Maandag 30/11/2020

Het grote psychiatrierapport: lezers reageren Dialoog

Dialoog

Ook al zijn de verslagen misschien niet helemaal accuraat, het opent alvast de weg naar transparantie en dialoog. Sommige psychiatrische zorginstellingen nemen nog al te vaak een heel paternalistische houding aan, en hebben te weinig oog voor betrokkenheid van familieleden en partners. Psychiatrie moet mee met de tijd.

Katja Van Remoortere, via e-mail

Individuele therapie wetenschappelijk?

Ik ben het met de meeste standpunten van Koen Lowet eens (DM 20/2). Maar ik begrijp niet hoe je individuele therapie wetenschappelijk kunt onderbouwen. Wetenschap is systematisch verkregen en geordende objectieve menselijke kennis. Maar psychologie is individueel en subjectief. Niet elke therapeutische interventie die wetenschappelijk is onderbouwd werkt bij alle cliënten. Niet alle cliënten hebben dezelfde voorkeur voor therapeut en therapierichting. En net dat hebben ze... wetenschappelijk onderzocht: niet de therapierichting is bepalend, wel de relatie met de therapeut is bepalend of een therapie werkt of niet.

Een tweede punt gaat over de adolescenten. Ik vermoed dat Koen Lowet het heeft over een tekort aan aanbod in de psychiatrische ziekenhuizen. Ik begeleid al enkele jaren jongvolwassenen ambulant (studenten van hogescholen, 18- tot 25-jarigen, krijgen tussen 3 à 10 sessies terugbetaald door de hogescholen). Maar wat ik merk, is dat studenten op die leeftijd snel bijleren over zichzelf en hun omgeving. Ze zijn kritisch, staan op het punt los te komen van het ouderlijke gezin, hun leven staat nog niet vast, ze zijn heel flexibel en hebben vaak weinig therapeutische weerstand. Dwars door de boter, zoals mijn collega onlangs zei. Voor de maatschappij, een efficiënte kosten-batenanalyse.

Lobke D'Hespeel, Gent

De andere mogelijkheid

Ik ben een (kersverse) hulpverlener (23 jaar) in de psychiatrie en ben me, net als mijn collega's, bewust van de vele hiaten en gebreken in onze sector. We kunnen er op verschillende manieren mee omgaan. Zo kunnen we wijzen op het feit dat we meer middelen en personeel nodig hebben. Toch mag dit niet het enige antwoord zijn.

Inzetten op meer registratie, controle en transparantie kan ook een reactie zijn. Zo kan het registreren van het aantal isolaties zorgen voor bewustwording. Tegelijk houdt dit risico's in. Zorg laat zich niet zomaar tot cijfers herleiden. Intermenselijke relaties kunnen niet gevat worden in 'objectieve' cijfers. Bovendien heeft het toenemend registreren ook een omgekeerd evenredige verhouding met de tijd die we aan cliënten en hun omgeving kunnen besteden. Een ander gevaar is dat de meest complexe gevallen, waar we cijfermatig weinig mee kunnen bereiken, geen plaats meer krijgen binnen onze psychiatrie.

Ik zie nog een andere mogelijkheid: hulpverlening moet meer inzetten op verbinding en creativiteit. Door samen te werken met alle betrokkenen kunnen we de grenzen van onze hulpverlening creatief ombuigen en omzeilen. Mijn eigen organisatie (Outreach De Steiger-De Meander) is een mobiele interventiecel voor personen met een verstandelijke beperking én een bijkomende psychische problematiek. Concreet gaat dit over personen die agressief en zelfverwondend gedrag stellen, niet meer uit hun bed geraken, seksueel afwijkend gedrag stellen. De combinatie van beide problematieken zorgt ervoor dat deze personen niet passen binnen de klassieke hokjes van onze hulpverlening. Om in te gaan tegen de negatieve spiraal van "nergens passen", zetten wij in op samenwerking. Niet alleen tussen twee ziekenhuizen (P.C. Dr. Guislain in Gent en PC Caritas te Melle), maar bij elke aanmelding zetten we ook in op verbinding met het betrokken netwerk. De ontmoetingen met cliënten, familie en hulpverleners zorgen voor een nieuwe visie: 'abnormale cliënten' worden mensen met dezelfde drijfveren als u en ik; 'lastige ouders die zich overal mee bemoeien' worden ervaringsdeskundigen die hun kind ontzettend goed kennen; 'rigide hulpverleners' worden zoekende mensen, 'de outreacher als deskundige' wordt iemand die meer vragen heeft dan antwoorden. Deze visie geeft opnieuw perspectief. Door samen te zoeken, ontstaat er een gedeeld dragen van de situatie. En hier ligt voor mij dan ook de essentie van de hulpverlening: Caring is sharing.

Saskia Rigolle, begeleidster Outreach De Steiger-De Meander, P.C. Dr. Guislain, Gent

Beter bezig

Ik kijk uit naar jullie reeks , ik ben de vader van Jonathan Jacob, tot tweemaal toe geweigerd in de psychiatrie voor hij werd doodgeslagen in een politiecel te Mortsel. Dinsdag, 22 februari, is er na een strijd van meer dan zeven jaar eindelijk uitspraak; 28 keer ben ik dan voor de rechtbank verschenen .

Wat onze strijd tot een lijdensweg heeft gemaakt, is dat de instelling "geen fouten" kan toegeven. Ik verwacht dat jullie het een en het ander gaan blootleggen. En dit kan er alleen maar toe bijdragen dat mensen die hulp nodig hebben de gepaste hulp krijgen. De geneeskunde is op alle gebied zo enorm geëvolueerd en de psychiatrie heeft nog een grote inhaalbeweging te maken. Ik meen dat ze nu beter bezig zijn, al krijg ik af en toe een telefoon of brief van radeloze ouders. Het zal dankzij iemand als Brenda Froyen zijn dat er betere hulpverlening zal volgen. Ook de rol van de media is enorm belangrijk. Zonder hun steun had ik (wij) deze strijd niet kunnen leveren. Gelukkig zijn er ook goeie artsen zoals een Chris Bervoets die een verschil kunnen maken.

Jan Jacob, via e-mail

Klanten

Het zou al veel helpen als psychiatrische instellingen spreken over klanten, in plaats van over patiënten. Een patiënt moet jou verdienen, anders behandel je haar/hem niet. Dus loopt het mis. Een klant moet je verdienen, elke dag opnieuw.

Herwig Janssens, Antwerpen

Enkel mijn ervaring

Een twintigtal jaar geleden kwam ik als gevolg van een zware familiale problematiek als twintiger in de psychiatrie terecht. Er werkten zeker mensen die de beste bedoelingen hadden. Maar verder heb ik er vooral vernederingen moeten ondergaan. Na drie maanden ben ik weggegaan. De opname heeft me alleen geholpen om in te zien dat ik een andere weg moest op gaan. Later klopte ik - op een dieptepunt - aan op de spoed, waar ze me prompt op de wachtlijst voor de psychiatrische afdeling zetten. Een paar weken later liet ik me opnemen, zonder intakegesprek. Ik belandde in een omgeving waar je alleen maar dieper in de put kon raken. Ik moest verplicht in de rij staan voor medicatie, voorgeschreven door een arts die ik nog nooit had gezien. De dag nadien sprak ik die arts. Hij stuurde me naar huis nadat ik zei dat ik daar niet op mijn plaats was. Ik had toen echt nood om even alles weer op een rij te zetten maar stond opnieuw in de kou.

Dit is enkel mijn ervaring. Ik wil er vooral van uitgaan dat velen wel goed zijn geholpen. Maar dat er nog veel kan en moet veranderen in de psychiatrie is een vaststaand feit.

Naam en adres bekend bij de redactie

Verandering nodig

Ik lees met grote aandacht het grote psychiatrierapport van De Morgen. De aandachtige lezer kan de verzamelde info, duiding en opinies samenleggen tot een genuanceerd verhaal. Instellingen hebben aandacht voor kwaliteit en zoeken naar verbetering. Verzorgers en behandelaars moeten werken in een context met groeiende admini- stratieve belasting, nijpende onderfinanciering en snel evoluerende wetenschappelijke inzichten over hun complexe werkdomein. Daartegenover lees ik ook pleidooien voor nog meer meten en registreren en kaarten de auditrapporten problematische onderbezetting van diensten aan. Iedereen lijkt het er over eens dat er verandering nodig is. De sector blijkt volop werk te maken van steeds betere zorg, maar de weg is ook nog lang en de middelen beperkt. Hopelijk zetten de koppen boven de artikelen de minder geïnteresseerde lezer ook aan om door te lezen. Anders zullen die denken dat psychiatrische zorg niet helpt, onnodig duur is voor de belastingbetaler en dat je er voortdurend aan je lot wordt overgelaten. Het zou jammer zijn als dat het verhaal is dat na deze belangrijke reeks blijft hangen.

Wim Boone, Harelbeke

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234