Woensdag 11/12/2019

Het aangekondigde heengaan van de zalm

Vijf jaar terug at u toastjes met gerookte wilde zalm. Vandaag ligt op dat toastje gekweekte zalm, even roze maar dan wel door kleurstoffen. Binnen twee jaar komt uw roze toastbeleg van genetisch gemanipuleerde reuzenzalmen. Binnen tien jaar eet u geen toastjes met gerookte zalm meer, omdat er geen zalm meer zal zijn.

Brussel / Eigen berichtgeving

Tom Cochez

De kans dat bovenstaand doemscenario zich zal voltrekken, komt een stap dichterbij, nu de Amerikaanse Food & Drug Administration (FDA) zich buigt over een aanvraag om genetisch gewijzigde reuzenzalmen op de markt te brengen. De reuzenzalm, zo blijkt uit verschillende wetenschappelijke publicaties, onder meer in het vaktijdschrift Nature, draagt in zich immers de kiem voor het uitroeien van het volledige wilde zalmbestand.

Vooral het Amerikaanse bedrijf AF Protein kan nauwelijks wachten om de genetisch gewijzigde zalmen op de markt te brengen. Het gaat om Atlantische zalmen waarbij twee extra genen werden ingeplant: één dat de aanmaak van groeihormoon stimuleert en een tweede gen dat het eerste activeert. Het genetische knutselwerk levert zalmen op die drie keer sneller groeien. Na amper vijf maanden zijn de reuzen al vijf keer groter dan de niet genetisch gewijzigde soortgenoten.

"Wetenschappers van de Purdue University in de Verenigde Staten hebben aangetoond hoe de introductie van de transgene zalmen kan leiden tot het uitsterven van de soortgenoten wanneer de reuzenzalmen vrij in de natuur komen", zegt Elysabeth Loos van Greenpeace. "De wetenschappers toonden aan dat de reuzenzalmen de geprefereerde voortplantingspartners zijn. Op die manier verspreidt hun genetisch materiaal zich. Tegelijkertijd blijkt echter dat de reuzenzalmen veel minder levensvatbare nakomelingen produceren. De wetenschappers becijferden dat 60 transgene zalmen die in een vispopulatie van 60.000 wilde zalmen terechtkomen, volstaan om binnen 40 generaties de hele soort uit te roeien."

De zalmkwekerijen schermen met het tegenargument dat de reuzenzalmen binnen de kweekplaatsen blijven en niet in de open zee terechtkomen. Bovendien worden de reuzenzalmen gesteriliseerd zodat ze hun aangepast genetisch materiaal niet kunnen uitdragen. Cijfers over het aantal vissen dat jaarlijks uit kweekvijvers ontsnapt, ondergraven deze argumenten. "Ontsnappingen uit vijvers of kooien in zee zijn schering en inslag", zegt de milieuorganisatie Greenpeace. "In de zomer van 1999 ontsnapten nog 300.000 vissen uit een visboerderij in Washington. Zelfs afgesloten kweekvijvers vormen geen garantie, omdat ze hun water doorlopend verversen met de omgeving. Een ontsnappingsroute voor zowel vissen als eitjes."

Ook het sterilisatieargument boort de milieuorganisatie de grond in. "Een 100 procent gegarandeerde sterilisatie bestaat niet. Als AF Protein stelt dat ze al aanvragen binnen hebben voor in totaal vijftien miljoen zalmeitjes, is het duidelijk dat de kans dat daar ook niet gesteriliseerde bijzitten zeer groot is. Het volstaat dat een handvol van hen in de natuur terechtkomt om de hele zalmpopulatie te vernietigen."

Genetisch knutselwerk levert zalmen op die drie keer sneller groeien

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234