Donderdag 08/12/2022

Hervorming Orde van geneesheren in gevaar?

'Tot op vandaag ontsnapte de Orde aan iedere poging tot grondige modernisering'

Patrik Vankrunkelsven en Annemie Van de Casteele

willen dat de geplande vernieuwingen niet gedwarsboomd worden

Met de uitspraak door de Orde van Geneesheren in de zaak Vincent Martin, laait opnieuw de discussie over de Ordes op. Terecht worden daarbij vragen gesteld over de positie van deze instellingen in onze samenleving én over hun werkingsregels. Vooral de werking van de Orde van Geneesheren wordt reeds decennialang in vraag gesteld. Deze Orde die opgericht werd in 1938 functioneert op basis van een koninklijk besluit van 1967. De meest gekende verwijten zijn: gebrek aan transparantie, een gebrek aan maatschappelijk draagvlak omwille van behoudsgezinde opvattingen en af en toe ook een corporatistische opstelling. Denken we maar aan de ondersteuning van de artsenstaking in 1981, of aan de intimiderende inbeslagname van dossiers in het kader van abortus. Ook in de discussie omtrent euthanasie nam de Orde lang een negatief standpunt in. Gelukkig zien we de laatste jaren een positieve kentering, tracht de orde haar corporatistisch kleed af te gooien en heeft ze veel minder de neiging om maatschappelijke evoluties tegen te werken.

Toch blijft het nodig om de structuren van de Ordes aan te passen aan de moderne inzichten van de rechten van de verdediging. Er moet een grotere transparantie komen en meer oog voor de rechten van de patiënt. Zo moet de indiener van een klacht verplicht gehoord worden en informatie krijgen over wat er met zijn klacht gebeurt. Bovendien moet ook de Orde toezien op het adequaat gebruik van overheidsmiddelen in de gezondheidszorg.

Door de jaren heen werden al vele voorstellen uitgewerkt en ingediend om hieraan te verhelpen. Tot op vandaag ontsnapte de Orde echter steeds aan iedere poging tot grondige modernisering.

In de Senaat dienden wij bij het begin van deze legislatuur wetsvoorstellen in tot hervorming van de twee bestaande Ordes voor medische beroepen: die van geneesheren en apothekers. Die voorstellen komen tegemoet aan bovenstaande verzuchtingen. Daarenboven wordt belangenvermenging verhinderd tussen de doelstellingen van de Orde en syndicale activiteiten. Er komt een splitsing van het onderzoek en de uiteindelijke tuchtrechtspraak, een grotere uniforme rechtspraak in de verschillende provinciale raden van de Ordes en een uitbreiding van de sanctiemogelijkheden.

Een belangrijke vernieuwing is ook dat er een overkoepelende Hoge Raad voor de Deontologie van de gezondheidszorgberoepen zou worden opgericht. Deze moet waken over de algemene en gemeenschappelijke principes en waarden die gelden voor alle gezondheidszorgberoepen. De gezondheidszorg is vandaag immers meer en meer gebaseerd op een sterke interactie tussen artsen en andere zorgverstrekkers: apothekers, tandartsen, kinesisten, verpleegsters en vroedvrouwen. Er zetelen in de Hoge Raad ook andere personen dan beroepsbeoefenaars, zoals specialisten in ethische problemen en deskundigen op het vlak van patiëntenrechten. Het is duidelijk dat het aspect « deontologie » de ganse maatschappij aanbelangt en niet alleen de beroepsbeoefenaars.

De voorstellen werden grondig voorbereid d.m.v. vele contacten op het terrein, vele hoorzittingen en nauw overleg met minister Demotte. Ze worden op dit ogenblik besproken in de senaatscommissie voor sociale aangelegenheden. Daarbij blijkt dat waar er ooit een sterke roep was om de ordes af te schaffen, nu bijna niemand nog de noodzaak aan een tuchtrecht en de daarbij horende instellingen betwist. Integendeel. Ook beroepsgroepen die geen Orde hebben willen eigen gedragsregels die afdwingbaar zijn. In dat opzicht kunnen de nieuwe en gemoderniseerde Ordes voldoen aan de noden die onze samenleving vandaag heeft.

Toch kunnen deze noodzakelijke hervormingen opnieuw verzanden om twee belangrijke redenen. Alhoewel onze contacten met de Orde zelf constructief zijn, bemerken we dat sommige artsengroeperingen negatief staan ten opzichte van de hervorming, zij proberen vooral via de MR obstructie te voeren. Waar er redelijke inhoudelijke bezwaren worden aangebracht zullen we die uiteraard op hun merites beoordelen en de teksten eventueel aanpassen. Daarnaast dreigen ook de pre-electorale communautaire spanningen stokken in de wielen te steken. Het gaat daarbij om het al of niet behouden van het recht van hooguit enkele tientallen Franstalige artsen in de Brusselse rand om zich in te schrijven op de lijst van de provinciale raad van Waals-Brabant. De Raad van State poneerde duidelijk dat dit in strijd is met de huidige Taalwetgeving.

Als indieners van de voorstellen, die trouwens mee ondertekend zijn door Sp.a en PS, zouden we het dan ook ten zeerste betreuren als een hervorming van de Ordes weer mislukt. De voorstellen geven een fundamenteel antwoord op alle bedenkingen die gemaakt werden over de werking van de Orde, de laatste veertig jaar. De zaak Vincent Martin toont nog maar eens aan dat een goed functioneren van de Orde een meerwaarde zou kunnen betekenen voor onze samenleving.

Patrik Vankrunkelsven en Annemie Van de Casteele

zijn VLD-senatoren.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234