Maandag 18/11/2019

Het Franse sterrendom kiest liever voor Royal

De tijd dat een vingerknip van de intelligentsia volstond om beroering te zaaien in de Franse politiek is lang vervlogen. Ze zijn er niet meer, de Sartres, Beauvoirs of Malraux. Vandaag hebben media- en andere sterren hen vervangen, ook in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van zondag.

Door Lode Delputte

PARIJS l Voor zover ze nog gehoord worden, zijn Frankrijks intellectuelen vandaag rechts. Het sterrendom, van Yannick Noah tot Catherine Deneuve, is dan weer in meerderheid links.

Hoewel de peilingen de rechtse kandidaat Sarkozy de eindoverwinning voorspellen, heet een derde van de Franse kiezers nog onbeslist. Daardoor kan het resultaat zondag, als de eerste ronde wordt gehouden en de twee finalisten geselecteerd worden, nog alle kanten op. Het is met andere woorden nek aan nek. In de race naar het Elysée telt elke stem en zijn alle beetjes welkom.

Hoewel kandidaten en politologen er zich bewust van zijn dat een vedettenaam op een kieslijst vandaag minder effect sorteert dan pakweg een decennium geleden en de kiezer het spelletje onderhand wel doorheeft, blijven presidentskandidaten zich, de ene al subtieler dan de andere, aan de zijde van sterren vertonen. In de hoop dat die bekende Fransman of Française die ene weifelende kiezer alsnog tot een 'juiste' stem kan overhalen.

De dieren beschermende actrice Brigitte Bardot daargelaten is de extreem rechtse Jean-Marie Le Pen te fout om acteurs en zangers achter zijn naam te krijgen. Maar de anderen, Nicolas Sarkozy, Ségolène Royal en de sobere centrist François Bayrou, die zichzelf graag als alternatief voorstelt, lieten zich de jongste weken met vedetten in. Peopolisation, pipolisation zelfs, zo wordt de BV-isering van de Franse politiek genoemd.

Bij onze zuiderburen, sinds jaar en dag een samenleving met een diepere sociaal-politieke onderstroom dan de meeste andere EU-lidstaten, noemt het gros van de artiesten zich links. Zo komt het dat steractrices als Jeanne Moreau, Emmanuelle Béart en Catherine Deneuve zich voor Ségolène Royal hebben uitgesproken.

Deneuve handhaaft doorgaans een olympische discretie, maar zette deze keer wel haar naam onder de webpetitie www.1milliondefemmessenervent.org, een initiatief dat bedoeld is tegen de "verbazingwekkende agressie en misogynie waar de PS-kandidate mee te maken kreeg" en "een eind moet maken aan de seksistische aanvallen" (vorig jaar bijvoorbeeld, toen Royals eigenste partijgenoot en ex-premier Laurent Fabius zich afvroeg "wie dan wel voor de kinderen zou zorgen?").

Ook regisseur Patrice Chéreau, acteur Michel Piccoli, de razend populaire Frans-Marokkaanse stand-upcomedian Jamel Debbouze en ex-tennisicoon en zanger Yannick Noah, een man die ermee dreigt Frankrijk te verlaten als Sarkozy naar het Elysée gaat, roepen de kiezers op voor Royal te stemmen.

Geneviève de Fontenay, de glamoureuze moeder van de Franse missverkiezingen, ging in 2002 nog voor trotskiste Arlette Laguiller, maar wisselde het geweer van schouder. Vandaag staat ze achter Royal.

Opmerkelijke steun kreeg ook een andere linkse kandidaat, de besnorde andersglobalist en bioboer José Bové, die zich mag roemen op de aanhang van actrice Juliette Binoche. "Hij is een revolutionair, hij biedt verzet, hij heeft voeling met de aarde", bejubelde ze hem.

Maar laat ons wel wezen, ook Nicolas Sarkozy heeft zo zijn sterren. Een beetje stoerder, een beetje minder intellectueel, geheel zoals het imago dat ook de kandidaat meedraagt. De bekendste coryfee die 'Sarko' over de brug kreeg, is Johnny Hallyday. Hallyday maakte een opgemerkte beurt toen hij een maand of zes geleden op een Zuid-Franse meeting van zijn politieke idool en vriend opdook.

Nadien liet Sarkozy hem echter wijselijk op stal, polemisch als Hallyday geworden was door vermoedelijk om fiscale redenen plots naar zijn Belgische identiteit terug te willen. Intussen woont Hallyday in Zwitserland en pleit Sarkozy voor een ministerie van Nationale Identiteit.

Het neemt niet weg dat de rechtse kandidaat nog altijd over zijn Bekende Fransen beschikt: filmster-rokkenjager Alain Delon bijvoorbeeld, die Sarkozy "een uitzonderlijk en erg prestigieus minister" heeft genoemd, of Roger Hanin, schoonbroer van wijlen president Mitterrand en een gevierd soapacteur.

De sociaal centrumlinkse en economisch centrumrechtse François Bayrou ten slotte, een heerschap uit de katholieke provincie dat trots is op zijn niet-Parijse wortels, mocht zich verheugen in de sympathie van Vincent Lindon, de vroegere vriend van de Monegaskische prinses Caroline.

Dé televisiester die de voorbije maanden echter bijna niet uit het nieuws weg te slaan viel, was tv-presentator Nicolas Hulot, de man achter het 'groene' programma Ushuaïa die erin slaagde de diverse kandidaten een ecologisch pakt op te leggen. Zo geliefd is Hulot dat geen enkele kandidaat de tekst, hoewel fel bekritiseerd door rasecologisten, ongelezen naast zich neer durfde te leggen.

"We zijn in een ecologische tango aanbeland, waarin we nu eens een stap vooruit en dan weer twee stappen achteruit zetten", fulmineerde Hulot in maart nog, boos over de gebrekkige aandacht voor globale opwarming en leefmilieu in de diverse verkiezingsprogramma's.

Op het puntenlijstje dat de televisiester al maanden bijhoudt, en waarin hij de kandidaten op hun ecologische inhoud taxeert, ligt Royal nu aan de leiding.

Zo present als de Franse vedetten in deze campagne waren, zo markant afwezig bleven de intellectuelen. Meer nog, het lijkt zelfs alsof de kandidaten de intelligentsia liever niet in hun buurt ontwaren. De tijd dat denken en filosoferen zich onverwijld in concrete politieke actie vertaalden - Jean-Paul Sartre blijft het schoolvoorbeeld - lijkt voorgoed voorbij.

Oók vervlogen is het tijdperk waarin de intelligentsia bijna per definitie links waren. Volgens Nouvel Obs-journaliste Aude Lancelin, die een heel dossier aan het fenomeen wijdde, "staan veel voormalige gauchisten in vuur en vlam voor Sarkozy, terwijl de anderen hoofdzakelijk aarzelen bij Royal".

Ofschoon lieden als Max Gallo, Alain Finkielkraut en André Glucksmann een klerehekel hebben aan het etiket neoconservatief is hun generatie op zijn zachtst gezegd veel rechtser dan de vorige, toen bijvoorbeeld Pierre Bourdieu of Jacques Derrida in Parijs het mooie weer nog maakten. Alleszins lijken deze prominenten zich hooguit op afstand voor de presidentsverkiezingen te interesseren.

Blijft er in het Quartier Latin dan niemand over om zich een kandidaat te binden? Ook weer niet. Glucksmann behartigt openlijk de zaak van Nicolas Sarkozy. De flamboyante romancier Philippe Sollers en filosoof-journalist Bernard Henry Lévy gaan dan weer voor Ségolène Royal.

Maar of hun stemgedrag nog enige invloed uitoefent op dat van de goegemeente? Geen mens die daarvan uitgaat. Ook de Fransen prefereren échte showlui.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234