Woensdag 22/01/2020

Het Grote Psychiatrierapport

Het grote psychiatrierapport: wat is een inspectieverslag?

De inspectieverslagen van de Vlaamse psychiatrische instellingen. Beeld rv

Zowat om de vijf jaar gaat de Vlaamse zorginspectie langs bij de psychiatrische instellingen. Tijdens zo’n bezoek onderzoeken inspecteurs de kwaliteit en veiligheid van de geleverde zorg. Al hun bevindingen bundelen ze in inspectieverslagen. 

Links naar alle inspectieverslagen vindt u via de kaart op deze pagina.

De doorlichting van een ziekenhuis vindt steeds plaats op een aangekondigd tijdstip. Lang nog voordat de inspecteurs er een voet binnenzetten, lichten ze de ziekenhuizen in en vragen ze een heleboel documenten op. Instellingen krijgen dus voldoende tijd om zich voor te bereiden.

Eens ter plaatse onderzoekt Zorginspectie de werking en interviewt ze zoveel mogelijk betrokkenen.

Hun uiteindelijk verslag is gebaseerd op de zelfevaluatie van de ziekenhuizen en op de informatie die de inspecteurs tijdens hun bezoek verzamelen. Zo’n verslag bevat vijf soorten classificaties:

1.Algemene vaststelling: neutrale informatie
2.Sterke punt: punt waarop het ziekenhuis opvallend beter scoort dan andere instellingen of de rest van het ziekenhuis
3.Tekortkoming: knelpunt in de kwaliteit van zorg dat het ziekenhuis moet aanpakken, dat indruist tegen richtlijnen, standaarden en internationaal aanvaarde normen
4.Non-conformiteit: knelpunt in de kwaliteit van zorg dat het ziekenhuis moet aanpakken. Heeft juridische basis: is in strijd met wetten, normen, decreten…
5.Aanbeveling: vrijblijvend advies ter verbetering van de kwaliteit van zorg

Bij tekortkomingen of non-conformiteiten, legt het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid een termijn op waarbinnen de knelpunten opgelost moeten zijn. Hoe veel tijd een ziekenhuis daarvoor krijgt, hangt af van de ernst van het probleem. Termijnen variëren van drie maand tot drie jaar. Voor die opvolging gaat het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid niet ter plaatse. Ziekenhuizen moeten via mail of briefwisseling bewijzen dat de problemen zijn opgelost. Af en toe worden directies uitgenodigd voor een gesprek. Bijkomende bezoeken door de Zorginspectie gebeuren enkel na een extra klacht of grote onregelmatigheden en zijn in de praktijk uiterst zeldzaam.

De voorbije jaren hebben steeds meer ziekenhuizen er voor gekozen om zich vrijwillig te laten accrediteren. Dat betekent dat niet Zorginspectie, maar een externe onafhankelijke organisatie beoordeelt in welke mate de instelling kwaliteitsvolle en veilig zorg aanbiedt.

Sinds 2013 hanteert Zorginspectie voor de algemene ziekenhuizen bovendien een andere aanpak. In plaats van de hele organisatie onder de loep te nemen, gaan ze nu thematisch te werk. Hoe worden chirurgische patiënten opgevangen? Hoe vergaat het hartpatiënten in het ziekenhuis? … De zorg voor psychiatrische patiënten is tot dusver nog niet onderzocht.

Niet openbaar

Wel werd in 2013 het Vlaams Indicatorenproject voor Patiënten en Professionals in de Geestelijke Gezondheidszorg (VIP²) gelanceerd. Dit moest ervoor zorgen dat de vele voorzieningen niet alleen hun kwaliteit van zorg zouden meten, maar dat ze die ook openbaar zouden maken. Al bleek dat in de praktijk een moeilijke oefening.

Zo duurde het jaren eer er consensus kwam over de eerste indicatoren. Pas sinds 2016 worden 7 indicatoren gemeten, bitter weinig als je weet dat de algemene ziekenhuizen er inmiddels tientallen bijhouden. Ongeveer 60 procent van de psychiatrische instellingen doet mee. Bij de algemene ziekenhuizen is dat 75 procent. 

Mappen vol inspectieverslagen van psychiatrische instellingen. Beeld rv

Bovendien blijven de resultaten van die metingen, ondanks herhaaldelijk aandringen van De Morgen, geheim. De resultaten zijn namelijk nog niet gevalideerd. Ook de patiëntenbevraging van het Vlaams Patiëntenplatform voor VIP² mochten we niet inkijken. 

Mede daarom besloot De Morgen de inspectieverslagen van de psychiatrische ziekenhuizen (PZ), de psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen (PAAZ) en de psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT) te onderzoeken. Op basis van elk inspectieverslag maakten we een eigen rapport per instelling

Opmerkingen Vlaamse Zorginspectie

De Vlaamse Zorginspectie en het Agentschap Zorg en Gezondheid willen graag deze opmerkingen meegeven aan de lezers van De Morgen

• Een inspectieverslag is een verbeterinstrument voor een individuele voorziening
• De inspectieverslagen geven een momentopname weer. Vaststellingen in het verslag zijn misschien niet langer van toepassing. Andere konden niet eerder worden vastgesteld.
• Het Agentschap Zorg en Gezondheid bepaalt de manier waarop gevolg gegeven wordt aan de opmerkingen en de vaststellingen van de Zorginspectie en staat in voor de opvolging ervan.
Zorginspectie is niet bevoegd voor de evaluatie van het individuele (medische) handelen.
• De inspectieverslagen geven geen eindscore aan een psychiatrisch ziekenhuis, psychiatrisch verzorgingstehuis of algemeen ziekenhuis. Elke voorziening heeft eigen sterke en zwakke punten en kwaliteit is niet in één cijfer te vatten.
• Zorginspectie en het Agentschap Zorg en Gezondheid zijn niet verantwoordelijk voor afwijkende interpretaties van De Morgen ten opzichte van de geleverde rapporten. De Morgen draagt de volledige verantwoordelijkheid voor de publicatie van (delen uit) de verslagen.

Reageren? Mail naar psychiatrierapport@demorgen.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234