Maandag 20/01/2020

Het grote psychiatrierapport

Het grote psychiatrierapport: voor elke instelling een rapport

Mappen vol inspectieverslagen van Vlaamse psychiatrische ziekenhuizen. Beeld rv

De Morgen heeft van alle psychiatrische instellingen in Vlaanderen een eigen rapport gemaakt. Dit op basis van de verslagen van de Vlaamse Zorginspectie.

Links naar alle inspectieverslagen vindt u via de kaart op deze pagina.

Via de Wet Openbaarheid van Bestuur vroeg De Morgen al in 2015 alle inspectieverslagen op: van de psychiatrische ziekenhuizen (PZ), de algemene ziekenhuizen met een psychiatrische afdeling (PAAZ) en de psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT). In totaal gaat het om zo’n honderd verslagen. 

In deze rapporten probeerden we een antwoord te vinden op onze vragen. Zijn patiënten geholpen met de therapie die ze hier hebben gekregen? Wordt dat überhaupt bijgehouden? Hoe staat het met het isolatiebeleid? Of met het voorkomen van suïcide? …

Had de inspectie bij een bepaald onderdeel geen opmerkingen, dan kreeg het van ons een 'groen licht'. Was er sprake van tekortkomingen, dan werd dat 'oranje'. Bij non-conformiteiten – wettelijk niet in orde dus – kreeg het een 'rood licht'. Bij iets wat niet duidelijk was, of waarover geen informatie werd bijgehouden, werd een vraagteken geplaatst.

Daarnaast hielden we nauwgezet de sterke punten van een ziekenhuis bij, om tot een zo volledig mogelijk beeld te komen. Deze werkwijze toetsten we af bij professor Chantal Van Audenhove (KU Leuven, LUCAS) en professor Sara Willems (Vakgroep Huisartsengeneeskunde, Universiteit Gent).

Al snel werd duidelijk dat de inspectieverslagen op enkele belangrijke vragen geen antwoord zouden bieden. Hoe vergaat het de patiënten? Hoe staat het met het voorschrijfgedrag? Zijn patiënten tevreden over de zorg? Zijn de behandelingen wetenschappelijk?... Een heleboel essentiële informatie ontbreekt. Zorginspectie benadrukt dat een aantal van deze elementen buiten hun bevoegdheid vallen. "Het is niet onze taak om een oordeel te geven over bepaalde punten, maar wel om na te gaan of voorzieningen zelf een goed zicht hebben op die aspecten", klinkt het. 

Toch hebben we deze vragen in onze rapporten behouden, net om dat gebrek aan informatie te illustreren.

Strikt

Een andere moeilijkheid waren de inspectieverslagen van de PAAZ-afdelingen, de psychiatrische afdelingen in algemene ziekenhuizen. Deze rapporten dateren van 2008 tot 2012 en zijn dus relatief gedateerd. Sommige ziekenhuizen hebben zich sindsdien bij een onafhankelijke organisatie laten accrediteren. Deze informatie konden wij helaas niet gebruiken voor ons onderzoek, omdat die accreditaties door twee verschillende organisaties gebeuren.  Voor ons onderzoek was het noodzakelijk dat het bronnenmateriaal van een en dezelfde instantie kwam, in dit geval de Vlaamse Zorginspectie.

Mappen vol inspectieverslagen die De Morgen analyseerde. Beeld rv

Daarnaast was in die oude verslagen niet altijd evenveel informatie over de psychiatrische afdeling te vinden. Op aanraden van onze methodologen zijn we heel erg strikt omgesprongen met dit bronnenmateriaal. Want scoort een algemeen ziekenhuis bijvoorbeeld slecht op het onderdeel ‘suïcidepreventie’, dan betekent dat niet per se dat ook de PAAZ-afdeling hier steken laat vallen. Enkel bij de onderdelen ‘patiëntenrechten’, ‘peilen naar tevredenheid’ en ‘euthanasie’ hebben we informatie van het algemeen ziekenhuis opgenomen. Bij de andere elementen hebben we ons louter beperkt tot de PAAZ-afdeling, met - helaas- heel wat vraagtekens tot gevolg.

Anderzijds was het evenmin een optie om de PAAZ-afdelingen links te laten liggen. Zowat de helft van de patiënten die in een psychiatrisch bed belanden, komen op een PAAZ-afdeling terecht. Een analyse van de Vlaamse psychiatrie zonder de PAAZ, is bij voorbaat onvolledig en incorrect. 

Sowieso hebben we elke instelling de kans gegeven om te reageren op het psychiatrierapport van De Morgen. Dit geeft hen de kans meer duidelijkheid te geven over de stappen die zij hebben ondernomen na het bezoek van Zorginspectie. Ook hebben wij hen gevraagd te verwijzen naar eventueel recentere accrediteringen, zodat de lezer een beter zicht krijgt op de huidige situatie.

Reageren? Mail naar psychiatrierapport@demorgen.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234