Vrijdag 04/12/2020

Wetenschap

Het Afrikaanse continent splitst zich stilaan in tweeën

Beeld REUTERS

Oost-Afrika zal zich afsplitsen van de rest van het continent, voorspellen geologen. Hoewel het een proces is van miljoenen jaren, zijn de eerste tekenen zichtbaar. Zoals een breuklijn in Kenia, en die wordt steeds dieper.

Vorige week stortte in het zuidwesten van Kenia een deel van de drukke Mai Mahiu Road deels in nadat er een vulkanische breuklijn ontstond. Door de scheur zijn delen van de weg verzakt en ontstond een groot gat dat het water opslokte. Dat leidde vervolgens tot nog meer barsten. Op sommige plaatsen is de breuk inmiddels meer dan 50 meter diep en 20 meter breed.

Wetenschapper Lucia Perez Diaz, verbonden aan de Royal Holloway universiteit van London, ziet hierin het bewijs dat het oostelijk deel van Afrika een nieuw continent zal vormen. Kenia, Tanzania, Somalië en een deel van Ethiopië zullen uiteindelijk worden afgescheiden, schrijft The Mirror naar aanleiding van haar publicatie in het blad Conversation.

In het artikel beschrijft ze hoe dit geologisch proces zich voltrekt diep in de aarde. Afrika bestaat nu nog uit één tektonische plaat: de zogeheten Afrikaanse plaat. Alleen, die wordt in het oosten geleidelijk uit elkaar gespleten, ter hoogte van Somalië.

Riftvorming 

Daardoor zullen er op termijn twee platen ontstaan: de Somalische plaat (de oostelijke plaat) én de Nubische plaat (de westelijke plaat). Het uit elkaar schuiven van (nieuwe) tektonische platen wordt ook wel ‘riftvorming’ genoemd. Doordat breuken in ondergrondse platen in tegenovergestelde hellingsrichting bewegen, ontstaat een soort van vallei tussen twee hooglandgebieden of bergketens.

Die ‘vallei’, ook wel een slenk genoemd, wordt verder uitgediept door erosie én door hitte die gevormd wordt door vulkanische activiteit die uit de kern van de aarde naar de oppervlaktekorst komt. De breuk gaat heel langzaam: jaarlijks gaat het om een verschuiving van zo’n 45 millimeter.

De Somalische plaat omvat het oosten van Afrika.Beeld Creative Commons 4.0, Alataristarion

Geschiedenis 

Over zo’n 10 miljoen tot 50 miljoen jaar zal Oost-Afrika zich daardoor hebben afgescheiden van de rest van Afrika, zegt wetenschapper Diaz. In de geschiedenis van Afrika is zoiets overigens wel eerder gebeurd. Zo heeft Madagaskar zich zo’n 110 miljoen jaar geleden losgemaakt van Somalië door middel van een zeer brede slenk.

Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234