Zondag 05/12/2021

HET GEDACHTE-EXPERIMENT

Als kind ging ik met luid bonkend hart in de Delhaize winkelen. De Bende van Nijvel was daar gepasseerd en wie weet zaten ze daar nog, verscholen achter de ontbijtgranen. De terreur en paniek die de Bende in pre-9/11-tijden zaaide, bleven lang nazinderen. Dertig jaar later is het mysterie te groot geworden om de waarheid nog te kunnen blootleggen. In de loop van de jaren is het dossier van de Bende van Nijvel uitgegroeid tot een labyrinth zonder uitgang.

Hoe zit dat trouwens met de zaak rond de verdwenen Boeing? De enige zekerheid is dat er iets vreemds gebeurde tijdens vlucht MH 370. Met iedere nieuwe meter oceaanbodem die nu wordt leeggezogen, ontstaat er een nieuwe complottheorie. Zonder een helpende hand van vogels, terroristen of marsvrouwen kan een vliegtuig niet verdwijnen, en JFK is niet puur toevallig door een scherpschutter-einzelgänger neergekogeld. Zo moet die sliert overvallen van de Bende iets te maken hebben met ofwel terrorisme uit extreem rechtse hoek, banaal banditisme, wapenhandel, afpersing, de CIA die toenertijd het communisme in Europa in diskrediet wilde brengen, of met de Roze Balletten, patsers van adel, Manneke Pis. Het ingewikkelde Bende-onderzoek zelf kent honderden wendingen die te ingewikkeld en onwaarschijnlijk zijn om seizoen 8.945 van Thuis mee te vullen: speurders tegengewerkt of overgeplaatst, bewijsstukken verdwenen, zwijgende topmensen...

En nu opeens is er een 68-jarige verdachte van de Bende van Nijvel opgedoken, Jean-Marie T. Vreemde timing, zou je kunnen zeggen als je een beetje meeweeft aan het complotweb van dertig jaar. Waarom gooien de speurders deze morzel net nu in het nieuws, tien dagen voor de verkiezingen? De traditionele partijen die toen aan de macht waren, werd verweten dat zij en het gerecht niets gedaan hebben of zelfs de fameuze doofpot zochten. En waarom dit nieuws anderhalf jaar voor de verjaring? Anyway, de verdachte was al in 1997 herkend op de robotfoto. Dat kan veel betekenen en compleet betekenisloos zijn. Hoeveel mensen worden herkend op robotfoto's?

Er wordt nu geroepen dat het schandalig is, die nakende verjaring van het Bendedossier. Voor de meeste gevallen mag dat verjaringsprincipe inderdaad herbekeken worden, al mag justitie ook een pak efficiënter, maar voor de Bende zou er misschien net iets omgekeerds moeten bestaan. Op de vraag of ze zou willen dat de verjaring verlengd wordt, antwoordt de dochter van een Bendeslachtoffer negatief (DS 18 mei). 'Ze zeggen ons al 25 jaar dat ze de daders bijna hebben, telkens draait het op niets uit.'

In plaats van verjaring is er in dit geval net nood aan een time-out. De enige oplossing om uit een labyrinth te geraken is helikopterzicht. Kijken vanop een afstand in de tijd, zonder betrokkenen die allemaal verstrikt zitten in dwaalsporen, rancune, fouten en iedereen die een andere kant opholt. Historici gaan dit vreemde hoofdstukje in de geschiedenis van België proberen ontrafelen. Of er komen Dan Brownachtige boeken, over honderd jaar en, wie weet, een ontnuchterend helder antwoord op het Bendevraagstuk. Maar in tussentijd is de stoere cafépraat van Jean-Marie T., die geweld en moord op zijn cv heeft, ideaal voer voor voorpagina's.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234