Zondag 29/01/2023

Het begon allemaal met seks

Het begon inderdaad allemaal met seks. Daarmee wordt dus niet alleen de waarheid verteld, maar wordt meteen - geef het maar gerust toe - ook de aandacht getrokken. En dat is hier uiteraard de bedoeling, want anders dreigt deze kleine Nederlandse komedie wellicht tussen de verstikkende plooien van het grote commerciële filmaanbod te verzinken. En we krijgen sowieso al weinig de kans om eens een leuke film van onze noorderburen in de Belgische bioscopen te gaan bekijken.

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Sinds de tweede helft van de jaren negentig is de Amsterdamse filmmaker Eddy Terstall (°1964) in versneld tempo langspeelfilms beginnen draaien, zoals Hufters & hofdames, Babylon en De boekverfilming. Het waren stuk voor stuk low budget-producties, die geen van allen de Belgische zalen haalden, maar die wél het voordeel hadden dat Terstall zowat zijn eigen 'filmfamilie' van cast en crew kon uitbouwen. Zo wordt in de persmap ook vermeld dat "het verhaal gaat dat Terstall zijn acteurs oppikt uit kroegen, zoals bijvoorbeeld De Kat in de Wijngaert, in de Amsterdamse Jordaan". Feit is in ieder geval dat Terstall het schrijven van een scenario "een van de eenzaamste fasen bij het maken van een film" vindt. "Daarom schrijf ik niet thuis, maar in het café. Als er om mij heen niets gebeurt, krijg ik ook niets op papier."

Maar hoe zat dat nu met die seks? Wel, Eddy Terstall kreeg het idee voor Rent a Friend toen hij "op televisie zag hoe de commercialisering van seks een vlucht nam. Met dat gegeven wilde ik iets doen. Commerciële vriendschap is natuurlijk net een stapje absurder, maar in essentie gaat het over dezelfde problematiek."

We maken kennis met kunstschilder Alfred (rol van Marc van Uchelen), van wie de carrière op een soort dieptepunt is beland. Eigenlijk is er van een carrière absoluut geen sprake. Dat begint zijn vriendin Moniek (rol van Rifka Lodeizen) steeds vervelender te vinden. Zij verdient namelijk behoorlijk de kost als tekstschrijfster voor de populaire televisiesoap KVKD (Kan Vriezen, Kan Dooien). Aangezien zij de gewoonte heeft om persoonlijke ervaringen en situaties in haar soapscenario's te verwerken, kan Alfred op die manier meteen ook de stand van hun eigen relatie evalueren. Zo wordt hem dan ook duidelijk gemaakt dat Moniek vreemdgaat met een of andere patserige televisieproducent. Hij trekt dan maar bij zijn zuster in en laat het schilderen een tijdje achterwege. Hij wil nu eerst en vooral bewijzen, aan iedereen maar vooral aan Moniek, dat ook hij makkelijk snel en veel geld kan verdienen. En dus begint hij een bedrijfje dat 'vriendschap' verhuurt. Alleen vriendschap. No sex.

Het succes laat niet lang op zich wachten. Alfred heeft met Rent a Friend inderdaad een gat in de markt ontdekt. Veel mensen blijken inderdaad behoefte te hebben aan een vriend, zij het voor de meest uiteenlopende redenen. Er is bijvoorbeeld die man, die zich toch zo eenzaam voelt en zich eigenlijk ook wel een beetje schaamt omdat hij (als Nederlander!) supportert voor de Duitse voetbalploeg. Dus wil hij toch zo graag iemand die samen met hem naar die matchen op televisie wil kijken. Of er is dat koppel dat steeds maar ruzie maakt... behalve als er een vriend op bezoek is. Er is ook die man die vaak op reis moet en daarom een vriend wil inhuren voor zijn vrouw. Gerustgesteld door de no sex-clausule kan hij nu zeker zijn dat die 'vriend' geen misbruik zal maken van de situatie.

Binnen de kortste keren kan Alfred het vele werk niet meer alleen aan en dus moet hij medewerkers inhuren. Zo kan hij ook voldoen aan de vraag van de man die meteen twee vrienden wil inhuren, omdat bij zo'n trio "er altijd één de sukkel is". De aanvragen worden steeds grootschaliger, zoals voor die reünie waarvan de organisator vreest dat er niemand zal opdagen. Meteen wordt bij Rent a Friend een groepskorting ingevoerd 'vanaf twintig vrienden'. En wat als een partij een beroep wil doen op zijn diensten om een of andere politieke meeting te vullen? Dat kan, vindt Alfred, maar hij laat meteen de oppositie verwittigen want "dan huren ze het dubbele aantal af".

Wat de vormgeving van deze even absurde als originele komedie betreft, opteerde regisseur Eddy Terstall voor een kleurrijke, mild surrealistische en licht futuristische aanpak (met op de auto's bijvoorbeeld barcodes in plaats van nummerplaten, met blauwe brievenbussen of ook nog banken in het park met een 'parkeermeter'). Dat Rent a Friend door die stilering soms herinneringen oproept aan de films van Alex van Warmerdam beschouwt Terstall (terecht) als een compliment. Tegelijk blijft zijn film toch ook over een typisch Nederlandse uitstraling beschikken. En op dat vlak kan Rent a Friend dus ook nog vergeleken worden met Derudderes film Iedereen beroemd! Ook die film is onmiskenbaar Vlaams, maar wordt eveneens gedragen door een verhaal dat makkelijk de landsgrenzen overstijgt.

TITEL: Rent a Friend. REGIE en SCENARIO: Eddy Terstall. FOTOGRAFIE: Stefan Bijnen. MUZIEK: Jina Sumedi en Van Dik Hout. PRODUCTIE: Marc Heijdeman voor Jordaan Film. VERTOLKING: Marc van Uchelen, Rifka Lodeizen, Nadja Hüpscher, Natasja Loturco, Femke Lakerveld, Huub Stapel, Peer Mascini, Manouk van der Meulen, Victor Löw, Ruben van der Meer, Henk Bakboord, e.a.

Nederland, 2000, kleur, 90 min., gedistribueerd door Cinéart.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234