Vrijdag 30/07/2021

Het grote dilemma van Egypte

Op het Tahrirplein in Caïro blijven betogers het uitstel van de parlementsverkiezingen eisen. Ze zien geen heil in een stembusgang zolang het militaire bestuur niet is afgetreden. Maar eigenlijk staat de protestbeweging voor een verscheurend dilemma: de verkiezingen boycotten of toch gaan stemmen?

De stortregen die gisterenavond boven Caïro losbarstte, leek wel besteld door de Egyptische legerleiding. Aan de vooravond van de parlementsverkiezingen, waarvan het Tahrirplein het uitstel eist, was opnieuw opgeroepen tot een massale betoging om te eisen dat het leger onmiddellijk afstand zou doen van de macht ten voordele van een burgerregering. Maar de protestbeweging staat voor een gigantisch dilemma staat: wel of niet gaan stemmen op vandaag en morgen.

Onder een lekkend tentzeil legt de 37-jarige Mohamed Al-Qasas zijn positie uit. "Toen zaterdag het geweld uitbrak op en rond het Tahrirplein heb ik mijn campagne onmiddellijk stopgezet. Ik vond het niet kunnen om daarmee door te gaan terwijl er doden vielen op straat."

Al-Qasas komt in Caïro op voor de Tayyar Al-Masri, een nieuwe partij die veel dissidenten heeft aangetrokken van de Moslimbroeders, de gedoodverfde overwinnaars van deze verkiezingen. Nu de legerleiding voet bij stuk houdt en de verkiezingen toch doorgaan, staat Al-Qasas voor een moeilijke keuze: tot een boycot oproepen en de anderen laten winnen, of toch meedoen. "Ik heb voor het laatste gekozen: ik ga zelf stemmen en ik heb mijn aanhangers opgeroepen hetzelfde te doen."

De voorbije week vielen meer dan veertig doden en zo'n 2.000 gewonden bij gevechten op en rond het Tahrirplein. De confrontatie begon in het kielzog van een massabetoging tegen het leger op 18 november. Toen een kleine groep betogers het plein opnieuw wilde bezetten, trad de oproerpolitie bijzonder hard op.

Oudgedienden

Dat de verkiezingen niet rimpelloos zullen verlopen, staat vast. De stembusslag gebeurt vreemd genoeg in drie keer, met telkens de mogelijkheid van een tweede ronde. Vandaag en dinsdag wordt onder meer gestemd in de helft van Caïro, Alexandrië, Port Said, Luxor en de Rode Zee. Pas op 10 januari wordt de laatste stem uitgebracht.

Vele betogers en een groot deel van de politieke partijen eisten het uitstel van de verkiezingen, maar veldmaarschalk Tantawi zei zondag op een persconferentie dat daar geen sprak van kan zijn. "Wij zullen niet toelaten dat herrieschoppers de verkiezingen in de war sturen", aldus Tantawi, de facto het staatshoofd van Egypte.

De betogers op het Tahrirplein willen dat het leger onmiddellijk afstand doet van de macht, in plaats van pas na het houden van presidentsverkiezingen in 2012, zoals het leger zelf wil. De voorbije dagen is op het plein een consensus gegroeid rond een regering van nationale eenheid onder leiding van Mohamed ElBaradei, de ex-voorzitter van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. ElBaradei wil dat wel doen, maar de legerleiding lijkt niet bereid tot verdere toegevingen.

De protestbeweging, en de partijen die haar genegen zijn, zitten nu in een lastig parket. Het staat zo goed als vast dat de Moslimbroeders, die deze week wegbleven van het Tahrirplein, het erg goed gaan doen bij de verkiezingen. Ook de zogeheten 'feloul', de oudgedienden van president Moebaraks eenheidspartij, de NDP, zullen volgens de verwachtingen veel stemmen behalen. Beide kunnen bogen op een organisatie, die het hopeloos verdeelde linkse en liberale kamp ontberen.

"Wij beschouwen deze verkiezingen als illegitiem", zegt de 26-jarige Sherif Diab van Emsef feloul (Pak de feloul), een beweging die campagne voert om oudgedienden van het regime uit hun functies te ontzetten. In de aanloop naar de verkiezingen legde de groep zich toe op het 'outen' van ex-NDP-leden die met nieuwe partijen aan de verkiezingen deelnemen. Maar vorige zaterdag werd dat werk stopgezet om mee te gaan vechten op het Tahrirplein. "Wij hebben onze leden gevraagd de verkiezingen te boycotten", zegt Diab. "Het resultaat ligt toch al op voorhand vast. Of wij nu gaan stemmen of niet maakt geen verschil."

Anderen zijn het daar niet mee eens. De website Tahrirnews.com heeft per district lijsten samengesteld van kandidaten op wie mensen kunnen stemmen met de zekerheid dat er geen 'feloul tussen zitten. Anderen roepen op tot een 'positieve boycot'. "Wij vragen onze leden om ongeldig te stemmen", zegt de 31-jarige Sherif El-Rubi van 6 april Democratie, een splintergroep van de 6 april-jeugdbeweging die aan de basis lag van de revolutie. "We willen niet dat anderen met onze stem gaan lopen. Op deze manier geven mensen hun mening over de legitimiteit van deze verkiezingen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234