Dinsdag 15/06/2021

Vrouwendag

Het glazen plafond zit in het hoofd (zeggen vrouwen zelf)

Proximus-CEO Dominique Leroy. Vrouwen in topposities blijven witte raven in ons land.  Beeld Photo News
Proximus-CEO Dominique Leroy. Vrouwen in topposities blijven witte raven in ons land.Beeld Photo News

Alweer Vrouwendag en alweer scoort ons land bedroevend laag op vlak van gelijke vertegenwoordiging in topfuncties. Is het de machocultuur aan de top? Of zit de aarzeling in het hoofd van vrouwen?

“Lag het volledig aan mezelf, dan zat ik nu niet eens op deze directeursstoel”, vertelt Nancy Fobe, bij het ziekenfonds CM Midden-Vlaanderen bevoegd voor gezondheidsbevordering. Daar, in die vrouwelijke omgeving, zetelt ze als enige dame in de directie, naast vier mannen. Maar het was een goede kennis die haar een dikke twee jaar geleden op de vacature moest wijzen. “Zelf had ik nooit gesolliciteerd. Tot die man me zei: 'Hoe vreemd dat jij niet bij de kandidaten zit. Die job is jou op het lijf geschreven.' Pas toen besefte ik: hij heeft gelijk.”

Vrouwelijke topmanagers blijven dan ook witte raven in ons land, zo tonen de recentste cijfers van Eurostat. Minder dan één op de vier managementfuncties in België (23 procent) wordt ingevuld door een vrouw. Ons land is daarmee een van de slechtste leerlingen van de Europese klas, waar het gemiddelde op 35 procent ligt.

Het vaak gehoorde commentaar van experts is dan: “We komen van ver, heb geduld.” Kan best. Maar wat speelt er achter de schermen dat zo veel vrouwen blijven plakken waar ze zitten? Is het de machocultuur aan de top? De zorg voor de kinderen thuis? Of de angst om plots een 'bitch' te zijn, terwijl je gewoon doortastend bent?

Zoals Nancy Fobe het aangeeft: “Met een gebrek aan zelfvertrouwen of zelfkennis heeft dat niet zozeer te maken. Ik had vooral schrik dat ik op de ladder net één trapje te hoog zou gaan. Want ik wil alles goed doen: én mooie resultaten voorleggen én de sfeer in mijn team garanderen. Om nog te zwijgen van alle andere rollen die ik thuis wil vervullen.”

De kleverige comfortzone

De drang naar perfectie doet vrouwen wel vaker de das om, beaamt Elke Jeurissen. Zij is de bezielster van Straffe Madammen, een netwerk van 1.500 vrouwen met ambities. Jeurissen verwijst naar een uitspraak van Proximus-CEO Dominique Leroy: medewerkers die nooit fouten maken, moeten naar een ander niveau, want zij leren niks meer bij. Jeurissen: “En inderdaad: dat perfectionisme, en die angst om fouten te maken, daar moeten vrouwen vanaf. Velen blijven daardoor in hun comfortzone hangen. Dat ze alles goed willen doen, zou net hun kracht moeten zijn, maar voor veel vrouwen is het nu een rem.”

Willen ze een trede hoger springen, dan hebben vrouwen het idee 90 procent van de competenties nodig te hebben alvorens de klim te wagen. Bij mannen is dat maar 50 procent, zo blijkt uit internationaal onderzoek door Hewlett-Packard en de universiteit van Californië. Voor vrouwen is de drempel dus veel hoger. En hoe hoger op de ladder, hoe kleiner het aantal zitjes.

“Het komt er dan op aan als vrouw je talent zichtbaar te maken”, meent Elke Jeurissen. En dat is waar het schoentje wringt. “Een aantal vrouwen heeft wel degelijk grote ambities, maar ze denken dat het vanzelf zal gaan. Ze werken hard, halen mooie resultaten en denken: ooit plukken ze me wel van mijn stoel. Maar zo werkt het niet. Je moet er zelf voor zorgen dat je collega's en bazen weten wat je presteert, en hoe je dat realiseert. Meer zelfpromotie dus. En dat is echt niet stoefen. Jezelf verkopen is gewoon part of the game.”

Vrouwen moeten inderdaad ook in eigen boezem kijken, treedt Carole Lamarque bij, stichtend vennoot bij consultingbureau Duval Union. “Vooraleer we veel kritiek geven – en terecht – moeten we ook voor eigen deur durven te vegen. Vrouwen vergeten elkaar te helpen, terwijl dat zorgzame aspect net deel is van ons DNA. We moeten meer voetballers worden. Mannen kunnen dat heel goed: allemaal sterke individuen, maar zet ze samen op een veld en ze worden een team. Vrouwen zijn veel te vaak individuen. Zelf kreeg ik in mijn loopbaan het meest hulp van mannen.”

Hulp gevraagd

Mannen zijn zeker niet altijd een rem, klinkt het bij velen. Wel integendeel, ook zij hechten belang aan meer diversiteit op de vloer. “De invloed van mensen als een Wouter Torfs is niet te onderschatten”, duidt ondernemerscoach Sabine Van Meenen. “Een man, jawel, die voluit voor de zachtere waarden durft te gaan. Succesvol bedrijf, man met een sterke mening, en toch geen macho. Het durven inzetten van een kwetsbare kracht, noem ik dat.”

Willen vrouwen het zelf wel? Het is een vraag die Van Meenen zich meermaals stelt. “Zijn ze wel klaar om hulp te vragen, om zaken uit handen te geven zoals het huishouden of de kinderopvang.”

Elke Jorens, bij Microsoft verantwoordelijk voor alle rekruteringen binnen Europa, ziet het ook: hoe vrouwen zichzelf voortdurend limieten opleggen. “Doet er zich een jobkans voor, dan zien ze tien redenen waarom ze die niét zouden grijpen. Terwijl ze het evengoed kunnen omkeren. Grijp die promotie, en denk dan: hoe los ik die tien andere dingen nu op? Weet je, meteen nadat ik afgestudeerd was, heb ik een poetsvrouw genomen. Een echte aanrader. Zo koop je tijd én ruimte in je kop. Toch blijven veel jonge vrouwen – je zou ervan versteld staan hoeveel – vasthouden aan het idee dat ze het huishouden zelf moeten bestieren. Maar waarom heb je dan zolang gestudeerd?”

Ook bedrijven moeten inzien hoe anders vrouwen denken, stipt Jorens nog aan. “Daar moeten ze rekening mee houden: in hun manier van aanwerven, van vacatures omschrijven, van kandidaten interviewen. Bedrijven die hieraan voorbijgaan, lopen gigantisch veel talent mis.”

Weg schroom

Los daarvan, vrouwen mogen best wel wat schroom van zich afschudden: zelfpromotie is niet vies, je loonbriefje ter sprake brengen is menselijk. Of zoals Carole Lamarque (Duval Union) het zegt: “Het is belangrijk dat je voor jezelf opkomt, en weet wat je kunt. Als ze mij een bitch noemen, nadat ik mijn zeg heb gedaan, tja, het zij zo. Ik maak mijn punt. Kwalitatief zijn, daar kunnen ze je nooit op pakken, toch?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234