Zaterdag 30/05/2020

Het geheim van prijs beest Ivo Van Hove

AWARD-KONING. De prijzenkast van regisseur en theaterdirecteur Ivo van Hove raakt stilaan overvol. Nu heeft de Belg een Laurence Olivier Award binnengerijfd. De ingrediënten voor zijn wereldwijde succes? Teamwork, loyaliteit, artistieke visie én een goed beleid, zeggen zijn acteurs.

Als allereerste niet-Britse regisseur wint Ivo van Hove de Laurence Olivier Award, een van de meest prestigieuze prijzen uit de Britse theaterwereld. De Vlaamse regisseur wordt bekroond voor A View from the Bridge, een bewerking van het stuk van de beroemde Amerikaanse toneelschrijver Arthur Miller uit 1955. Van Hoves bewerking ging in totaal met drie awards naar huis; ook de vertolking van de Britse hoofdrolspeler Mark Strong was goed voor een prijs.

Om even te schetsen hoeveel deuren zo'n prijs opent, hoeven we niet ver te zoeken. Vorig jaar won landgenoot Sidi Larbi Cherkaoui de Olivier Award voor beste dansproductie. Vóór die prijs had de gereputeerde Britse regisseuse Lyndsey Turner nog nooit van Cherkaoui gehoord, binnenkort voeren onder andere acteur Benedict Cumberbatch de danspasjes van de Marokkaans-Belgische choreograaf uit in Turners Hamlet.

Topje van de ijsberg

Hoewel Van Hove dit jaar niet de enige Belg is die in de prijzen valt - het Belgische gezelschap Peeping Tom krijgt de award voor beste nieuwe dansproductie - is de bekroning van zijn regiewerk een unieke primeur, te danken aan jaren van zorgvuldig aan de weg timmeren.

Maar wat maakt van Ivo van Hove nu zo'n unieke, succesvolle regisseur ?

Eerst en vooral kun je moeilijk naast het uitstekende gezelschap kijken waarin Van Hove vertoeft. Sinds zijn aantrede als directeur van Toneelgroep Amsterdam 2001 beschikt hij over een vast ensemble van topacteurs als Halina Reijn en Ramsey Nasr, en met onder andere Abke Haring en Matteo Simoni ook over een reeks gastacteurs van eenzelfde kaliber. Op dramaturgisch vlak wordt hij bijgestaan door vakmannen zoals onder andere landgenoot Johan Reyniers. Ook zijn vriend en vaste scenograaf Jan Versweyveld verdient lof. "Deze overwinning is er een voor het hele team", zegt Van Hove aan de telefoon, net terug uit Londen, waar hij de Laurence Oliver Award in ontvangst nam. "Teamwork is in theater het allerbelangrijkste: als regisseur is het mijn taak om iedereen op de top van zijn kunnen te laten presteren. Ik ben slechts het topje van de ijsberg."

Van Hoves kracht is dat hij zich niet enkel met de juiste mensen omringt, maar hen ook naar waarde weet te schatten. "Ivo's talent als regisseur is dat hij heel goed kan kijken naar de mensen waarmee hij werkt. Hij werkt naar de grenzen van een acteur toe, hij creëert een kader waardoor je bevrijd kan spelen. Tegelijk regisseert hij heel helder en duidelijk: Ivo weet heel goed wat hij wilt", vertelt Matteo Simoni, die in 2014 meespeelde in Van Hoves bewerking van Maria Stuart, de klassieker van Friedrich Schiller.

Zakenman-artiest

Ook buitenshuis weet de Vlaamse regisseur zich wonderwel met de juiste mensen te omringen. Zo werkte hij eind jaren negentig voor het eerst samen met New York Theatre Workshop, een klein off-Broadwaytheater. Eind 2015 zal daar zijn groots aangekondigde musical in samenwerking met David Bowie in première gaan. Voor financieel gewin zit hij daar aan het verkeerde adres, de regisseur ziet de musical in New York Theatre Workshop eerder als een cadeau dat hij het theater jaren later kan terugschenken.

"Ik ben goede contacten altijd trouw gebleven", zegt Van Hove daarover. "Ik heb doorheen de jaren altijd mijn instincten gevolgd en dat werpt nu zijn vruchten af. Ik heb bijzonder weinig nare ervaringen gehad."

Hoewel Van Hove beweert dat er geen uitgekiende strategie schuilgaat achter zijn carrière, ontbreekt het hem niet aan een gezonde dosis zakelijk inzicht.

"Ivo's zakelijk instinct loopt over in zijn artistiek instinct", stelt Ramsey Nasr. "Hij zou geen sponsors of succes verwerven zonder de artistiek hoogstaande producties die hij altijd gemaakt heeft."

"Ivo is zakenman en artiest verenigd in één persoon: dat is uniek. Bij Toneelgroep Amsterdam heeft hij destijds een heel duidelijk plan uitgezet om het gezelschap internationaal op de kaart te zetten. Doordat TGA repertoire speelt, konden ze ook in het buitenland steeds goed verkopen", voegt Matteo Simoni daaraan toe.

Oud werk, nieuwe boodschap

De voorstellingen van Van Hove bestaan veelal uit heldere herwerkingen van moderne klassiekers - een bewuste keuze. "Het is belangrijk om klassiekers te herinterpreteren. Verhalen zoals Antigone van Sophocles gaan over basisemoties waar iedereen zich in herkent", legt de regisseur uit.

"Ivo maakt avant-gardetheater, maar voor een groot publiek en niet voor een kleine niche. Hij kiest voor stukken uit het grote repertoire. Hij heeft een eigen, unieke visie maar die gaat nooit ten koste van het stuk. Integendeel, hij laat zo'n klassieker iets nieuws en universeels zeggen", verwoordt Ramsey Nasr het.

Van Hoves unieke regievisie kan niet los worden gezien van zijn cultureel-maatschappelijke bezorgdheid. Als directeur van het grootste toneelhuis van Nederland zweert de regisseur bij een goed doordacht beleid.

"Het ontbreekt de theaterwereld te vaak aan visie wanneer het op de positie van toneel in onze samenleving aankomt", stelt Van Hove. Zo is naast talentontwikkeling en publieksinvestering fondsenwerving een van de stokpaardjes van de regisseur. "Theater moet op zoek naar sponsors en fondsen buiten de subsidies. In Vlaanderen heerst daar nog een ridicule koudwatervrees voor, maar het is de enige manier waarop we vooruit kunnen. Ik ben constant bezig met morgen", besluit Van Hove.

Wat de dag van morgen brengt weet niemand, maar met een Laurence Olivier Award op je visitekaartje heb je niet al te veel te vrezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234