Zondag 16/01/2022

Het geluid van een gekke clown

'Ik ben dol op muzikanten', zei hij ooit. 'Ze slapen zo lang, net als kinderen.' Met Crazy Clown Time lanceert de Amerikaanse regisseur David Lynch vandaag zijn eerste muziekalbum. Opmerkelijk laat, want door de aders van de 'King of Weird' stroomt al veel langer muziek.

"So tired of fearing, so tired of dark/Send me an angel, save me/I wanna have a good day today", klinkt het ergens op Crazy Clown Time. De nieuwe soloplaat van David Lynch is dat, vanaf vandaag verkrijgbaar. Zijn allereerste ook. Verrassend laat; de King of Weird is immers al veel langer bezig met muziek.Regisseur, fotograaf, beeldend kunstenaar of clubeigenaar: Lynch is het allemaal. Maar in al deze facetten van de man stond muziek steeds centraal. Of beter: geluid.

"Lynch is, net zoals bijvoorbeeld Jacques Tati, een typische auteurscineast", zegt Sofie Van Bauwel, verbonden aan het Centre For Cinema and Media Studies (CIMS) van de UGent. "Geluid is voor hem dus heel belangrijk. Anders dan de meeste regisseurs die eerst de beelden maken en pas erna op zoek gaan naar muziek die erbij past, beschouwt Lynch geluid als een belangrijke betekenisdrager van het verhaal."

Ultiem voorbeeld: de openingssequentie van Twin Peaks, van de hand van Lynch' huiscomponist Angelo Badalamenti. Die werd nadien apart uitgebracht en doorboorde prompt het collectieve geheugen. Zie in deze ook: de soundtrack van Lost Highway, samengesteld door Trent 'Nine Inch Nails' Reznor. "Lynch' muziek blijft ook los van zijn films overeind", zegt Van Bauwel. "Dat is heel sterk. Beeld en geluid zijn een soort huwelijk voor Lynch."

Een langlopend huwelijk bovendien. Zo ontleende Blue Velvet, Lynch' meesterwerk uit 1986, zijn titel reeds aan de gelijknamige song van Bobby Vinton. "Beelden creëren op basis van geluiden: typisch Lynch", zegt Van Bauwel. "Voor veel mensen is het onlogisch dat geluid een inspiratiebron kan zijn voor beelden, voor Lynch niet. Het belang van en de grote zorg voor muziek is bij hem altijd heel aanwezig geweest."

Geflipte bard

Veertien songs staan er op Crazy Clown Time. Lynch schreef en produceerde, speelt gitaar en zingt. "Moderne blues", noemt hij het zelf, "geïnspireerd door de liefde voor het experimenteren met geluiden en muziek". Die attitude spat er alvast van af. Maakt Yeah Yeah Yeahs-frontvrouw Karen O van opener 'Pinky's Dream' nog een opzwepende, elektronische popsong, dan grossiert de rest van de plaat in donkere, bezwerende klanken. Lynchiaans, heet dat dan. Met de King of Weird als geflipte bard.

Haast tegelijk met Crazy Clown Time stuurde Lynch eind vorige week een mixtape de wereld in. Gevarieerd maar grandioos, van Sonny Boy Williamson over Elvis tot The Kills. Lynch heeft zijn vinger niet aan de pols, Lynch is de pols. Typerend hierin: Dark Night of the Soul, het vorig jaar verschenen compilatiealbum van topproducer Danger Mouse en de intussen overleden Mark Linkous (Sparklehorse). "Het was als grap bedoeld, maar ik had hem al eens horen zingen in zijn eigen film 'Inland Empire', en dat klonk écht goed", zei Danger Mouse daarover. "Daarom mocht Lynch 'Star Eyes (I Can't Catch It)' en 'Dark Night of the Soul' brengen." Resultaat: een krachtenbundeling van het kruim van de indierock, met Lynch als zeldzaam vocaal hoogtepunt.

Dat Lynch een toonvaste noot uit de strot geperst krijgt, bleek trouwens al uit Blue Bob. In die broeierige combo combineerde Lynch, samen met John Neff, industrial blues met rokerige zanglijnen. Ook voor zijn eigen films zong Lynch reeds nummers in, of componeerde hij spookachtige gitaarriffs. 'Ghost of Love' en 'Walkin' on the Sky' voor Inland Empire zijn bijvoorbeeld volledig van zijn hand.

'All pop is magical'

Van Lana del Rey over Anna Calvi tot Dirty Beaches: de invloed van David Lynch op de nieuwe generatie jonge muzikanten is bovendien imposant. Met 'It's Happening Again' ontleende Blood Red Shoes een songtitel aan Twin Peaks, indierockband Au Revoir Simone kreeg Lynch zelfs mee op het podium.

"Die grote invloed op tal van jonge artiesten heeft volgens mij twee duidelijke redenen", zegt Van Bauwel. "Enerzijds is er een hele generatie jonge artiesten opgegroeid met een audiovisuele canon waarin het werk van Lynch heel aanwezig was. En anderzijds heeft Lynch zich altijd omringd met creatievelingen, met artiesten die niet meteen in de mainstream zitten. Dergelijke jonge artiesten heeft Lynch altijd ondersteund."

Ook goede doelen ondersteunt Lynch gretig. Ao richtte hij in 2005 de David Lynch Foundation For Consciousness-Based Education and World Peace (DLF) op. Opbrengsten van benefietconcerten en onlinedownloads worden aangewend voor de scholing van kinderen. Verleenden reeds hun medewerking: Tom Waits, Iggy Pop, Donovan, Moby en Eddie Vedder.

"Daar moet wel een kanttekening bij geplaatst worden", besluit Van Bauwel. "Veel artiesten doen niet liever dan hun naam linken aan die van de grote regisseur David Lynch natuurlijk. Hoe interessant de projecten ook zijn, het heeft dus ook met marketing te maken. Lynch is immers al lang niet meer de underground artiest die hij soms nog zou willen zijn."

Maar, zoals Lynch het vorig jaar in een Twitterinterview met de Britse krant The Guardian verwoordde: "All pop is magical".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234