Maandag 30/11/2020

ReportageLa Casa Del Artista

Het huis van Renaat Braem: niet voor chique madammen

In elke ruimte van het huis valt het licht rijkelijk binnen.Beeld RV

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: de atelierwoning van architect en stedenbouwkundige Renaat Braem in Deurne.

“Ik was goed in Nederlands, Frans, aardrijkskunde en ­geschiedenis en erg slecht in rekenen. Dat is er later niet op verbeterd. En toch ben ik een redelijk goed architect geworden die, zo meen ik, dit land niet ­lelijker heeft gemaakt”, schrijft Renaat Braem in zijn memoires Het schoonste land ter wereld uit 1987. Twintig jaar ervoor had hij Vlaanderen nog ‘het lelijkste land’ genoemd: “een krankzinnig bijeengenaaide lappendeken waarop hele bazars blokkendozen zijn rondgestrooid”.

Volgens Braem was zijn huis 'een poëtisch muziekstuk waarin verschillende ritmes dooreen klinken'.Beeld RV

Met zijn eigen privéwoning (1958) in Deurne bewees Braem dat een blokkendoos ook poëtisch kan zijn. Binnen zijn de ruimtes spannend ingedeeld met split-levels en met kleuren: een trucje van Le Corbusier, bij wie hij ooit stage liep. Hij en zijn vrouw, kunstenaar en grafisch ­ontwerper Elza Severin, woonden boven. Onder tuinniveau lag Braems ontwerpatelier. Als hij of zijn assistenten van de tekentafel opkeken, zagen ze de vogels in het gras. “Het hele huis is een poëtisch muziekstuk waarin verschillende ritmes dooreen klinken”, schreef hij. “De chique madammen die voorbijdribbelen met hun hondjes keuren dit huis af. Dat stemt mij tot grote tevredenheid.”

Renaat Braem, mét een door zijn vrouw verfoeide das.Beeld RV

Hij en Elza bleven er wonen tot hun dood. “Met de jaren kwamen er wel barsten en lekken, zoals overal. Ik ontdekte ze eerst, mijn architect verstaat de kunst om ze niet te zien”, schrijft Elza in het grappige nawoord van Braems memoires.

Humor had het koppel alleszins. De eerste keer dat Renaat zijn toekomstige schoonouders zag, verklaarde hij dat ‘alle mensen boven de 45 jaar moesten worden gefusilleerd’. Een das vond Elza te burgerlijk. Als hij er eentje durfde te dragen, schold ze hem uit voor vuile bourgeois en dreigde ze – voor de lol – met de echtscheiding.

Het eerste cadeau dat Braem ooit aan zijn vrouw gaf, was een stoel van Marcel Breuer. Hun interieur lag in dezelfde moderne lijn met meubilair van Borsani, Noguchi, Jacobsen en Ostuni. Strak was het nochtans niet: hun huis lag vol met schelpen, ­mineralen en volkskunst, ­meegebracht van hun vele ­reizen. Televisiekijken deed Braem niet, hij maakte liever schilderijen en gedichten. “Op sommige zitten vlekken van tranen, omdat zijn vrouw gestorven was”, zegt Dimitri Leue in de voorstelling Braempraat.

Uiteindelijk bleef de architect tot 1997 in Deurne wonen. In 1999, twee jaar voor zijn overlijden, schonk hij zijn huis aan de Vlaamse overheid. Inclusief designmeubilair, souvenirs én ongedragen dassen.

Menegemlei 23, Deurne. Reserveren voor een (groeps)bezoek kan via expeditiedestad.be   

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234