Vrijdag 18/06/2021

AnalyseIsraël

Het geweld in Jeruzalem komt voort uit de uiterst beladen vraag: van wie is deze grond?

Palestijnse betogers botsen met de Israëlische politie bij de Damascuspoort, die een tijd lang was afgesloten.  Beeld AFP
Palestijnse betogers botsen met de Israëlische politie bij de Damascuspoort, die een tijd lang was afgesloten.Beeld AFP

Na een gewelddadig weekend in Jeruzalem, waarbij honderden Palestijnen gewond zijn geraakt, heeft het Israëlische hooggerechtshof een zitting uitgesteld die nog meer olie op het vuur dreigde te gooien. Het gaat om een zaak waarbij vier Palestijnse gezinnen uit hun huizen kunnen worden gezet.

Het is tijdens de ramadan vaker onrustig in Jeruzalem, maar dit jaar volgt de ene escalatie op de andere, gedreven door verschillende gebeurtenissen die tijdens de heilige vastenmaand plaatsvonden. Het begon in april met de afsluiting van de trappen bij de Damascuspoort, de belangrijkste toegangspoort tot de oude stad, waar Palestijnen tijdens de ramadan massaal bidden in de Al-Aqsamoskee. Volgens de politie was de afsluiting een veiligheidsmaatregel, maar jongeren zagen het als een provocatie. Na een week van onlusten werden de hekken verwijderd.

Daarnaast werden Palestijnen belaagd door extreemrechtse joden die woedend waren over een TikTok-video waarin twee Palestijnen zonder reden een ultraorthodoxe man lijken te slaan. Eind april hield Lehava, een extreemrechtse Israëlische groep, een anti-Arabische protestmars, waarbij vergelijkbare groeperingen zich aansloten. Honderden extremistische joden trokken door de stad terwijl ze ‘Dood aan de Arabieren’ scandeerden.

En dan speelt de kwestie van de vier Palestijnse gezinnen – samen tientallen mensen – die mogelijk uit hun woningen in de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem gezet worden, omdat nationalistische Joodse organisaties vinden dat daar Joden moeten wonen. Palestijnen demonstreerden avond na avond tegen de uitzetting van de gezinnen, wat steevast uitliep op botsingen met de Israëlische politie. Gevreesd wordt dat het geweld, het ergste in jaren, zich de komende dagen uitbreidt naar andere delen van het land.

Joods bezit

De spanning draait om de uiterst beladen vraag: van wie is deze grond? Het land in Sheikh Jarrah was voor de Onafhankelijkheidsoorlog in Joods bezit, maar deze mensen zijn in 1948 verdreven door Jordanië. In 1956 werden er huizen gebouwd voor Palestijnse vluchtelingen. Zij bleven daar wonen nadat de wijk in 1967 samen met heel Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever werd bezet door Israël.

Volgens de Israëlische wet mogen Joodse Israëliërs die zijn verdreven in de oorlog met de Arabische buurlanden hun bezit opeisen. Maar er is geen enkele wet die Palestijnse families rechten geeft over de huizen en het bezit dat zij in 1948 zelf zijn kwijtgeraakt. De regering wil zich niet uitspreken over het dispuut dat zij “een vastgoedconflict tussen private partijen” noemt.

Symbool

De Palestijnen zien de uitzetting als een symbool voor de manier waarop zij steeds meer worden verdrongen. Ook vanuit de Verenigde Staten, Europa, de VN en Arabische landen komt er kritiek. Premier Netanyahu wijst de groeiende internationale kritiek op Israëlische bouwplannen in Jeruzalem stellig af. Wat hem betreft gaat het om Israëlisch grondgebied en heeft zijn land, net als ieder ander, het recht in zijn eigen hoofdstad te bouwen. “Dat hebben we gedaan en dat blijven we doen”, zei hij zondag.

Het hooggerechtshof zou zich maandag over de kwestie buigen, maar dat is nu uitgesteld. Binnen dertig dagen wordt er een nieuwe datum geprikt.

Een Palestijnse man bidt in de oude stad terwijl om hem heen de Israëlische politie zich verzamelt.  Beeld REUTERS
Een Palestijnse man bidt in de oude stad terwijl om hem heen de Israëlische politie zich verzamelt.Beeld REUTERS

Daarmee is de spanning nog niet uit de lucht. Vandaag is het Jeruzalemdag. Daarop wordt herdacht hoe Israël in 1967 de Oude Stad en Oost-Jeruzalem op Jordanië veroverde. Op deze nationale feestdag wordt er altijd met vlaggen door de Oude Stad gemarcheerd – ook door de moslimwijk – wat in het verleden al heeft geleid tot botsingen tussen extremisten uit beide kampen.

Bij de veiligheidsdiensten groeit de zorg dat de woede en het geweld uit de hoofdstad overslaat naar de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Amos Gilad, voormalig hoofd van de militaire inlichtingendienst, riep zondag op de mars door de stad maandag niet door te laten gaan en waarschuwde: “Het kruit brandt en kan elk moment ontploffen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234