Dinsdag 02/03/2021

Het gevecht van Els De Temmerman

'Kinderen zijn uitstekende strijders: ze zijn manipuleerbaar en voeren klakkeloos bevelen uit, ze zijn klein, snel en behendig en staan nog niet stil bij de dood''Het gaat in feite om een gijzelingsdrama: als je militair ingrijpt, hoe kan je dan die kinderen scheiden van de échte rebellen?'

voor de Oegandese kindsoldaten

Wat ze ook doet, vrijblijvend is het nooit. Hulpverleenster, oorlogscorrespondente, auteur en nu politiek activiste. Els De Temmerman is een vrouw met een missie. Dit keer werd ze getroffen door het weerzinwekkende verhaal van 139 Oegandese meisjes uit Aboke. In haar nieuwe boek maakt ze hen tot het symbool van het schrijnende misbruik van vele duizenden kinderen in gewapende conflicten.

Bart Beckers en Jack Van Gils / Foto Stephan vanfleteren

'Ik heb jaren in Afrika gewoond, maar had nog nooit in het noorden van Oeganda kunnen rondreizen. Die streek is al jaren afgesneden van de buitenwereld omdat de rebellen van Joseph Kony, de leider van het Weerstandsleger van de Heer, er actief zijn. Kony wil, met steun uit Soedan, de regering van Museveni omverwerpen en het land regeren 'volgens de Tien Geboden van Mozes'. Zijn onvoorspelbare aanvallen en de mijnen die op de wegen achterblijven, maken het noorden erg onveilig. In principe kan je er alleen onder militaire begeleiding komen. In 1998 trok ik naar Oeganda voor een interview met president Yoweri Museveni. Tijdens die reis ontmoette ik een Fransman die in Gulu woonde, de belangrijkste stad in het noorden. Ik kon met hem meereizen. In Gulu heerste een heel lugubere sfeer. De bevolking was verlamd door de terreur. Er was geen economische activiteit, de scholen waren dicht, de ziekenhuizen lagen vol met gewonden en verminkten. Het was alsof alle miserie van de wereld in Gulu bij elkaar kwam. De hel. Daar hoorde ik voor het eerst over de ontvoeringen van kinderen voor en door het rebellenleger.

"Mijn Franse kennis bood onderdak aan twee jongens die uit het rebellenleger waren ontsnapt. Zij vertelden over het kinderleger van Kony. Hun relaas was bijzonder gruwelijk. Kony ontvoert jongens en meisjes vanaf acht jaar en verplicht hen te moorden en te plunderen bij hun eigen volk. Eén van de jongens vertelde hoe hij met de rebellen op een nacht 139 meisjes uit een school in Aboke had ontvoerd."

We hebben sinds de genocide in Rwanda weinig van u gezien of gelezen. Had u genoeg van de journalistiek?

"Een jaar geleden verlieten Johan (Van Hecke, CVP-europarlementslid nvdr) en ik Afrika. We vestigden ons, voor zijn werk, opnieuw in België. Mijn journalistieke werk stond toen al op een laag pitje. De media in Vlaanderen en Nederland zijn nauwelijks geïnteresseerd in berichtgeving uit Afrika. De nationale en regionale berichtgeving hebben de jongste jaren aan belang gewonnen, ten koste van de buitenlandverslaggeving."

In 1997 kondigde u aan dat u als correspondente voortaan positief nieuws uit Afrika wilde brengen.

"Dat leek mij toen een valabel idee. Afrika staat al dertig jaar synoniem voor alles wat slecht is: oorlog, hongersnood en corruptie. Ik wilde aantonen dat er op dat continent niet alleen maar miserie is, dat er ook veel wordt gelachen en dat het leven er aangenaam kan zijn. Maar die positieve reportages raakte ik nergens kwijt. Dus besloot ik achtergrondverhalen te maken. Bijvoorbeeld over de neokolonisatie van Mozambique, over de problemen in Zimbabwe of over de oorlog in Kongo. Ik belandde dus automatisch opnieuw in oorlogen en geweld.

"Maar niet alleen de houding van de media is gewijzigd, ik ben zelf ook veranderd. Ik ben niet meer bereid om spoorslags naar de eerste de beste brandhaard te vliegen en maandenlang van huis te zijn. Mijn relatie en mijn leven hier laten dat niet meer toe."

Er is heel wat te doen geweest over uw verslaggeving van de genocide in Rwanda. Sommige critici beweerden dat u overdreef of te betrokken was. Heeft dat uw gedrevenheid beïnvloed?

"Absoluut niet. Iederéén schreef wat ik schreef. De berichtgeving in de internationale pers verschilde niet van de mijne. Zelfs in de rapporten van de mensenrechtenorganisaties staat exact hetzelfde te lezen. In Rwanda zijn ten minste vijfhonderdduizend mensen vermoord, dat is door verschillende onverdachte bronnen bevestigd. (fel) Er is een genocide gepleegd op de Tutsi's en vele gematigde Hutu's door de milities, door de extremisten. Dat heb ik altijd benadrukt. Een groep die zich vooral situeert binnen de christelijke zuil wou die boodschap gewoon niet horen. Zij hadden tientallen jaren geïnvesteerd in de emancipatie van de Hutu's en uitgerekend zij sloegen dan plots aan het moorden. De katholieken in kwestie moesten dus hun levenswerk in vraag stellen. Dat begrijp ik allemaal wel. Maar dat de genocide achteraf geminimaliseerd werd en zelfs verdedigd, dat kan toch niet. Daartegen moest ik reageren omdat ik het zelf had gezien, dat was mijn taak als journaliste.

"Als ik nu mijn boek over Rwanda zou schrijven, zou ik dat wellicht afstandelijker en minder emotioneel aanpakken. Maar op dat moment had ik geen keuze: ik moest schrijven wat ik had meegemaakt en wat getuigen me hadden vertelden."

Uw nieuwe boek is een opeenstapeling van gruwelijkheden. Exit 'goed nieuws uit Afrika'?

"Zeg dat wel! Maar de situatie in Oeganda gaat ook op voor zoveel gewapende conflicten in en buiten Afrika. Kinderen worden nu op veel grotere schaal in oorlogen ingezet dan tien jaar geleden, in Sri Lanka, in Colombia, zelfs in Kosovo. Ik heb via Unicef vernomen dat in Kosovo Britse meisjes van amper vijftien en zestien jaar oud door het Britse leger werden ingezet. Wereldwijd zijn driehonderdduizend kinderen onder de wapens. Oeganda is een extreem geval, maar dezelfde praktijken zagen we ook al in Mozambique, Sierra Leone en Liberia. Kinderen zijn goedkope en uitstekende strijders. Ze zijn manipuleerbaar en voeren klakkeloos bevelen uit. Ze zijn klein, snel en behendig. Ze staan nog niet stil bij de dood. Kinderen hebben geen notie van sterven, ze trotseren zonder nadenken een kogelregen als ze daartoe het bevel krijgen."

Waarom hebt u voor De meisjes van Aboke gekozen voor de verhalende vorm in plaats van een puur journalistiek feitenverslag?

"Ik wilde een boek schrijven voor een zo groot mogelijk publiek. Er zijn al zoveel rapporten over de ontvoeringen geschreven, een nieuw 'rapport' had geen zin. Dus besloot ik het verhaal van die kinderen en zuster Rachele als kapstok te gebruiken. Zo kan de lezer het zich allemaal gemakkelijker voorstellen. Als ze dit soort gruwelijkheden lezen in rapporten, concluderen de mensen snel dat Afrikanen barbaren zijn. Terwijl de meerderheid van de mensen in Noord-Oeganda slachtoffers zijn van één gek: de rebellenleider Kony."

Nam u de verhalen die de kinderen u vertelden meteen voor waar aan?

"Ik hield rekening met de mogelijkheid dat kinderen zich gemakkelijk door hun fantasie laten meeslepen. Daarom zocht ik bevestiging van hun verhaal. Zo kwam ik terecht in een opvangcentrum waar net een groep ontsnapte meisjes was aangekomen. Ze hadden als seksslaven voor de commandanten van het rebellenleger gediend en waren verschrikkelijk getraumatiseerd. Meer dan vijftig van hen heb ik geïnterviewd. Geen gemakkelijke opgave; de meesten keken me nooit in de ogen. Eén meisje zat voortdurend te frunniken aan haar sandalen. Allemaal vertoonden ze dwangmatig gedrag. Maar hoe moeilijk het ook was om hen aan de praat krijgen, uiteindelijk vertelden ze allemaal hetzelfde verhaal. En die verhalen bevestigden wat ik van de jongens al had gehoord.

"Later ontmoette ik zuster Rachele, een Italiaanse non en onderdirectrice van de school in Aboke. Zij had het lef na de ontvoering van haar leerlingen de rebellen te achtervolgen en met hen te onderhandelen. Zo kreeg ze 109 meisjes vrij, de overige dertig moest ze achterlaten. Zuster Rachele voert nu nog altijd strijd om ook die meisjes, en de duizenden andere ontvoerde kinderen, uit handen van Kony te redden."

Kinderen die uit handen van de rebellen worden gered, zijn sterk getraumatiseerd. Bij hun terugkeer worden ze door familie en stamgenoten vaak opnieuw bedreigd of opgezadeld met schuldgevoelens.

"Er zijn in het begin zelfs ontsnapte of bevrijde kinderen gelyncht nadat ze door het leger aan de bevolking waren uitgeleverd. De bevolking begrijpt niet wat die kinderen hebben meegemaakt. Er heerst een totaal stilzwijgen over het verdwijnen van de kinderen. Ouders weten dat àls ze de verdwijning van hun kind rapporteren, de rebellen hen vermoorden of verminken. Als iemand hen vraagt waar hun kind is, antwoorden ze vaag iets als 'gaan spelen'. Dus denkt iedereen dat het maar om enkele kinderen gaat. Pas sinds twee jaar, met de oprichting van de Concerned Parents Association, raakt de bevolking gesensibiliseerd."

De feiten die u beschrijft zijn ronduit schokkend: kinderen die verplicht worden elkaar dood te slaan, familieleden met bijlen en messen moeten bewerken, enzovoorts. Wij kunnen ons moeilijk voorstellen dat kinderen tot zulke wreedheden in staat zijn.

"Kinderen zijn erg manipuleerbaar. En je mag niet vergeten dat kinderen in Oeganda doden uit zelfbehoud. Ze hebben geen keuze: wie weigert anderen neer te knuppelen, wordt zelf neergeknuppeld. Bovendien zijn Afrikaanse kinderen enorm onder de indruk van gezaghebbenden. Ze werden geleerd te doen wat volwassenen zeggen, zonder vragen te stellen.

"Alle kinderen hebben iets wreeds in zich, ook bij ons. Dat uit zich soms in de spelletjes die ze spelen of hoe ze soms met huisdieren omgaan. Als je dat gedrag voortdurend aanmoedigt en beloont, dan loopt het uit de hand. De gruwelijkste verhalen heb ik niet eens in mijn boek opgenomen. Zoals het verhaal van een vrouw wiens lippen men had afgesneden en die dan verplicht werd om ze op te eten. Zij vertelde mij dat de kinderen stonden te springen om haar te mogen toetakelen, want ze stijgen in rang als ze meer gruweldaden begaan. En stijgen in rang betekent overleven: dan krijgen ze meer eten en mogen de jongens vrouwen nemen. Ze handelen dus uit schrik en zijn gedreven door een overlevingsinstinct."

Ook religie speelt een belangrijke rol. Rebellenleider Kony verklaart zijn gruwelijkheden aan de hand van citaten uit de bijbel.

"Klopt, hij maakt die kinderen wijs dat ze eigenlijk niet doden, dat de mensen die ze vermoorden eigenlijk niet verdienen te leven omdat het slechte, zondige mensen zijn. Er wordt de kinderen ingeprent dat ze een zuiver ras moeten creëren en dat ze daarmee hun volk een dienst bewijzen. Kony refereert voortdurend aan de bijbel. In de kampen worden bijbelteksten voorgelezen aan de troepen. Ook in zijn brieven en boodschappen voor de buitenwereld schermt de rebellenleider voortdurend met bijbelse citaten. Ik ben de bijbel gaan lezen om te zien hoe Kony de christelijke leer misbruikt. In mijn boek heb ik boven elk hoofdstuk een bijbelcitaat geplaatst om dat misbruik aan te tonen.

"Ik geef een voorbeeld. Bij een overval op een konvooi werden alle passagiers in een autobus doodgeschoten. Alleen één zuster overleefde het. De rebellen namen haar mee naar hun kamp, een dagenlange voettocht. Eén van de kindsoldaten daar herkende haar en begon hevig te huilen. Kony's commandanten hebben dat kind gedwongen om die zuster haar been af te snijden. Dat mislukte, maar het kind had wél een ader overgesneden. De zuster verloor veel bloed en kon niet meer lopen. Uiteindelijk werd ze vrijgelaten, met een brief van de rebellen. Wel, de taal in die brief is niet bepaald die van een gek. Integendeel, het is keurig Engels in een mooi handschrift. Inhoudelijk is het een aanval op het regime van Museveni, met daarbij ook de melding dat Kony's troepen zullen doorgaan met het vermoorden en ontvoeren van kinderen. Er wordt bovendien herhaaldelijk op gewezen dat 'de afvalligen moeten worden gestraft'. De rebellen zien de bevolking als 'afvalligen', als 'zondaars' die de kant gekozen hebben van Museveni, de vijand. Kijk, dat is taalgebruik uit de bijbel. Ik vond het boeiend uit te zoeken waar Kony dat allemaal vandaan haalde."

Is Kony dan een godsdienstwaanzinnige?

"Hij denkt van zichzelf dat hij historische woorden spreekt, dat hij spreekt zoals God. Hij gelooft de reïncarnatie te zijn van de Heilige Geest. Dat slaat aan omdat geesten in de cultuur van de Acholi, zijn stam, een belangrijke plaats innemen. Aan Kony worden zelfs bovennatuurlijke krachten toegeschreven. Waarom werd me duidelijk toen ik een videotoespraak van hem zag: Kony kan gemakkelijk tot acht uren aan één stuk door praten, zonder te gaan zitten of te eten. Sommige kinderen schrijven die 'gave' toe aan magische krachten. De kinderen met wie ik praatte, slaagden er nooit in om zijn woorden te herhalen. Niet moeilijk: hij kraamt gewoon nonsens uit."

Gebruikt hij drugs of alcohol?

"Getuigen ontkennen dat. Op drugs staat in zijn kampen de doodstraf. Ze verbouwen wel banchi, een soort marihuana, maar die is bestemd voor de Soedanezen. Ook alcohol is verboden. Misschien raakt hij in trance, alhoewel meisjes die uit zijn kamp ontsnapten, beweren van niet. Ze houden vol dat Kony niet gek is, maar perfect weet wat hij doet."

Waarom proberen de hogere echelons binnen de katholieke kerk geen paal en perk te stellen aan zo'n misbruik van de christelijke leer?

"De kerk speelt daarin een zeer vreemde rol. In het zuiden van Oeganda is de bevolking niet eens op de hoogte van dit massale kindermisbruik. De kerk zwijgt daar in alle talen. In het noorden zet een bisschop zich af tegen Museveni, omdat de bevolking er, net als Kony, Acholi is. Die stamverwantschap blijft. De kerk neemt een dubbele houding aan. De tegenkanting die Museveni van de bisschoppen ondervindt, heeft ook te maken met zijn leger. Zijn soldaten bezondigden zich in het verleden ook aan excessen tegenover de Acholi. De bisschoppen vertrouwen de regering dus niet. Anderzijds hebben ze zich ook afgewend van Kony, nadat stilaan bekend werd welke terreur hij in het noorden voert. Maar hoe meer de kerk zich afwendt van Kony, hoe harder hij terugslaat. De kerkelijke overheid zit in een heel moeilijke positie."

Je zou toch kunnen verwachten dat de kerkelijke overheid zegt: 'Beste mensen, Kony is een gevaarlijke gek, laat u niet misleiden.'

"Maar dat zeggen ze dus niét. De Oegandese bisschoppen vinden dat de regering de rebellen moet laten terugkeren en hen amnestie moet verlenen. Je moet ook weten dat haast niemand bij Kony geraakt. Er zijn ooit drie Acholi-ouderlingen naar Kony op zoek gegaan, om met hem te onderhandelen. De drie zijn doodgefolterd, in stukken gesneden."

U komt zelf uit een christelijk milieu. Stelt u zich geen vragen bij dat gedweep met God om de vreselijkste excessen goed te praten?

"Ja, maar tegenover Kony staat dan weer zuster Rachele. Allebei geloven ze in dezelfde bijbel, hangen ze dezelfde religie aan, en toch handelen beiden totaal tegenovergesteld. Voor mij is zij een echte heldin. Ze wil haar léven geven voor die kinderen. En voor elk citaat waarmee Kony zijn wanpraktijken vergoelijkt, haalde zuster Rachele een ander bijbelcitaat boven dat het omgekeerde zegt. Zo is ze trouwens met Kony gaan communiceren in 'zijn eigen taal', met citaten uit de bijbel, om te proberen hem op andere gedachten te brengen. Maar dat blijkt hopeloos."

In Soedan - waar Kony zich schuilhoudt en steun krijgt - speelt de tegenstelling tussen moslims en christenen. Is dit een godsdienstoorlog, een stammentwist of een strijd om politieke macht, economische belangen en landeigendom?

"Het absurde is dat moslimfundamentalisten in Soedan een christelijk-fundamentalistische beweging uit Oeganda steunen. Het gaat dus helemaal niet om religie alleen. Oeganda steunt sinds jaar en dag het Sudan People Liberation Army (SPLA), de beweging van de Dinka-bevolking uit het zuiden die strijdt tegen de overheersing van de moslims uit het noorden. De Soedanese Arabieren steunen uit weerwraak de Oegandese rebellen. Daardoor zijn die rebellen zo sterk geworden.

"Tegenover de buitenwereld wordt dit hele conflict voorgesteld als een godsdienstoorlog, maar uiteindelijk gaat het om economische belangen, vooral om olie en water in het zuiden van Soedan. Sinds enkele maanden halen de moslims uit Noord-Soedan via een pijplijn olie uit het zuiden, om te exporteren. Ze hebben ook een kanaal gegraven om water uit de Nijl naar het noorden te brengen. Precies tegen deze uitbuiting, waardoor het zuiden onderontwikkeld blijft, vecht het SPLA.

"Soedan gebruikt het kinderleger van Kony om te vechten tegen het SPLA. De Soedanezen zijn van nature geen fundamentalisten en het is bekend dat Arabieren sowieso geen vechters zijn. Dan is het natuurlijk handig om die kinderen in te zetten om het vuile werk op te knappen. En pas op, die kinderen zijn aan het front heel efficiënt, ze winnen veel terrein op het SPLA. Een van de kindsoldaten beschreef het heel doeltreffend: 'Die van het SPLA zijn te groot, zij moeten altijd gaan liggen of gebukt lopen. Wij lopen gewoon rechtop overal tussendoor.'"

Als de export van Soedanese olie een sleutelrol speelt in het kindermisbruik in Oeganda, is de houding van buitenlandse oliemaatschappijen van doorslaggevend belang. Er moet een markt zijn voor die olie.

"Klopt. Soedan zoekt koortsachtig internationale contacten om zijn olie te kunnen verkopen. In de Verenigde Staten zullen ze alvast moeilijk een afzetmarkt vinden: de Amerikanen hebben Soedan op de lijst gezet van landen die het internationale terrorisme steunen. Toch is die boycot al serieus afgezwakt en is het belang van olie al sterk gaan doorwegen in de VS.

"In ieder geval voert Soedan op dit moment een charmeoffensief ten aanzien van Europa. Europarlementsleden werden recentelijk door een Soedanese ambassadeur uitgenodigd voor een bezoek aan Soedan. Karthoum doet dus moeite om internationaal weer aanvaard te worden. Johan heeft hen wel duidelijk gemaakt dat Soedan nooit uit zijn isolement zal geraken als niet eerst de Aboke-meisjes en de anderen worden vrijgelaten."

Een ruilhandel: de meisjes van Kony voor olie.

"Op 8 december vorig jaar is er een vredesakkoord gesloten tussen Soedan en Oeganda waarin de lokalisering en repatriëring van de kinderen expliciet is opgenomen. Maar Unicef vreest dat Soedan slechts enkele kinderen zal vrijlaten, om wat goodwill los te weken. In totaal komen misschien 200 mensen vrij, maar er zijn er duizenden vermisten. Unicef vermoedt dat die duizenden zullen verdwijnen in de rangen van het Soedanese leger en zo opnieuw zullen worden ingezet tegen het SPLA."

Naast de diplomatieke pogingen zou er ook gedacht kunnen worden aan een militaire interventie, bijvoorbeeld door het leger van Museveni.

"Het probleem is dat de militairen van Museveni niet gemotiveerd zijn voor deze strijd. Als ze tegen de rebellen gaan vechten, moeten ze kinderen doden, misschien wel van hun eigen volk. Ze zullen dan zeker internationaal veroordeeld worden, door onder meer Amnesty International. Dat is al eerder gebeurd. Ten tweede: de soldaten van Museveni krijgen oorlogscompensatie. Zolang het conflict aansleept, verdienen ze dus extra geld. Ten derde: het gaat in feite om een gijzelingsdrama. Als je ingrijpt, hoe kan je dan die kinderen scheiden van de èchte rebellen, van de commandanten? Dat is het grootste probleem, want de kinderen worden naar de frontlinie gestuurd, waar ze als schild voor de commandanten dienen."

Museveni zit in een patstelling.

"Ja. Als hij niets doet, wordt hij ervan beschuldigd de Acholi aan hun lot over te laten, terwijl alle betrokkenen mij vertellen dat Museveni zich de ellende van de Acholi wel degelijk persoonlijk aantrekt. De vrouw van Museveni, die zeer katholiek is, steunt hem daarin. Maar toen hij een strategie aankondigde van combined forces, diplomatie én militair ingrijpen, werden er onmiddellijk massaal kinderen ontvoerd. Na gevechten wordt al gauw officieel meegedeeld hoeveel rebellen werden gedood en hoeveel kinderen bevrijd, maar tussen die omgekomen rebellen zitten juist vele ontvoerde kinderen. En de bevolking in het noorden wil ook niet dat Museveni militair harder ingrijpt. Het is heel dubbel. De mensen in Noord-Oeganda zeggen: 'Hij moet er iets aan doen, maar hij mag mijn kind niet doodschieten.' Alleen, het ene is onmogelijk zonder het andere."

Wat wilt u met dit boek bereiken?

"De opbrengst van het boek gaat naar Unicef-projecten voor ontsnapte kindsoldaten, zodat ze school kunnen lopen en zo snel mogelijk weer normale contacten hebben met andere kinderen. Meestal blijven ze na hun ontsnapping drie tot acht maanden in een opvangcentrum. Vaak durven ze niet naar huis. Ze hebben ook gespecialiseerde opvang nodig omdat ze zich na hun diepe trauma's zeer moeilijk kunnen concentreren.

"Ten tweede hoop ik door het boek de kwestie van de ontvoerde kinderen op de internationale agenda te krijgen. Het zou mooi zijn indien er een amnestiewet komt en bekendgemaakt wordt bij de commandanten van de rebellen, want zij zijn ervan overtuigd dat ze niet meer kunnen overleven in Oeganda. En waar moeten ze elders naartoe? Na alles wat zij hebben aangericht, vrezen de rebellen natuurlijk dat ze zullen worden vermoord. Als zij de zekerheid krijgen dat ze weer normaal in hun land kunnen leven, kan die situatie gedeblokkeerd raken. We moeten nu echt àlle middelen inzetten. Unicef heeft jarenlang stille diplomatie toegepast en niets heeft geholpen."

Gaat u zich nu voltijds bezighouden met de zaak van de Aboke-meisjes?

"Ik hoop met dit boek de wereld rond te kunnen gaan. Het wordt vertaald in het Frans en het Engels. Toen één van de helpers van zuster Rachele stierf, heb ik haar gezegd: 'Je hebt iemand verloren, maar je hebt er ook iemand bijgewonnen. Ik ga je vanaf nu volledig steunen in je strijd.' Ik ga mijn middelen - het schrijven - inzetten, mijn man als politicus de zijne. We hebben wekelijks contact met Oeganda, soms zelfs dagelijks. Ik zal de zaak niet loslaten vooraleer de kinderen vrij zijn. Ik heb destijds de stap naar de journalistiek trouwens gezet met de bedoeling dat politici in het Westen mijn informatie ten goede zouden gebruiken."

Zijn er Belgische politici bereid voor deze zaak te gaan?

"Eddy Boutmans zal een Oegandese delegatie, onder wie zuster Rachele, ontmoeten, die naar aanleiding van mijn boek en op kosten van Unicef Europa bezoekt. Deze afvaardiging zal ook een onderhoud hebben met premier Verhofstadt. Dat vind ik fantastisch. Ik had Guy Verhofstadt een korte inhoud van het boek gestuurd en hij besliste onmiddellijk om het er op de ministerraad over te hebben. Misschien heeft het te maken met zijn verleden als voorzitter van de Rwanda-commissie. Hij toont in ieder geval een grote interesse voor Afrika." (Intussen heeft de Europese Unie dinsdag beslist twee hoge vertegenwoordigers naar Oeganda en Soedan te sturen om de situatie van de kindsoldaten op te volgen, nvdr)

'De Meisjes van Aboke - Kindsoldaten in Noord-Oeganda' van Els De Temmerman is uitgegeven bij uitgeverij Globe, Gent.

Bart Beckers en Jack Van Gils zijn freelance journalisten. Stephan Vanfleteren is fotograaf bij De Morgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234