Vrijdag 22/11/2019

Hervorming inspectie nog niet geslaagd

Met haar geplande hervorming van de kwaliteitscontrole in het hoger onderwijs gaat Vlaams minister Hilde Crevits (CD&V) in tegen het advies van de Inspectie van Financiën. Volgens Crevits moeten hogescholen en universiteiten hun kwaliteit niet langer per opleiding aantonen en mogen ze meer aan zelfevaluatie doen.

Tot op vandaag onderging het hoger onderwijs om de acht jaar een externe doorlichting per opleiding. Was het resultaat van die visitatie positief, dan kreeg de opleiding een accreditatie. Dat kwaliteitslabel gaf recht op subsidies van de overheid. Met haar voorstel geeft Vlaams minister Hilde Crevits nu meer macht aan de onderwijsinstellingen zelf, die voor hun eigen evaluatie moeten instaan.

De nieuwe werkwijze vertrekt "vanuit vertrouwen en autonomie", stelt ze daarover. "In de toekomst zullen niet de opleidingen apart, maar de hele instelling beoordeeld worden."

Haar voorstel, dat gisteren in de ministerraad op tafel lag, werd alvast 'principieel goedgekeurd'. Maar vooraleer de knoop definitief wordt doorgehakt, wint de minister nog advies in. Toch zeker één advies draait negatief uit, zo blijkt uit documenten die deze krant kon inkijken.

Zo stelt de Inspectie van Financiën in zijn verslag dat het afschaffen van de opleidingsgebonden doorlichting niet om de juiste redenen gebeurt. Ook zou de hervorming, in tegenstelling tot wat de minister aangeeft, wel een budgettaire impact hebben. Verder wijst de Inspectie erop dat het hier helemaal niet over een kleine verandering in de onderwijswereld gaat, maar om een historische omslag.

"Bovendien ligt de grondslag voor het initiatief niet zozeer in het regeerakkoord als wel in de beleidsnota" van de minister zelf, klinkt het nog. Een kritiek die ook al bij coalitiepartner N-VA te horen viel.

Het kabinet-Crevits, dat gisteravond enkel via mail wilde reageren, benadrukt "dat de instellingen hoger onderwijs en de studenten positief staan tegenover de nieuwe werkwijze". De opmerkingen van de Inspectie worden daarbij weggewuifd.

Kopje-onder

Toch danst de minister met haar hervorming vooral naar de pijpen van de rectoren, zo hekelen hooggeplaatste bronnen binnen de Vlaamse Universiteiten en Hogescholenraad (VLUHR). Dat orgaan, dat de externe kwaliteitspanels samenstelt en de onafhankelijke controles begeleidt, dreigt nu zelf kopje-onder te gaan.

"Een accreditatie voor de hele instelling, in plaats van voor opleidingen apart, zegt alleen dat die instelling in staat is om kwaliteit te garanderen", zegt een bron. "Of ze die daadwerkelijk realiseert, is niet aan de orde. Vergelijk het met wetten maken, maar tegelijkertijd de politie afschaffen. Hoe weet je dan nog of die wetten worden nageleefd?"

Bovendien hebben de komende kwaliteitscontroles pas vanaf 2021 juridische gevolgen. Tot die tijd heeft de maatschappij geen enkele garantie op kwaliteitsvolle opleidingen, sneert de VLUHR. "Daarmee geeft de minister het hoger onderwijs een blanco cheque. Terwijl het toch vaak om opleidingen gaat die maatschappelijk erg relevant zijn. Denk aan vroedvrouwen, verpleegsters, artsen en leraars."

Het onderwijsorgaan stelt zich ook vragen bij een 'objectieve zelfevaluatie'. "Telkens als de visitatiecommissie langskwam, moesten instellingen nu al een zelfevaluatie indienen. De ervaring leert dat ze veel zaken mooier voorstellen dan ze zijn. Vaak komt die zelfreflectie vooral neer op zelfverdediging. Maar als je dan alle partijen hoort, krijg je dikwijls een ander verhaal."

Op korte termijn plant minister Crevits daarom proefprojecten, maakt ze zich sterk. "Zo kunnen de instellingen bewijzen dat ze zelf de kwaliteit van hun opleidingen waarborgen." Verder benadrukt ze dat de externe kwaliteitszorg niet helemaal wegvalt. "Interne én externe stakeholders - studenten, alumni, de arbeidsmarkt en internationale experts - blijven betrokken. Wel krijgen de instellingen zelf de verantwoordelijkheid om dit op maat te organiseren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234