Zaterdag 27/11/2021

Het gezicht van de oorlog

Het is met lengtes de sterkste slogan van de anti-oorlogslobby in de Verenigde Staten: een portret van George W. Bush samengesteld uit fotootjes van 609 gesneuvelde Amerikaanse soldaten. Nadat de aangrijpende 'fotomozaïek' van Joe Wezoreks website werd geplukt circuleert hij nu over de hele wereldbol. Enkel de Amerikaanse media blijken niet geïnteresseerd te zijn.

Dat hij echt boos was toen hij zijn 'Oorlogspresident' maakte wil Joe Wezorek, een 31-jarige computerexpert uit Pittsburgh, Pennsylvania niet ontkennen als De Morgen hem 's ochtends vroeg met de vraag overvalt. "Dit is ook mijn eerste en laatste politieke kunstwerk."

De 'Oorlogspresident' dook voor het eerst op op Wezoreks American Leftist-website (www.amleft.blogspot.com) en werd daar ontdekt door 's werelds bekendste Bush-basher Michael Moore (bekend van films als Bowling for Columbine en boeken als Stupid White Men. Amerika onder George W. Bush). "Neen hoor, ik kende Michael helemaal niet, hij is geen vriend, noch kennis van mij." Maar ja, als Moore zich ergens voor engageert.

En de bal ging aan het rollen. "De grote doorbraak kwam er na een artikel, met grote foto, in de Britse Independent. "Zij hebben volgens hetzelfde procédé donderdag hun premier Tony Blair afgebeeld. Sindsdien duikt Wezoreks oorlogspresident in kranten overal ter wereld op. "Neen, niet in de Amerikaanse pers, raar hé? In mijn eigen land zijn enkel kleinere, linkse publicaties geïnteresseerd."

Het lijkt misschien simpel, wat fotootjes bij elkaar puzzelen, maar begin er maar eens aan. De ontdekker van Wezoreks techniek, één grote mozaïek computergestuurd samenpuzzelen met behulp van vele kleine foto's, is Rob Silvers en die heeft aan die vondst zijn miljonairsstatus te danken. Silvers, een ex-student van het prestigieuze MIT in Massachusetts had destijds, in de jaren negentig, nog behoorlijk wat technische knowhow en gegoochel met 'pixels' nodig om zijn afbeeldingen te fabriceren. Maar lonend was het 'gedoe' alleszins wel: Silvers' mozaïeken werden in een mum van tijd razend populair.

Bladen als Time, Life en Playboy overtroefden elkaar met harde dollars om gebruik te kunnen maken van zijn vaardigheden. Vooral zijn fotomozaïek van Marilyn Monroe, voor het toonaangevende magazine Life, legde Silvers geen windeieren. Ook de advertentiecampagne voor de creditcards van MasterCard, een mozaïek van Amerika's eerste president George Washington, sprong in het oog.

Na die huzarenstukjes bleef Silvers scoren. Zijn filmposter voor The Truman Show (1998) met Jim Carrey werd een onvervalste voltreffer. En imitatoren van zijn werk hoefde hij niet te vrezen: patenten beschermden 'wachterdicht' en 'wereldwijd' zijn techniek. Bovendien redeneerde hij dat enkel computerdeskundigen zich aan imitaties zouden wagen, en die lui hadden nu eenmaal geen oog voor de esthetische kwaliteiten van hun afbeeldingen. Of hij daar, na deze week, nog zo over denkt, is lang niet zo zeker.

Wezorek heeft Silvers' werk ooit wel eens gezien, maar meer ook niet. Zijn echte voorbeelden zijn namelijk kunstenaars als Andy Warhol en Chuck Close. En ja, de man beschermt zijn 'uitvinding' inderdaad met hand en tand, maar of dat nu echt een probleem is? Voor Wezorek zeker niet: die hoefde bij het maken van zijn Bush niet eens zelf een computerprogramma te schrijven. "Ik kocht het gewoon kant en klaar, en dat simpele programmaatje deed in feite al mijn werk."

Het portret van George W. Bush is samengesteld uit 609 fotootjes van Amerikaanse soldaten die in Irak om het leven kwamen. Die werden uit kranten als The Washington Times gehaald, met behulp van de computersofware Mosaic Creator. "Bush maakt in zijn huidige campage schaamteloos gebruik van de slachtoffers van 11 september. Op televisie zie je nooit beelden van Amerikaanse slachtoffers in Irak en dat maakt me boos. Er sneuvelden daar al meer dan 680 Amerikanen. En dan hoor je onze president zeggen dat hij niet zal wijken." Het blijft Wezorek, hoorbaar, tot grote woede inspireren. Hij is echt wel trots op zijn land, maar naar zijn bescheiden smaak is Bush echt de slechtste president uit de geschiedenis. "Agressieve politiek en nationalisme" zijn aan Wezorek niet besteed.

De reacties op zijn fotomozaïek zijn overwegend positief. Op zijn website krijgt hij verbazend weinig haatmail. "Sommigen beschuldigen mij van lijkenpikkerij. Ene Jeff Shapleton verweet me zelfs mijn 'Goebbels-aanpak', ik zou in de voetsporen van de nazi's treden! 'Rechts' eert zijn doden en links zou ervan profiteren, klinkt het uit die hoek." Gelukkig waren er ook de reacties van de ouders van gesneuvelde soldaten. Van Rosemarie Slavenas, uit Illionois, bijvoorbeeld. Haar zoon Brian kwam vorig jaar in Irak om het leven. Rosemarie schreef hem: "Als je de foto van mijn zoon gebruikt, is dat oké. Volgens mij is mijnheer Bush verantwoordelijk voor zijn dood."

Geld verdienen aan zijn 'Oorlogspresident' is volgens Wezorek uit den boze. "Ik wil geen centen verdienen met posters, T-shirts of wat dan ook. Het staat anderen vrij om dat wel te doen. Dat ze het portret maar downloaden."

Nog een detail: dat zijn Bush nu ook in België circuleert is mooi meegenomen. Wezoreks vriendin en binnenkort ook zijn vrouw is namelijk afkomstig uit ons land. "Haar familie komt uit Antwerpen, om precies te zijn. Fantastische stad, ik ga er wel eens op bezoek. En, misschien is dat niet zo vreemd, jullie 'oorlogsstad', Ieper ken ik ook goed."

Armand Plottier

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234