelen. En ik hoop dat je ze ook tijdens onze concerten ervaart."

Guerrilla-huisfeestjes

De optredens van Foals noemt Philippakis zelf "debauched communions". Verdorven communies, waarbij hij de ommegang leidt als een zinsverbijsterde priester. "Schijnbaar denken mensen al eens dat ik stijf van de drugs sta, wanneer ik op een podium sta. Dat is niet het geval. Of toch meestal niet. (grijnst) Ik beschouw het publiek als een uitzinnige parochie, en mezelf als de zelfdestructieve sjamaan. Voor minder doe ik het niet. Ik hak de groep en mezelf nog liever in de pan dan ooit met één oog op de prikklok het podium op te gaan."

De vijfkoppige band verdiende in thuisstad Oxford dan ook zijn eerste sporen met "guerrilla-huisfeestjes": de legende wil dat ze ooit een keukenmuur sloopten met brandblussers, waarna de groep in het pikdonker de pannen van het dak speelde. Sindsdien stuiptrekte Foals zich een weg langs korzelige postpunk naar stadionfähige pop. "Het basisprincipe is wel altijd hetzelfde gebleven", gelooft Philippakis. "Telkens gingen we voor de verrassing. Elke keer werpen we een oude huid af, beleven we een reïncarnatie. Er was eerst de do it yourself-aanpak van ons debuut Antidotes, dan de weidse panorama's op Total Life Forever, en daarna..." De truc met de stadionrock, onderbreken wij. Een giftige blik is ons deel. "Je laat het klinken alsof we sell-outs zijn." Zijn argwaan verdwijnt pas wanneer hij hardop bedenkt: "Met Holy Fire was het effectief de bedoeling om larger than life hymnes te schrijven. Je hebt een punt. Nu, zo extravert en groots als die plaat klonk, zo introspectief is What Went Down. Ik ben nog nooit zo diep afgedaald in mijn eigen psyche: het onderbewustzijn was mijn donkere mijnschacht. Deze plaat gaat goeddeels over een blinde paniek die de laatste jaren is neergedaald over mij.

"Ik had heel lang een steeds terugkerende droom: op een strand kijk ik naar een gebogen horizon die oneindig lijkt door te lopen. Er is niets te zien, behalve ontelbare dozen, beschilderd in neonkleuren. Overal zit iets anders in. Mijn taak is om ze in veiligheid te brengen op het strand, maar de branding sleurt ze keer op keer weer mee de zee in. Die sisyfusarbeid levert een prachtig spektakel op, maar tegelijk voel ik een opwellende pijn in mijn borst - de vrees dat ik een immense taak nooit tot een goed einde kan brengen."

Wat die droom wilde beduiden? "Ik denk dat het een geheugensteuntje is voor de vadsige luierik in mij. Het gebeurt vaak dat ik tussen twee tournees in overwinter in de zetel, me dagenlang volprop met vettig eten en aan het kettingroken sla. Tot ik op een dag wakkerschiet en een wilde paniek me om het hart slaat. Er is zoveel dat ik nog wil doen: een boek schrijven, een soundtrack maken, een scenario bedenken, ... Paniek is de beste motivatie voor mij om iets zinnigs te doen met mijn leven."

Nostradamus en Van Gogh

Paniek inspireerde What Went Down, maar andere invloeden probeert Philippakis te weren. "Ik luister voortdurend naar muziek, maar die idolen geven nooit een richting aan. Ik hou er veel meer van om mijn eigen karkas af te kluiven, en daar de lekkerste brokjes te rapen, dan die elders te zoeken."

Voor de opnames trok Foals zich terug in la douce France. De warme Provence leidde af van alle bekoringen en afleidingen in het regenachtige Engeland. "Maar op een honderdtal soldaat gemaakte wijnflessen na hoef je je daar la dolce vita niet bij voor te stellen. Dagelijks sloten we onszelf vijftien uur langs op in de studio."

De opnames gingen door in Saint-Rémy-de-Provence, bekend als de geboorteplaats van Nostradamus en de plek waar Vincent van Gogh - met één oor - hulp zocht voor zijn mentale problemen. "Ik geloof niet in het kanaliseren van geesten", grinnikt Philippakis. "Maar net als Van Gogh of Nostradamus voelde ik mezelf wel steeds dieper afdalen in de donkere krochten van mijn geest. Een zin als 'I see a darkness in my face'(uit 'Mountain at My Gates', gva) kon ik alleen daar met zo'n diepe overtuiging zingen. Na de laatste opnames werd ik trouwens geveld door een hevige koorts, net alsof mijn lichaam zich wilde wreken voor die afdaling. Dat gevoel moet ik op tournee proberen vast te houden. Geloof me: het is alles of niets bij mij."

What Went Down is zopas verschenen bij Transgressive/Warner.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234