Woensdag 07/12/2022

Het 'glorieuze' Californië wordt levensecht in pretpark

Ze geven het niet toe. Nee zeg, ze zetten zichzelf toch niet voor schut in het nieuwe Disney-pretpark. 'Natuurlijk is dit niet het echte Cannery Row in Monterey of de authentieke Hollywood Boulevard. Héél andere ervaring. Maar ja, nou ja, toegegeven: het is wel veel schoner hier. Goed georganiseerd ook. En niet zo eng als die vervallen boulevard met zijn gekken.'

Seattle

Van onze correspondente

Hélène Schilders

Disney-topman Michael Eisner zal zich wel in de handen wrijven als hij zulke reacties hoort. Die had hij in gedachten toen hij tijdens een brainstormsessie in 1995 de woorden California Adventure op een servet krabbelde. Eisner liet de populairste attracties van de staat ver-Disneyen en bij elkaar proppen in het gelijknamige pretpark, in de hoop dat toeristen die Californië willen zien, voortaan hier hun geld komen uitgeven.

Los Angeles wordt in toenemende mate het onderwerp van simulatie en karikatuur, schrijft LA-autoriteit Mike Davis in zijn boek Ecology of Fear. Toeristen - ironisch genoeg bang gemaakt door geweldfilms van filmmaatschappijen als Disney over de metropool - durven zich steeds minder in deze stedelijke 'jungle' te wagen. De gemiddelde bezoeker blijft slechts twintig minuten op Hollywood Boulevard hangen, wees een onderzoek twee jaar geleden uit. Omdat deze inwoners van afgeschermde voorsteden niettemin hunkeren naar mensenmassa's, straatleven en spektakel, ontstaan volgens Davis 'junkfoodversies van een stad'. In Universal City is er de CityWalk met hapklare brokken Los Angeles. En op het moment dat de gemeente van het echte Hollywood voor tientallen miljoenen aan het renoveren is, opent naast Disneyland, in het veilige, welgestelde, blanke Anaheim, pretpark California Adventure zijn hekken. Je kunt je er een paar minuten een celebrity wanen, in een karretje dat langs een fluorescerende Rodeo Drive en Bel Air zoeft. Cher en Cindy Crawford zijn er ook, in bordkarton.

Eenmaal buiten slaat het muziekbombardement weer toe. Muziek, overal muziek, tot in de wc's. Er is geen ontsnappen aan. Alsof elke opkomende gedachte onmiddellijk moet worden gesmoord. Via de kliniek voor plastische chirurgie Gone with the chin, nagebouwde filmsets en een nep-Hollywood Boulevard leidt de route naar andere terreinen die the golden state of opportunity verbeelden: hangars (de ruimtevaartindustrie), een 35 meter hoge rots in de vorm van een grizzlybeer met een roodhoutbosje erbij (de staatsparken), een grote volkstuin (de agricultuur), een replica van San Francisco's koepelvormige Rotunda (de Bay Area) en een wijnrestaurant (Napa Valleys wijngaarden).

In de Disney-interpretatie is elke onregelmatigheid, elke gril, alles wat de illusie van perfectie kan verstoren zorgvuldig weggeschraapt. Wijn groeit, aldus een bordje, in volstrekte harmonie met de natuur. Een eeuwenoude roodhoutboom, aan de hand waarvan Californiës geschiedenis wordt verteld, is niet zoals bijna al dat soort bomen gekapt, maar omgevallen. En in de film Golden Dreams worden de indianen uitsluitend geveld door ziektes, hakken geëxploiteerde Chinezen lachend aan de transcontinentale spoorlijn en organiseert Cesar Chavez de Mexicaanse landarbeiders zonder bloedige gevechten.

De verteller van indiaanse legendes is niet eens indiaans. Nicole Barré kwam vanuit New Orleans naar Los Angeles om, hoe kan het anders, te acteren. Haar kleding? Ze neemt een modellenpose aan. "Van top tot teen ontworpen door Disney." De verhalen zijn gebaseerd op die van de Miwak-stam, maar kindvriendelijker gemaakt. Nu valt dat te verwachten in een pretpark dat een ode brengt aan de thuisstaat.

Kwalijker is dat je na een rondje beseft dat er, ondanks 43 dollar (bijna 2.000 frank) entree, niet zo gek veel te beleven is. Dat is geen Disney-illusie. California Adventure maakt deel uit van een 1,4 miljard dollar kostende opknapbeurt die het Disneyland-gebied winstgevender moet maken. Met een downtown vol cafés, restaurants, winkels en een luxueus hotel hoopt de onderneming meer volwassenen te trekken en die een paar dagen vast te houden. "Je sluit ze op, houdt ze ondersteboven en schudt net zolang tot al het geld op is", zei een adviseur.

Het wandelendeportemonneegevoel overheerst dan ook. Met minimale middelen wordt geprobeerd de maximale hoeveelheid dollars te persen uit, het tot nu toe teleurstellende aantal, bezoekers. Terwijl de kinderen in de Maliboomer schreeuwen, sippen hun ouders aan glazen wijn van acht dollar (350 frank). Disney heeft de zolder uitgemest en met alles wat nog bruikbaar was een pretpark samengesteld. Overal waar je kijkt is cross-branding. De animatiefiguren uit A bug's life zijn van stal gehaald, er draaien tekenfilmpjes van eigen makelij en de restaurants zijn genoemd naar tv-zenders van de mediagigant.

Niet dat er geen hoogtepunten zijn. Bij de bruisende Eureka!-parade, die op de emotie speelt zoals alleen Disney dat kan, wordt zelfs de cynicus week. Soarin' over California tilt Imax naar een hoger niveau en is de lange wachttijd meer dan waard. Met bungelende voeten vliegt de bezoeker in een soort hangglider over een omringend scherm dat verandert in Yosemite Falls, Malibu en de Golden Gate Bridge.

Om de ervaring levensecht te maken, wordt sinaasappelgeur gespoten en waait er een zwoel oceaanwindje. Uitgewaaid wandel je weer naar buiten. Maar toch, voor 43 dollar kun je in de Verenigde Staten heel wat benzine kopen. Om het echte, veel glorieuzere Californië te doorkruisen.

'In de Disney-interpretatie is elke onregelmatigheid of gril, alles wat de illusie van perfectie kan verstoren, weggeschraapt'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234