Maandag 16/12/2019

Het fotoalbum van een modaal gezinnetje

stripklassieker 14: bollie en billie, jean roba (1959)

Een veertigtal puzzelstukjes vulden op 12 november 1959 een pagina van nummer 1126 van het weekblad Robbedoes. De geduldige lezer kon er een rosse hond en een even rosse kleuter in ontwaren. Zes weken later ging de Europese bestseller in spe officieel van start als microverhaaltje. In 'Bollie tegen de minihaaien' neemt een nobele vader het voor zijn zoon Bollie op tegen een kleine, bebrilde betweter die met een duivels genoegen plezierbootjes in de stadsvijver torpedeert. Billie zet er zijn tanden voor het eerst in iemands achterwerk...

Jean Roba, die eind juli 73 wordt, wilde oorspronkelijk glasramen maken, maar werd, door hoogtevrees bevangen, reclametekenaar. Toen hij als 27-jarige knaap terechtkwam bij Dupuis was hij slechts een jaar verwijderd van de grote doorbraak. Hij debuteerde in Robbedoes met een illustratie bij een sprookje van Peyo, gevolgd door schetsen voor twee 'Oom Wim'-verhalen en enkele kortverhalen van 'Tioe, de kleine Sioux'.

Maar wanneer op een goede dag niemand minder dan Franquin hem vraagt te assisteren, is zijn bedje gespreid. De jonge tekenaar herleeft bij Franquin, hij bestempelt hem zelfs als zijn goede vriend en vader en leert omgaan met beeldstructuur, lettering, pagina-indeling, dynamiek van personages... De drang naar een eigen reeks steekt vrij snel de kop op, maar Roba heeft zijn zinnen gezet op iets nieuw, zowel wat genre als wat personages betreft. Terwijl de Europese stripwereld in die tijd gedomineerd wordt door onverschrokken helden, trekt een nieuw soort strippersonage Roba's aandacht: Guust Flater, die met zijn slome, sjofele uiterlijk de 'antiheld' een onuitwisbaar gezicht geeft. Roba voelt zich door Franquins figuurtje gesterkt en besluit zijn inspiratie dicht bij huis te zoeken en een combinatie van de rakker- en de familiestrip te introduceren in de Franstalige stripscene, waar dat genre (anders dan bij ons) onbestaande was.

Hij laat zich daarbij inspireren door de op dat moment populaire 'Peanuts' van Amerikaan Schultz, maar Roba's adaptatie is conservatiever, enkel gericht op het bestaande, modale gezin. Als hoofdrolspelers kiest hij een als boekhouder werkende vader, een huishoudelijke moeder, een relatief braaf zoontje, een hond met streken en een schildpad. Daarin viel vooral de link op met 's mans eigen leefwereld. Bollie werd getekend naar het model van diens zoontje Philippe (nu zaakvoerder van het Roba-imperium), Billie was geïnspireerd op zijn eigen cockerspaniël, Roba's moeder deed al die tijd het huishouden en zijn vader werkte als boekhouder.

De verhouding actie en sensatie tegenover huiselijkheid en nestwarmte was nul tegen honderd, ziekte en ellende bleken onbestaande, rolpatronen werden bevestigd en alle gezinsleden waren perfect gelukkig. Later kreeg Roba net daarom kritiek. Typisch middle class, werd hem verweten. "Ach, ik vind nu eenmaal dat het gewone leven zijn aangename momenten heeft", verdedigde hij zich. "Ik ben te lief en te conservatief? Tja, tegenwoordig moet de moeder haar man bedriegen, de vader moet op zijn minst alcoholicus zijn, de zoon homoseksueel." Liever vergeleek de tekenaar zijn reeks met een fotoalbum waarin enkel de goede momenten worden vastgelegd.

Het zou de fans worst wezen. Roba wenst met zijn tedere, harmonieuze humorreeks enkel kleine glimlachjes op het gezicht van de mensen toveren. Afgaande op de meer dan 20 miljoen verkochte albums is hij daarin geslaagd. Actualiseringen van zijn gezinnetje zullen wellicht nooit meer plaatsvinden. Toen hij na twintig jaar trachtte de rode deux-chevaux te vervangen door een wat groter model (een GS Citroën), regende het klachtenbrieven. "Nooit heb ik zoveel lezersbrieven gekregen. Wat heb ik gedaan? Meteen weer de 2-CV getekend." Tot zover enige vorm van progressiviteit.

Geert De Weyer

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234