Donderdag 19/05/2022

AnalyseCoronacrisis

Het gaat nergens zo slecht als in Europa: ‘Het is geen goed idee om in deze landen op reis te gaan’

In het universitair ziekenhuis in Boekarest nagelen medisch personeel en medewerkers van een begrafenisondernemer de doodskist dicht van een Covid-19-slachtoffer. De situatie is dramatisch in Roemenië, waar maar 32 procent van de bevolking volledig gevaccineerd is. Beeld AP
In het universitair ziekenhuis in Boekarest nagelen medisch personeel en medewerkers van een begrafenisondernemer de doodskist dicht van een Covid-19-slachtoffer. De situatie is dramatisch in Roemenië, waar maar 32 procent van de bevolking volledig gevaccineerd is.Beeld AP

De coronakaart toont hoe de vierde golf Europa verdeelt. Terwijl landen als Spanje en Portugal genieten van een hoge vaccinatiegraad, raken ziekenhuizen in Bulgarije en Roemenië opnieuw overspoeld. ‘Geen goed idee om er op reis te gaan.’

Yannick Verberckmoes

De koplopers in het zuiden

Er zijn nog enkele mooie plekjes op de Europese coronakaart en die liggen in het zuiden. Spanje en Portugal profiteren van hun hoge vaccinatiegraad - 86 procent van de Portugezen is volledig gevaccineerd - en houden de besmettingen, de ziekenhuisopnames en het dodental laag. In Portugal is dat de verdienste van viceadmiraal Henrique Gouveia e Melo, die er een succesvolle vaccinatieveldtocht op heeft zitten. Hij rolde als hoofd van de Portugese vaccinatietaskforce met grote efficiëntie een netwerk van vaccinatiecentra uit.

In Italië ligt de vaccinatiegraad iets lager dan bij ons (72 procent van de bevolking is er volledig gevaccineerd) maar daar zijn de maatregelen een pak strenger. Op die manier kunnen de Italianen hun lagere vaccinatiegraad compenseren. Alle werknemers moeten er een ‘green pass’ tonen als ze naar het werk gaan. Officieel heet die coronapas ‘certificazione verde COVID-19'. De Italiaanse regering heeft de werknemers voor een scherpe keuze gesteld: wie een groene pas heeft, kan nog gaan werken, de rest moet op onbetaald verlof.

Italië werd zwaar getroffen tijdens de eerste golf. Allicht ligt daar de verklaring waarom de Italianen de verregaande maatregelen relatief makkelijk accepteren. Volgens de overheid trok de certificazione verde een half miljoen twijfelaars over de streep om alsnog een prik te halen.

De achtervolgers in het midden

Een aantal landen zit in hetzelfde schuitje als België. Ons land ligt eigenlijk op een Europees kruispunt, tussen de zuiderse landen die het goed doen en de oostelijke landen waar het virus opnieuw hard toeslaat. Vergeleken met de andere landen heeft België een hoge vaccinatiegraad, maar zijn er ook veel nieuwe besmettingen.

Ook in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland is de vaccinatiegraad hoger dan 65 procent. En ook daar zien ze dat het niet volstaat om een vierde golf tegen te houden. De dynamieken zijn er gelijkaardig. De Britten zien dat het virus vooral circuleert bij jonge kinderen en hopen nu een effect te zien in de cijfers, omdat de scholen er deze week dicht waren voor de half term holiday.

De stijging van de besmettingen in het VK is toe te schrijven aan het laten vallen van de maatregelen deze zomer - ‘Freedom Day’ kwam in juli misschien toch iets te vroeg. Maar reden tot grote paniek is er in deze landen niet. Zij kunnen leunen op de vaccins om hun ziekenhuizen te beschermen. De snel stijgende besmettingsgolf vertaalt zich er niet in hoog oplopende ziekenhuisopnames.

De achterblijvers in het oosten

De goede bescherming die Spanje en Portugal hebben, is er in sommige landen in Centraal-Europa en in de Baltische staten niet. Met vaccinatiepercentages die rond de 50 procent schommelen - of zelfs minder - is het moeilijk om zich te wapenen tegen de deltavariant. Omdat een groot deel van de bevolking behoorlijk kwetsbaar is, gaat het aantal ziekenhuisopnames er snel omhoog, net als de overlijdens.

Sommige landen moeten naar middelen grijpen die bij ons niet meer aan de orde zijn. In Slovenië liggen de bedden op intensieve zorg zo goed als vol. Gezondheidsminister Janez Poklukar verklaarde deze week dat een lockdown dichtbij kwam. “Bij de start van de pandemie keken we bang naar ons buurland Italië”, zei Poklukar. “Maar nu zitten we op een punt waar we door de lage vaccinatie zelf in een Bergamo-scenario kunnen terechtkomen.” Ook de Slovenen moeten op het werk een coronapas laten zien.

In Servië zitten artsen met de handen in het haar omdat er geen nieuwe maatregelen worden afgekondigd. Dokters hebben al gewaarschuwd dat er ook kinderen en zelfs baby’s aan de beademingstoestellen liggen in de ziekenhuizen.

De rode lantaarns: Bulgarije, Roemenië en Letland

Het is niet verwonderlijk dat de slechtste leerlingen van de klas zich ook in het oosten bevinden. In Letland is de regering al vol op de rem gaan staan om het virus tegen te houden. Letland is zo het eerste Europese land dat opnieuw een lockdown invoerde. De regering hoopt op die manier het zorgsysteem overeind te houden.

Maar ook in Bulgarije en Roemenië is de situatie dramatisch en kunnen ziekenhuizen de toestroom van nieuwe patiënten niet meer aan. Achter de slechte cijfers zit een plejade aan verklaringen. Roemenen en Bulgaren hebben weinig vertrouwen in hun overheden en dus weinig vertrouwen in de vaccins.

Bulgaarse huisartsen pleiten er zelfs voor om patiënten met chronische aandoeningen niet te vaccineren, terwijl die mensen bij ons tot de prioritaire groepen behoren. Roemenië was het eerste land in de EU om de maatregelen op te heffen, ondanks de lage vaccinatiegraad.

Biostatisticus Geert Molenberghs (UHasselt/KU Leuven) vindt dat er reisrestricties voor deze landen moeten komen. “Het is sowieso geen goed idee om er op reis te gaan”, zegt hij. “Stel dat je naar het ziekenhuis moet, dan zul je heel moeilijk geholpen worden. Alles samengenomen doet geen enkel werelddeel het momenteel slechter dan Europa. De VS heeft net een paar zware maanden achter de rug. Nu is het weer onze beurt.”

Bekijk onze reiskaart

Kunt u afreizen naar uw favoriete vakantieland in Europa? En hoe is het daar gesteld met de coronabesmettingen? Met de Reiskaart van De Morgen vindt u de laatste informatie en adviezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234