Dinsdag 20/04/2021

Het exclusieve Bruce Springsteen-interview

'Mijn carri�re is heel kort samen te vatten: geen hits, geen hits, geen hits, dan plots 'Hungry Heart' en 'Born in the USA', maar dan opnieuw: geen hits, geen hits, geen hits' 'Eigenlijk zit het zo: ik maak de muziek die ik zelf goed vind en achteraf ga ik op zoek naar een publiek dat het met me eens zou kunnen zijn'

'Een plaat maken is in het duister durven te tasten'

Bruce Springsteen behoort tot de grootste iconen in de rock-'n roll. De voorbije dagen praatte de legendarische songschrijver in een exclusief gesprek met De Morgen al uitgebreid over leven en werk. In dit derde deel staat The Boss stil bij de dertigste verjaardag van Born to Run en het effect van de Vietnamoorlog op de Amerikaanse samenleving. Hij legt uit welke omwenteling 'The River' teweeg heeft gebracht en praat over zijn relatie met de hitparade. 'Het belangrijkste is dat ik via mijn muziek een levenslange band met het publiek op kan bouwen.'

DOOR BART STEENHAUT

Hoe kijk je terug op Lucky Town en Human Touch, de twee rockplaten die destijds zonder de E Street Band zijn opgenomen en, mee daarom, wellicht, als de zwakste schakels in je repertoire worden beschouwd?

"Het zijn cd's waar ik nog altijd achter sta. Tijdens de tournees met de E Street Band hebben we heel wat songs uit Human Touch trouwens weer opgepikt. En Lucky Town... laat ons zeggen dat ik daar bijzonder tevreden over ben, zeker over de composities. Maar wat je zegt, klopt: het zijn twee platen die door veel fans een beetje naast de rest van mijn werk worden geplaatst. Het enige waar ik ze in kan volgen is dat niet alle songs op die platen hun beste versie hebben gevonden. Tijdens mijn solotournee speel ik 'Real World' in mijn eentje op piano en dat klinkt een stuk beter."

Is dat niet eigen aan artiest zijn? Dat je je eigen nummers om de zoveel tijd probeert heruit te vinden?

"Natuurlijk. Ik blijf net zolang kneden tot er niets meer te verbeteren valt. Weet je: wanneer je het geluk hebt om lang te mogen meedraaien in dit vak kun je er niet van uitgaan dat je carrière altijd even rechtlijnig zal verlopen. Dan moet je de moed hebben om nieuwe dingen uit te proberen, en af te wijken van het pad dat je aanvankelijk voor jezelf had uitgestippeld. Lang niet alles waar ik in de loop der jaren aan begonnen ben, is altijd even goed uitgedraaid. En zelfs als we ervan uit zouden gaan dat die twee cd's niet mijn beste zijn, dan nog blijf ik erbij dat een nummer als 'My Beautiful Reward' misschien wel het beste is dat ik in dat genre ooit geschreven heb. Andere songs, ik denk aan 'Book of Dreams' en 'Human Touch', hebben hun beste vorm pas gevonden jaren nadat ik ze op plaat had gezet."

'If I Should Fall Behind' hoort ook in dat rijtje thuis, vind ik. Dat is wat mij betreft een klassiek E Street Band-nummer, maar je hebt het niet met hen opgenomen.

"Dat ben ik met je eens, maar tegelijk maak ik een onderscheid tussen mijn nummers en de hoedanigheid waarin ze op de plaat staan. Songs nemen naargelang de omstandigheden andere gedaantes aan. 'If I Should Fall Behind' is in aanzet een liefdeslied, maar als we het live spelen met de groep wordt het een soort belofte van trouw die ieder lid van de E Street Band aan elkaar aflegt."

Binnenkort is het de dertigste verjaardag van Born to Run, een van de mijlpalen in de rockmuziek. Komt er een feestje?

"De valt nog te bezien, maar de plaat wordt in ieder geval opnieuw uitgebracht. Ik sta ervan te kijken dat er nog belang wordt gehecht aan zo'n oude muziek. Toen ik opgegroeide, was de levensvatbaarheid van popmuziek al bij al erg beperkt. In de late jaren vijftig en de vroege jaren zestig mocht je al van geluk spreken als je het één of twee jaar kon uitzingen. Het is een tamelijk recent gegeven dat mensen nog belangstelling hebben voor muziek die dertig jaar geleden werd gemaakt. Voor mij blijft het moeilijk te vatten dat sommige van mijn jongste fans ook naar songs luisteren die ik zelf als prille twintiger speelde.

"Born to Run is vooral als verzameling nummers een hele sterke plaat. Gek eigenlijk, want als groep bestonden we toen nog maar een jaar of drie. Best sterk voor een stel snotneuzen. Maar ik voel me nog altijd erg verbonden met die cd."

Heel Born to Run was eigenlijk opgebouwd rond de sleutelvraag uit het titelnummer: I wanna know if love is real. Ben je daar achter, intussen?

"De analyse die je daar aanhaalt, heb ik achteraf pas gemaakt. Zodra een plaat klaar is, kost het me nooit veel moeite om daar een lijn in te zien, maar tijdens de opnamen zelf zit ik gewoon maar wat in het duister te tasten. Op dat moment is het enige criterium: iets maken dat me zelf kan ontroeren. Mijn ambitie met Born to Run was betrekkelijk eenvoudig: ik wilde een spannende, opwindende elpee opnemen. Een plaat die als iets van mezelf aanvoelde. Bijgevolg zitten er veel elementen uit de rock-'n-roll van de jaren vijftig en zestig in. Dat was de muziek waar ik me thuis bij voelde en mijn publiek kennelijk ook."

Born to Run vertelt het verhaal van een verloren onschuld. Het is een typische post-Vietnamplaat.

"Dat is ook de reden waarom ik daar ergens zing dat we allemaal zo jong niet meer zijn. Ik was verdorie 24, toen. (lacht) Ik had het over de mensen rondom mij, en bij hen leefde dat gevoel heel sterk. De oorlog heeft ervoor gezorgd dat alle tieners van mijn generatie heel snel volwassen zijn geworden. Zo ging dat in 1974. De onschuld van de jaren vijftig en zestig zat wel in onze muziek, maar de reden dat Born to Run nog altijd overeind blijft, en ervoor gezorgd heeft dat die plaat zoveel invloed heeft gehad is volgens mij dat ik erin geslaagd ben in die songs het gevoel te verpakken waar we toen allemaal mee zaten. Het gevoel dat de grond onder je voeten wegzakte. Dat maakte dat iedereen heel bewust op zoek ging naar een eigen thuis, een eigen identiteit. Dingen die de oorlog ons had afgenomen. Ik denk dat de plaat uiteindelijk vooral daarover gaat. En omdat er nog altijd overal oorlog is, heeft Born to Run ook qua thematiek haar actualiteitswaarde behouden."

Heb je daar tijdens het schrijven zelf al een beeld van? Weet je intussen welke songs langer zullen blijven nazinderen dan anderen?

"Ik heb gewoon belangstelling voor wat er om me heen gebeurt. Dat is essentieel, denk ik. Het geeft betekenis aan mijn leven en zorgt ervoor dat het de moeite waard blijft. Je mag je nooit laten afleiden vanwaar je mee bezig bent. Ook niet door materiële welstand, zelfs al heb ik die. Luxe is niet wat me in- en uit doet ademen. Ik leef voor de muziek. Voor de songs en het publiek. En wat me bezig houdt, is de nieuwsgierigheid om elke keer weer een nieuwe berg te beklimmen, alleen al omdat ik zo te weten kom wat er allemaal achter ligt.

"Als artiest ben je eigenlijk een avonturier die bezig is met zijn eigen odyssee. En wanneer je daar een beetje gedreven in bent, kun je een boel mensen bereiken die je op die reis willen vergezellen. Je hoeft je dus nooit alleen te voelen."

Weet je nog wanneer je voor het eerst een song in handen had die meteen speciaal aanvoelde, die alles oversteeg wat je tot dusver had gedaan?

"(zonder aarzelen) Toen ik 'The River' af had. Ik besefte heel goed dat ik daarmee op een soort nummer was gestoten dat ik nog niet eerder had geschreven. Het voelde alsof ik een nieuwe weg insloeg, die algauw tot Nebraska zou leiden, en nadien tot Tom Joad en Devils & Dust. 'The River' was een heel cruciaal stuk muziek voor mij. Toen heb ik voor het eerst beseft dat ik echt in iemand anders zijn schoenen kon stappen en de muziek maken die bij dat karakter paste. Een ontdekking waar ik heel erg opgewonden over was. Zelfs voor ik dat nummer voor het eerst aan iemand liet horen was ik er bijzonder trots op. Van 'Born to Run' en 'Born in the USA' wist ik ook wel dat het publiek ze goed zouden vinden. Alleen kun je niet zeggen hoe goed."

Je had er geen idee van dat 'Born in the USA' een van de best verkochte platen van de jaren tachtig zou worden?

"Helemaal niet. Eigenlijk zit het zo: ik maak de muziek die ik zelf goed vind en achteraf ga ik op zoek naar een publiek dat het met me eens zou kunnen zijn. Onlangs keek ik nog naar een concertfilm met de E Street band uit 1975 en daar zat 'Born to Run' gewoon midden in de set. Op dat moment was het een nieuw nummer dat ik net geschreven had. Er werd niet heftiger op gereageerd dan op de andere songs in de set."

Toen je destijds je eerste elpee inleverde bij je toenmalige platenbaas, de legendarische Clive Davis, kreeg je die meteen terug met de boodschap dat er geen songs bij waren die ook op de radio konden worden gedraaid. Die kritiek is, ook bij de mensen die je nu omringen, gebleven. De eerste keer dat je manager Born in the USA hoorde, vond hij ook dat er een echte single ontbrak. Je hebt de dag nadien nog gauw 'Dancing in the Dark' geschreven.

"Dat is waar. Ik heb echt behoefte aan iemand anders die me erop wijst wanneer er iets ontbreekt op mijn platen. Zelf kan ik dat onmogelijk inschatten."

Kortom: het kost je geen moeite om hits te schrijven. Het schijnt je gewoon niet zo te interesseren.

"Blijkbaar ben ik als frontman van de E Street Band, en nog veel minder in mijn eentje, geen singleartiest. We hebben wel hits gehad in de Verenigde Staten, en ik vermoed hier ook, maar alleen op het moment dat we zelf ook hits waren. Maar sindsdien hebben we nog maar zelden de charts gehaald, en daar treur ik niet om. Haast al onze cd's hebben op één gestaan, maar er stonden zelden echte hits op. Bij ons zijn de mensen vooral in het volledige plaatje geïnteresseerd. Heel even overlapte ook dat met de smaak van het hitparadepubliek, maar die fase was snel voorbij. Ga maar na: op Born to Run stonden geen hits. Zelfs de titelsong niet. De single heeft heel even onderaan de toptwintig gestaan, maar dat was vooral door toedoen van allerlei gewiekste platenfirmatrucjes. Mijn carrière is eigenlijk heel kort samen te vatten: (haalt diep adem) Geen hits, geen hits, geen hits, dan plots 'Hungry Heart' en 'Born in the USA', maar dan opnieuw: geen hits, geen hits, geen hits. Ik heb nooit dat soort artiest willen zijn. Mij is het vooral te doen om het smeden van een levenslange band met het publiek. Dat is en blijft het belangrijkste."

Nog een onnozele vraag over de hoes van Born in the USA: hoe voelde het om de beroemdste kont van de jaren tachtig te hebben?

"(schatert, en slaat op z'n achterste) Geweldig, man. Ik kon er gewoon niet genoeg van krijgen."

Morgen in deel 4

Born to Run, de Ilias van de rock-'n-roll

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234