Maandag 08/08/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

Het beeld dat de wereld rondgaat: vlucht voor het Russische geweld wordt moeder en jonge kinderen fataal

De raket slaat net voor het monument van de gesneuvelden van de Tweede Wereldoorlog in, waar op dat moment vier burgers richting evacuatiebussen wandelen. Beeld AP
De raket slaat net voor het monument van de gesneuvelden van de Tweede Wereldoorlog in, waar op dat moment vier burgers richting evacuatiebussen wandelen.Beeld AP

Met z’n vieren waren ze, op de vlucht voor het geweld in hun thuisstad Irpin, hopend op een betere schuilplaats in Kiev. Een schuilplaats die ze nooit bereikten. Net voor het monument voor de gesneuvelden van de Tweede Wereldoorlog werden een jonge Oekraïense moeder en haar twee kinderen samen met een vriend het slachtoffer van een Russische raketaanval.

Tommy Thijs

‘De kerk bevindt zich in de laatste fase van de bouw. Er is een kapel in de buurt. Naast het gebouw is een monument voor soldaten die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De omgeving is zeer verzorgd en netjes, aan beide zijden van de deur hangen vazen ​​met prachtige bloemen. Een zeer rustige en gezellige plek die gedachten oproept over de eeuwigheid en de zin van het leven.’

Zo luidt de lovende vijfsterrenrecensie in Google Maps van de orthodoxe Sint-Joriskerk van Irpin, ten noordwesten van Kiev. Op de Streetview-beelden, gemaakt op een zonnige lentedag in mei 2015, is de kerk inderdaad nog in aanbouw. Enkel de grootste koepel op het dak staat al op zijn plaats, de rest zit nog in de ruwbouwfase.

250 meter verderop ligt de grens tussen de provincie en de stad Kiev. Het moet ongeveer diezelfde afstand geweest zijn die de jonge moeder met twee kinderen en de familievriend zondagochtend nog moesten afleggen tot aan de bussen die richting hoofdstad zouden vertrekken. Het viertal was er net in geslaagd de kapotte brug over de rivier die hun stadje zijn naam gaf, over te steken.

De brug, die de rustige en moderne voorstad Irpin met Kiev verbindt, was vorige week al opgeblazen door het Oekraïense leger om de Russische opmars te vertragen. Ze te voet oversteken kon nog wel, zij het met de hulp van militairen, die het voorbije weekend zo honderden burgers hielpen evacueren. Irpin wordt net als andere westelijke voorsteden van Kiev, zoals Hostomel en Borodyanka, al meer dan een week zwaar belegerd door Rusland. Gevreesd wordt dat de bombardementen de opmaat zijn voor de toekomstige slag om de hoofdstad.

De plek van de raketaanval in Irpin (klik om de foto te vergroten). Beeld DM
De plek van de raketaanval in Irpin (klik om de foto te vergroten).Beeld DM

Burgerdoelwitten en -slachtoffers zijn daarbij schering en inslag, waardoor de inwoners die nog kúnnen vluchten dat nu massaal proberen. De kapotgeschoten brug is tegelijkertijd het grootste obstakel, maar ook de enige weg tussen de raketten en de - voorlopige – veiligheid in Kiev.

Tot zondagochtend dus. Samen met honderden andere burgers met koffers, tassen, plastic zakken, kinderwagens, huisdieren en alles wat ze kunnen dragen, waagt een jonge vrouw met haar twee kinderen, een tienerzoon en een dochtertje van om en bij de acht jaar oud, de oversteek. Ze worden vergezeld door een vriend van de familie, die hun rugzakken, hun grijze en blauwe trolley en de fluogroene transportbox met daarin hun hond helpt dragen.

Zaterdag wachtten al honderden burgers onder de brug in Irpin om de oversteek richting Kiev te kunnen maken. Beeld AP
Zaterdag wachtten al honderden burgers onder de brug in Irpin om de oversteek richting Kiev te kunnen maken.Beeld AP

Een ploeg van The New York Times met een cameraman en een fotografe maakt op hetzelfde moment een reportage over de evacuatie. In de achtergrond is te zien hoe mensen richting Kiev wandelen op de lokale weg, de P30. Net wanneer het NYT-team een Oekraïense militair aanspreekt om hem naar zijn ervaringen te vragen, barst de hel los. De militair hoort het gefluit en duikt in elkaar, een fractie van een seconde later slaat de Russische raket in. Pal voor de nagelnieuwe kerk met zijn gouden koepels en het oorlogsmonument, vlak naast de jonge vrouw met haar twee kinderen en de familievriend.

Tientallen burgers vluchten weg, enkel het viertal blijft roerloos op de grond liggen. Terwijl de camera van de NYT-journalisten draait, haasten hun lokale veiligheidsadviseur en enkele soldaten zich naar het viertal om hulp te bieden. In zijn box blaft de hond in paniek. “Blijf daar!”, beveelt de veiligheidsadviseur de journalisten, waarna hij een legerarts roept om te komen helpen. Hulp die te laat komt. De drie gezinsleden zijn op slag dood, de vriend van de familie is zwaargewond en overlijdt later aan zijn verwondingen.

In totaal stierven gisteren acht personen bij de evacuatie van Irpin. De willekeur waarmee de Russische mortieren en raketten in burgergebied neervallen, schokt niet alleen Oekraïne, maar de hele wereld. Volgens de ploeg van The New York Times waren op het moment van de raketinslag slechts een handvol Oekraïense soldaten op de plek van de raketinslag, en bovendien enkel om hulp te verlenen. De gevechten tussen het Oekraïense en het Russische leger vonden honderden meters verderop plaats.

Een woedende president Volodymyr Zelensky sprak over een barbaarse aanval en zwoer in een televisietoespraak “elke schoft” die achter de aanval zit te zullen straffen. “Een man, een vrouw en twee kinderen. Gedood, gewoon op de weg. Alsof het in een schietclub was, terwijl ze gewoon probeerden te vluchten. Hoeveel gezinnen zijn er zo al omgekomen? We zullen dit nooit vergeven, nooit vergeten.” Voor de aanvallers zal er “geen enkele rustige plek meer zijn op aarde, behalve in jullie graf”.

Het lichaam van de overleden moeder wordt met een deken bedekt. Beeld AP
Het lichaam van de overleden moeder wordt met een deken bedekt.Beeld AP

Maandagmorgen bood Rusland opnieuw tijdelijke humanitaire corridors aan in vier steden, maar enkel richting Wit-Rusland en Rusland. Dat is voor Kiev onaanvaardbaar, zei vicepremier Iryna Veresjtsjoöek. Volgens haar zullen de burgers die door de Russen werden opgeroepen voor evacuatie uit de steden Charkiv, Kiev, Marioepol en Sumy “niet naar Wit-Rusland gaan om dan vervolgens op het vliegtuig naar Rusland te stappen”.

In Kiev zou er een corridor komen richting de Wit-Russische stad Homel, niet ver van de Oekraïense grens. Daarnaast waren twee corridors gepland uit Marioepol naar ofwel het Russische Rostov aan de Don, ofwel naar het westen tot aan de Oekraïense stad Zaporizja. Vanuit Charkiv zou een andere corridor leiden naar de Russische stad Belgorod. De burgers van Sumy konden ofwel naar Belgorod, ofwel naar het Oekraïense Poltava.

De vier slachtoffers van de raketinslag, die enkele seconden eerder heeft plaatsgevonden. Beeld AP
De vier slachtoffers van de raketinslag, die enkele seconden eerder heeft plaatsgevonden.Beeld AP
Een vrouw die gewond raakte bij de raketinslag wordt weggedragen. Beeld AP
Een vrouw die gewond raakte bij de raketinslag wordt weggedragen.Beeld AP
Honderden inwoners van Irpin ontvluchtten de afgelopen dagen de stad richting Kiev. In de achtergrond de gouden koepels van de Sint-Joriskerk. Beeld AP
Honderden inwoners van Irpin ontvluchtten de afgelopen dagen de stad richting Kiev. In de achtergrond de gouden koepels van de Sint-Joriskerk.Beeld AP
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
null Beeld AP
Beeld AP
Niet ver van de burg stappen inwoners van Irpin op de bussen die hen naar Kiev brengen. Beeld Getty Images
Niet ver van de burg stappen inwoners van Irpin op de bussen die hen naar Kiev brengen.Beeld Getty Images
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234