Donderdag 08/12/2022

Heropening Operacion Puerto moet kandidatuur van Madrid als olympische stad veiligstellen

Stille diplomatie tegen doping

Het is geen garantie dat de onderste steen boven komt, maar het meest omvangrijke dopingdossier ooit wordt wel van onder het stof gehaald. De wielrennerij hoopt dat nu ook andere sporten aan het kruis moeten, maar dat is lang niet zeker. 'Puerto' kan een loutering worden voor de Spaanse, en bij uitbreiding Europese sport maar evengoed een showproces.

door Hans Vandeweghe

Madrid l De verdienste dat de zaak-Fuentes of Operacion Puerto wordt heropend, komt niet voor Spaanse rekening. Alles wijst in de richting van Zwitserland.

Al van 2006 ligt in de meest geheime werkkamer van het Internationaal Olympisch Comité in Lausanne een stapel documenten in een map genaamd Fuentes. De stapel werd steeds groter, tot grote frustratie van Jacques Rogge en zijn spindoctor.

Toevallige passanten op het Château de Vidy werd om hun input gevraagd en daaruit bleek ergernis. Toen Spanje uiteindelijk een dopingwet stemde - de eerste - leek er schot in de zaak te komen, maar wetten met terugwerkende kracht horen niet thuis in West-Europese democratieën. Tot overmaat van ramp kreeg onderzoeksrechter Antonio Serrano het niet voor elkaar - en hij deed ook nooit hard zijn best - om de rechtbank mee te krijgen in de premisse dat wat Fuentes had gedaan - gezonde mensen een medicament (epo) toedienen - een aanslag was op de volksgezondheid. El dossier Fuentes esta fermado, luidde het oordeel maar in Lausanne gaf men niet af.

"We respecteren de scheiding der machten, maar we zouden er toch bij u willen op aandringen om het dossier-Fuentes opnieuw te onderzoeken, zo schreef het IOC vorig jaar in de aanloop naar de Spelen van Peking naar de Spaanse sportminister Jaime Lissavetsky. De minister antwoordde beleefd, maar het bleef bij blablabla en de zaak zat muurvast.

Salzburg achterna

Tot Madrid zijn zinnen zette op de verkiezing als olympische stad voor 2016. Madrid bleek ook nog eens goeie kaarten te hebben, een kandidatuur van waarde. Wat er toen precies gebeurde, behoort tot de geheimen van de stille diplomatie, maar het lijkt erop dat het Spaanse nationaal olympisch comité te horen kreeg dat 'Madrid 2016' wel eens hetzelfde lot te wachten stond als Salzburg twee jaar eerder.

Salzburg greep naast de Spelen van 2014 - het werd toen verrassend Sotchi - en na die verkiezing viel te beluisteren dat Oostenrijk veel respect (en dus stemmen) had verloren door de slappe houding van de overheid in het dossier rond Walther Mayer. Die laatste was de hoofdtrainer van de Oostenrijkse langlauf- en biatlonploeg en de architect van een omvangrijk bloeddopingprogramma dat door de Italiaanse carabinieri de week voor de Spelen in Turijn was ontmaskerd. Mayer was daarop gevlucht en toen Oostenrijk werd gevraagd om medewerking om de zaak uit te spitten, stootten het IOC, Italië en het WADA op weerspannigheid vanwege de Oostenrijkse overheid.

Of dat de reden was voor het failliet van de kandidatuur van Salzburg, is niet duidelijk (Poetin was pleitbezorger van Sotchi), maar het heeft alvast niet geholpen en zeker is dat Madrid er nu alles aan zal doen om elk scherp kantje weg te halen.

Het IOC stelde zich burgerlijke partij, omdat het met Tyler Hamilton (winnaar tijdrit in Athene 2004) en José Hermida (zilver in mountainbike) twee verdachte medaillewinnaars had en het fijne van de zaak wilde weten.

Wél aantasting volksgezondheid

De staat ging in beroep tegen de klassering van het dossier-Fuentes en vorige week sprak het hof van beroep eindelijk recht: er is wel degelijk sprake van aantasting van de volksgezondheid en het onderzoek moet worden heropend. In Lausanne hoopt men nu dat het niet opnieuw terecht komt bij Serrano.

De Operacion Puerto die in april 2006 zijn spectaculairste moment kende met de arrestatie maar snelle vrijlating van de spilfiguur in het dossier, dokter Eufemiano Fuentes, dateert eigenlijk van de zomer van 2004. De renner Jesus Manzano viel in die Tour van zijn fiets, zweefde even tussen leven en dood en verklaarde achteraf dat hij aan bloeddoping had gedaan.

Die bloeddoping bestond erin dat hij zijn zuurstofrijk bloed liet aftappen door Fuentes, die dat bewaarde en eventueel verrijkte voor later gebruik. Bij Manzano ging dat mis omdat hij in de Tour bloed had gebruikt dat hij zelf slecht had bewaard. Hij verklaarde dat eerst in een krant, waarna de Guardia Civil op onderzoek uitging en op aanwijzen van Manzano bij Fuentes en zijn kompaan-hematoloog terechtkwam.

Twee jaar lang telefoontaps

Twee jaar lang werden telefoontaps geplaatst en bezoekers gevolgd, tot men een dossier had en in april 2006 binnenviel in de praktijk van Fuentes in Madrid.

Men vond meer dan dertig bloedzakjes, sommigen voorzien van naam. De grootste slachtoffers waren toen Jan Ullrich en Ivan Basso, de nummers één en twee in het lange rondewerk.

Van in het begin werden ronkende verklaringen afgelegd. Manzano beweerde al in de eerste interviews (later werd hij voorzichtiger) dat hij verschillende andere topsporters - niet-wielrenners dus - bij Fuentes had ontmoet. Fuentes zelf heeft dat ook beweerd, maar hield daarna zijn mond. Mevrouw Fuentes verklaarde onlangs in een lokale krant dat zij de hele Spaanse sport naar de verdoemenis kan helpen als ze dat zou willen.

De feiten wijzen voorlopig niet in de richting van andere sporten. Fuentes mag dan bekendheid hebben verworven als dokter van de Spaanse atletiekploeg die het bijzonder goed deed in Barcelona op de Olympische Spelen in 1992, tot op vandaag is nog geen document opgedoken waarop andere namen staan dan die van wielrenners.

Ook het IOC, waar de stapel inmiddels in decimeters wordt uitgedrukt, zegt dat het nog geen andere namen heeft gezien maar geen insider kan zich voorstellen dat de bloeddopingtruc alleen in het wielrennen werd toegepast.

Le Monde schreef al dat FC Barcelona ook Fuentesklant was, maar werd meteen voor de rechtbank gedaagd en moest schadevergoeding betalen. Ook Rafael Nadal kwam in opspraak, maar werd even snel gezuiverd.

Is heropening van de Operacion Puerto window dressing van de Spanjaarden of is het ze menens? De sportwereld kijkt uit, de enen bang, de anderen halsreikend.

Is heropening van de Operacion Puerto window- dressing van de Spanjaarden of is het ze menens?

n Het IOC stelt zich burgerlijke partij omdat het met Tyler Hamilton (l., winnaar tijdrit in Athene 2004) en José Hermida (r., zilver in mountainbike) twee verdachte medaillewinnaars had en het fijne van de zaak wilde weten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234