Maandag 06/12/2021

Het geheim heet 'weg met links'

PARIJS l Je moet het maar doen: de verandering belichamen terwijl je uit een regering komt die de voorbije vijf jaar aan de macht was. En tegelijk aan het hoofd staan van een partij, de UMP, die nogal in verband gebracht wordt met la chiraquie - met vriendjespolitiek dus, gesjoemel en 'ons kent ons'-achtige inteelt.

DOOR LODE DELPUTTE in parijs

Wat is het geheim van Sarkozy's recept? Van de rechtse revolutie die hij bijna onmiskenbaar op gang gebracht heeft?

Er zijn, in de eerste plaats, Sarkozy's persoonlijke kentrekken: altijd gehaast, steevast op pad, nooit uit het nieuws weg te branden. Een harde werker kortom, die in de pers algauw de naam Speedy Sarko kreeg. Hij is een heerschap dat kras - en dus populair - woordgebruik niet schuwt: racaille ('uitschot'), Kärcher (de Duitse fabrikant van hogedrukspuiten die er alles aan doet om niet langer met 'Sarko' geassocieerd te worden), de uitverkoop van mei '68...

Het rechts dat Sarkozy vandaag voorstaat, is niet langer het rechts van Chirac. Het is, zoveel is zeker, rechtser dan dat van Chirac. Niets geen 'sociale breuk' die de huidige bewoner van het Elysée zo graag wou dichten, niets geen France d'en Haut versus France d'en Bas, waarmee ook ex-premier Raffarin naar de sociale bekommering van zijn partij verwees

Het rechts van Sarkozy is recht voor de raap, ontdaan van alle complexen tegenover wat hijzelf het 'linkse eenheidsdenken' noemt. Het draagt gewis ook enkele neoconservatieve elementen in zich: het bijzonder controversiële idee bijvoorbeeld dat je als misdadiger of pedofiel geboren bent.

Vijf jaar geleden al had 'Sarko' begrepen dat de Franse ruk naar rechts onmiskenbaar ingezet was. Hoe had de extreem rechtse Jean-Marie Le Pen anders naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen kunnen doorstoten? Tussen 2002 en 2007 had Sarkozy, intussen minister van Economische Zaken en - vooral - van Binnenlandse Zaken, zich sterk gemaakt het bewuste deel van de rechtse kiezers naar democratisch rechts terug te halen.

Missie grotendeels geslaagd: van 17 procent van de kiezers viel het Front National op 22 april naar 10 procent terug. Meer zelfs: meer dan links heeft rechts het volgens sociologen gepresteerd de politiek vermoeide arbeidersklasse opnieuw naar de stembus te halen - kijk naar de opkomst aan de stemlokalen, die sinds de jaren zestig niet meer gezien is. Nochtans stond het overbruggen van de maatschappelijke kloof niet langer centraal bij Sarkozy, wel ordewoorden als 'arbeid' (niet de arbeidsvoorwaarden, wel de persoonlijke arbeidsethiek), 'verdienste', 'nationale identiteit', 'de familie'.

"De jongste dertig jaar hebben we ongeveer alles geprobeerd wat niet functioneerde", riep Nicolas Sarkozy op zijn druk bijgewoonde meetings. "Laat ons nu proberen wat wel werkt." Het in eigen land veelgeprezen sociale model produceert alleen massale werkloosheid en profitariaat, analyseerde hij. De export hapert en de economie doet het veel minder goed dan in de buurlanden: 1,5 procent groei vorig jaar tegenover 3 procent in België.

In plaats van die povere balans aan het eigen regeringswerk toe te schrijven, belaadde Sarkozy mei '68 met alle zonden Israëls. Aan de Franse burger toont hij zich de exorcist die het kwaad eens en voor altijd zal uitdrijven. Missie geslaagd.

Anders dan Ségolène Royal, die de jongste weken acrobatische pogingen ondernam om haar partij naar het centrum van François 'de enige kandidaat die een koe kan melken' Bayrou te bewegen, bleef Sarko staan waar hij stond: stevig rechts.

De enige concessie die hij voor de centrumkiezer over had, was een soortement persoonsverandering. Sarkozy, getuige het tv-debat van vorige donderdag, opteerde plotsklaps voor poesliefheid als handelsmerk. Tot de opiniepeilingen hem voldoende zekerheid gaven.

Vrijdag, op de laatste dag van de campagne, werd Sarkozy opnieuw zijn vertrouwde zelf: voor een publiek van duizenden aanhangers herhaalde hij in Montpellier dat hij geen spijt had van woordgebruik als 'racaille' en 'Kärcher', de termen die in de achtergestelde banlieue zo hard aangekomen waren. Sarkozy wil de Franse politiek omgooien, "de zwijgende meerderheid aan het woord laten", de "linkse elitaire erfenis" in het uitstalraam zetten.

Zo duidelijk is het wel. Gisteravond is er iets grondig veranderd, daar bij onze zuiderburen. De transition is ingezet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234