Zondag 07/03/2021

Het 'eerste West-Europees slachtoffer van de vogelgriep' vond het allemaal best grappig

Eerst was hij een Belg, toen een Brusselaar, dan een Turk en uiteindelijk een Russisch journalist. Maar vooral, hij was níét het eerste West-Europese menseljke slachtoffer van de vogelgriep. Twee weken geleden zette hij het hele land op stelten, met wat achteraf een doodgewoon griepje bleek. Veertien dagen bleef lang bleef zijn identiteit een goed bewaard geheim. Tot deze week. 'Ik heb vooral goed gelachen toen ik vanuit mijn ziekenhuisbed naar die persconferentie lag te kijken', vertelt V., midden twintig, Brussels correspondent voor een Russische staatszender. En, naar eigen zeggen, het 'perfecte proefkonijn voor een Belgisch rampenplan'.

Peter Goris

'Ik ben de afgelopen weken door de halve wereldpers gebeld. Allemaal stelden ze die ene vraag: 'Ben jij hem?' Gelukkig was er een fout in de initiële berichtgeving geslopen. Ze zochten een freelance Russisch journalist. En ik werkt in vast dienstverband, dus... (lacht uitbundig) En ik elke keer maar antwoorden: 'Nee, maar als je hem vindt, laat iets weten. Ik zoek hem ook.' (nieuwe bulderlach)"

V. heeft er duidelijk veel plezier aan beleefd. Twee weken lang wist hij aan de persaandacht te ontsnappen. Alle pijlen wezen nochtans in zijn richting. Werkzaam en woonachtig in Brussel, als vaste correspondent voor het nieuws van een Russische staatszender. Net die zender die in een zeldzaam bericht in de Aziatische pers werd genoemd als 'mogelijke werkgever'. Dat kon geen toeval zijn. Maar bij het eerste contact probeerde hij ook De Morgen in de luren te leggen. "Nee, ik ben die journalist niet. En ik weet ook niet wie hij is. Ik ben trouwens zelf gestopt met zoeken, aangezien hij toch geen vogelgriep had. Maar toch nog veel succes met je zoektocht."

Helaas voor hem was de nieuwsredactie van zijn Russische werkgever in Moskou iets loslippiger. "Die vogelgriepjournalist? Ja ja, die werkt voor ons. Maar hij is nu weer op reportage. In Davos, op het World Economic Forum. Wacht, ik geef zijn gsm-nummer." Pas na twee telefoontjes en nog een extra bevestiging vanuit Moskou - "ja ja, hem moet je hebben" - breekt de 'vogelgriep-Rus'. "Eigenlijk wilde ik dit verhaal een stille dood laten sterven", zegt V. vanuit Davos. "Maar het heeft geen zin meer om te ontkennen, als mijn redactie het al heeft toegegeven. Maar dan enkel zonder mijn naam te publiceren, alsjeblieft. Ik wil als journalist het liefst scoren met een scoop of prachtig gebracht nieuwsverhaal, niet met een onnozel griepje." Bij deze...

Zaterdag 14 januari. "Naar aanleiding van het mogelijke eerste geval van het vogelgriepvirus bij de mens in ons land zal om 15.30 uur in het Brusselse Sint-Pieters ziekenhuis een persconferentie plaatsvinden", vertelt een bericht van het persagentschap Belga om 12.39 uur stipt. De aanzet voor een hels vogelgriepweekend is gegeven.

De avond voordien is die hel al losgebarsten. Een niet bij naam genoemd Russisch journalist biedt zich bij 'een' Brussels ziekenhuis aan met wat koorts en een hoestje. Een journalist die nota bene net was teruggekeerd uit risicogebied Turkije. "Men had verschillende gevallen van vogelgriep ontdekt in Turkije. Aangezien ik de correspondent ben voor Europa, vanuit Brussel, werd ik eerder die week met mijn crew op pad gestuurd", begint V. zijn relaas van die bizarre week. "Met één cameraman trok ik richting Van, in het Oosten van Turkije, nabij de Iraanse grens. In de kern van het risicogebied, inderdaad."

En dat net in een week waarin Buitenlandse Zaken in België nog had aangeraden geen gekke dingen te gaan doen in Turkije en waakzaam te blijven. Maar voor V. was het vooral een erg succesvolle trip. "De regio was vergeven van het pluimvee. Iedereen had wel enkele kippen of kalkoenen in huis. Zelfs de bevolking die in appartementsblokken woonde, hield naast de flats kippen, voor eigen gebruik. We hebben daar dus heel gemakkelijk ons werk kunnen doen: een aantal verhalen gemaakt, wat live-interventies voor het nieuws enz. Op boerderijen, in een ziekenhuis... Bang voor de vogelgriep? Nee, we hadden onze voorzorgen genomen. Mijn cameraman bleef op minimaal drie meter van elk stuk pluimvee, ik op minstens vijf meter. We waren dus voorzichtig, en namen enkel berekende risico's."

Twee dagen verbleef V. met zijn cameraman in het gebied. "Er gebeurde niets nieuws en elke dag dezelfde kippen filmen begon te vervelen. Tot Ali Agca, die de moordaanslag op de paus had gepleegd, vrijkwam. We werden onmiddellijk vanuit Moskou opgeroepen en moesten zo snel mogelijk richting Istanbul (helemaal aan de andere kant van Turkije, PG). Maar we vonden geen enkele snelle rechtstreekse vlucht. Dus besloten we maar een huurauto te nemen. Maar de weersomstandigheden onderweg waren erbarmelijk. IJskoud, veel sneeuw en bijzonder gladde wegen. In de buurt van Diyarbakir kregen we een klein ongeval. Zonder gewonden of schade aan de auto, maar we belandden wel met de auto in de besneeuwde berm. Uren heeft het geduurd, voor we ons daar met de hulp van enkele Turken, in het holst van de nacht, hebben kunnen uitgraven."

Nu beseft V. het: wellicht heeft hij daar zijn 'fatale' griepje opgelopen. "Wellicht wel ja, maar daar denk je uiteraard pas veel later aan. In elk geval, na het werk in Istanbul trok ik terug naar Brussel. Op de eerste vlucht naar München was er geen vuiltje aan de lucht. Maar op de Lufthansavlucht van Munchen naar Brussel die donderdagavond begon ik me voor de eerste keer slecht te voelen. En heb ik een stewardess om een aspirientje gevraagd."

V. maakte zich geen zorgen. "Ik ben dan ook een hypergezonde kerel. Elke morgen neem ik een koude douche,en ik ben nog nooit echt ziek geweest. Ik woon al twee jaar in België, heb hier een ziekteverzekering, maar heb ze nog nooit moeten gebruiken."

Tot de vrijdagochtend daarop. "Ik ben toen opgestaan met 37 graden koorts en een hoest. Opnieuw niets ergs, ware het niet dat die koorts in de loop van de dag alsmaar hoger werd. Het was niet dat ik meteen aan de vogelgriep dacht, maar ik wilde geen enkel risico nemen. En toch een keer eens naar een Belgische dokter gaan. (lacht)" Die vrijdagavond, omstreeks acht uur, stapt hij de spoeddienst van 'een' Brussels ziekenhuis binnen. "Het ziekenhuis vlak achter mijn hoek, voor mij de eerste dokter in de buurt."

V. deed er en passant het verhaal van zijn werktrip naar Turkije. De spoedarts schrok zich een hoedje. Koorts, hoesten én net uit Turkije? Meteen werd de arme man tot nationaal rampgebied uitgeroepen. "Onmiddellijk werden bloedstalen genomen. En even later kwam het bericht dat ik naar het Sint-Pietersziekenhuis werd overgebracht. Met de grote middelen..."

Terwijl de man in allerijl naar het universitaire Sint-Pietersziekenhuis (in de Brusselse Marollen, als enige uitgerust met de nodige apparatuur) werd gebracht, werd de alarmprocedure in gang gezet. De gezondheidsinspectie werd opgeroepen, die het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) en de crisiscel van de federale overheidsdienst Volksgezondheid inlichtte. V. kwam terecht in een sf-film. "Laten we zeggen dat mijn eerste contact met de Belgische gezondheidsdiensten wel 'grappig' was", lacht hij. "Iedereen stond daar in vol ornaat. Plastieken doorzichtige helmen, groene pakken met dubbele protectielaag... Net astronauten. Een dertigtal in totaal. Allemaal alleen voor mij, iedereen stond zich te verdringen rond mijn bed. En ze deden zo druk."

"Overdreven? Ja, dat kun je wel zeggen. Zo kon ik ook perfect lopen en voelde ik me eigenlijk helemaal zo slecht niet meer, maar toch werd ik overal in een bed met wieltjes rondgereden. Ik voelde me terechtgekomen in een aflevering van ER. Enkel George Clooney ontbrak nog. (lacht uitbundig) Ze staken me ook in een afgesloten eenpersoonskamer, uitgerust met een speciaal ventilatiesysteem. En ik kreeg Tamiflu en nog een of ander middel toegediend, tegen de griepverschijnselen."

Iedereen die in contact met hem was geweest, werd ondertussen opgespoord: van zijn cameraman tot zijn ouders. "Op dat moment had ik al door: ze zijn mij aan het gebruiken voor een of andere rampoefening, om hun procedures eens uitvoerig te testen. Die trouwens al meteen een beetje haperden, want de eerste bloedstalen waren 'zoek', achtergelaten in het eerste ziekenhuis of zoiets. Goed, ik moest dus nieuw bloed laten trekken en opnieuw de resultaten afwachten."

"En daar lag ik dan... Ondertussen was al duidelijk uit de gesprekken met de dokters dat ik nergens bang voor moest zijn. Als ik dat al was, tenminste. Want alles wel beschouwd had ik geen enkele kip of kalkoen aangeraakt en was mijn cameraman veel dichter bij pluimvee geweest dan ik. Ze hebben trouwens ook bloedstalen van hem genomen en die waren negatief. De dokters hadden me dus al verzekerd dat de kans uiterst miniem was dat er iets aan de hand was en dat er zelfs dan geen enkel dodelijk risico of zo was. Ik had immers al na een dag een arts geraadpleegd en volgens had was er pas een potentieel probleem als iemand met vogelgriep langer dan vijf dagen wacht met zich te laten behandelen."

"De resultaten waren dus zoals verwacht ook voor mij negatief. Ik had slechts een gewoon griepje. Waarom ze dus nog vroegen naar mijn vluchtnummer om andere passagiers te checken, was me niet helemaal duidelijk. Doen ze dat ook met al die vliegtuigen die dagelijks vanuit Turkije in België toekomen?"

Ondertussen hadden de Belgische autoriteiten een spoedpersconferentie belegd. In de benepen Forumzaal van het Sint-Pietersziekenhuis troepte de halve wereldpers samen, met cameraploegen van ZDF en BBC tot CNN en Abu Dhabi TV. Gretig wachtend op hét wereldnieuws van de dag: het eerste West-Europese menselijk slachtoffer van de vogelgriep. Helaas. "De eerste tests wijzen uit dat het gaat om een besmetting met een H3-groepsvariant, een seizoensgriep. En niet H5N1, die bekendstaat als vogelgriep", moest minister van Volksgezondheid Demotte - geflankeerd door 'Interministerieel Commissaris Influenza' Piet Vanthemsche en René Snacken, hoofd van de afdeling epidemiologie van het WIV - de aanwezigen teleurstellen. De camera's mochten meteen weer ingepakt worden.

"En ik lag daar in het ziekenhuis naar het nieuws over mezelf op televisie te kijken, die massale persconferentie", zegt V. "Ik heb eerlijk gezegd toen toch wel goed moeten lachen. Best grappig om zo eens aan de andere kant te zitten. In plaats van een verhaal te coveren, was ik nu zelf de blikvanger. Weet je trouwens dat mijn cameraman nog de toegang is geweigerd tot diezelfde persconferentie? Men wilde geen risico nemen, hoewel hij zelf al gecontroleerd was. In elk geval, mijn redactie in Moskou wilde er achteraf dan ook nog eens een verhaal over brengen met mij in de hoofdrol, maar dat heb ik gelukkig kunnen afwimpelen."

De volgende dag stond V. terug op straat. Gezond en wel. "Met een stapel dozen Tamiflu. 'Dat is ook goed tegen de gewone griep', zegden de dokters mij. Opnieuw, best grappig." En de Belgische overheden? Die waren ook best tevreden, zo bleek uit hun analyse achteraf. "Ons waarschuwingsplan werkt volgens plan", sprak minister Demotte gevleugelde woorden. "De Belgische controlemechanismen voor het detecteren en behandelen van vogelgriep staan op punt. We werden geconfronteerd met een levensechte oefening. De resultaten geven volhouding."

'Wat ík eruit geleerd heb?" V. is vriendelijk voor Demotte en co. "Dat België heeft willen aantonen dat ze na vorige problemen met vogelgriep en dergelijke enorm geïnvesteerd hadden en dat die investeringen de moeite waren. En oké, ze overdreven allemaal enorm, maar ze hebben toch bewezen dat ze wel degelijk op het ergste voorbereid zijn." Maar V. onthoudt ook een lesje voor zichzelf, als journalist. "Toen ik de ontgoocheling op de gezichten las van alle journalisten die daar op die persconferentie te horen kregen dat ik maar een gewoon griepje had en niet doodging... Als journalist wens je in zo'n geval nooit het beste, hé. Want dat is geen nieuws. Behalve als je zelf het onderwerp bent. (lacht uitbundig)"

Met dank aan Tine Peeters voor het tolkwerk .

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234