Zondag 27/09/2020

Analyse

Het geluk bij Galants ongeluk

Beeld © PHOTO NEWS

Heeft Galant nu geluk of ongeluk in de hele saga rond de overheidsopdrachten? Voor haar partij is ze het slachtoffer van een slechte wet, voor de oppositie is ze gewoon een slechte minister. Voorlopig heeft ze het toeval aan haar kant.

Geluk schuilt in een klein hoekje, en bij minister Jacqueline Galant (MR) is dat de begindatum van deze herfstvakantie. Die maakt dat ze dezer dagen niet op het appel moet verschijnen in het parlement over haar opdrachten aan advocatenkantoor Clifford Chance. Ten vroegste volgende week dinsdag wacht haar, en eventueel de premier, een interpellatie in de commissie, maar de definitieve beslissing daarover valt pas maandag.

Op haar kabinet hopen ze dat 'Calamity Jacqueline', zoals ze in de Franstalige pers door het leven gaat, nog veel langer het vuurpeloton van de oppositie kan vermijden. Galant gaf zelf de opdracht aan de Inspectie Financiën (IF) voor een onafhankelijk onderzoek naar de aanbestedingen van de FOD Mobiliteit, en wil met de commissie wachten tot dit rapport klaar is. "Anders verloopt dat debat in het parlement toch maar in het ijle", zegt een regeringsbron. "Wij willen geen gratuite lynchpartij."

Er is nog een timing die in het voordeel speelt van Galant. De premier noemde haar "onvoorzichtig", maar veel meer onderneemt hij voorlopig niet. Het zou Michel immers persoonlijk kunnen schaden als hij op korte tijd nog een minister moet wisselen in zijn ploeg. Eind september trad Sophie Wilmès al aan als vervangster voor Hervé Jamar, die gouverneur kon worden van Luik. Een elegante exit voor de liberale bon vivant, die - vriendelijk verwoord - op Begroting niet meteen een verpletterende indruk naliet.

Show van oppositie

Jamar is niet de enige minister die Michel kopbrekens bezorgt. Wilmès maakte al wat beginnersfoutjes, en Marie-Christine Marghem blijft een van de favoriete schietschijven van de oppositie. "Maar de MR kan niet elke maand een minister buitengooien", vat een regeringsbron bondig samen. "Dat komt Galant nu goed uit."

Het helpt Galant - én MR én Michel - ook dat N-VA en CD&V naar deze politieke afrekening kijken en hun schouders ophalen. Vanuit de Vlaamse meerderheidspartijen moet de premier dus geen druk verwachten om Galant te laten vallen. "Dit is vooral een show van Ecolo en Groen", relativeert Hendrik Vuye, fractieleider voor N-VA in de Kamer. "Ze zijn gewoon uit op wat extra aandacht."

Galant heeft het ongeluk dat net zij in de knoop geraakt met de wet op de overheidsopdrachten. Die wetgeving bestaat uit 600 tot 800 bepalingen, die heel complex zijn. Op de wet van 2006 kwamen er, uitzonderlijk, late uitvoeringsbesluiten. "Galant is heus niet de eerste minister die een advocaat aanduidt zonder de wet na te leven", zegt Kris Wauters, professor aan de UCL. Hij doceert er overheidsopdrachtenrecht. "Naast ministers doen ook gemeentes, provincies of andere overheden dit, waarmee ik niet bedoel dat ik dit goedkeur. Viseert men met deze zaak niet gewoon de minister?"

Wantrouwen binnen eigen overheidsdienst

De vraag rijst zelfs of deze wet überhaupt geschikt is voor een relatie overheid-advocaat. "Met een advocaat bouw je een vertrouwensrelatie op", zegt Wauters nog. "Moet je die dan na enkele jaren verbreken omdat de wet op de overheidsopdrachten dit eist?" In principe wel, maar vraag is of het algemeen belang daarmee gediend is. Kort gezegd: een advocaat is geen aannemer met een welomlijnde opdracht, vaak beslaan de procedures ettelijke jaren. De nieuwe ontwerpwet op de overheidsopdrachten laat vaker toe om advocaten aan te stellen zonder dat dit een openbare aanbesteding vereist. In dat geval volstaat een mededingingsprocedure.

Nog meer dikke pech voor de Henegouwse politica is dat ze blijft overhoop liggen met Laurent Ledoux, de voorzitter van haar overheidsdienst. Op haar kabinet zijn ze ervan overtuigd dat hij alle vertrouwelijke mails lekt naar de media om zijn voogdijminister in een slecht daglicht te stellen. "Wij blijven er ons over verbazen dat er facturen aan de overheidsdienst vlotjes de krant halen", luidt het daar. "Er zijn echt maar weinig mensen die deze documenten in hun bezit hebben. Deontologisch kan dit totaal niet door de beugel." Deze hoge ambtenaar, even eigengereid als ambitieus, kreeg het ook met zijn politieke bazen, twee cdH'ers, in de vorige regering aan de stok.

Als Galant nog een beetje geluk heeft, heeft het rapport van IF ook kritiek op Ledoux, en kan ze hem via die omweg een lesje leren. Als ze veel geluk heeft, wijst hetzelfde rapport ook de vorige cdH-ministers met de vinger, en kan ze alvast die oppositiepartij kaltstellen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234