Donderdag 15/04/2021

Herexamen voor de muscadet

Wanneer de dip precies optrad, is niet geheel duidelijk, maar het waarom des te meer. Plots was muscadet niet langer de budgetvriendelijke mossel-en-frietwijn, maar werd het in vele ogen zilte troep die niet meer kon concurreren met moderne alternatieven uit onder andere de nieuwe wereld. In en rond Nantes proberen ze nu het tij te keren.

Er is veel werk aan de winkel: de export van muscadetwijn is wereldwijd met 4,1 procent gekrompen. In de periode 2003-2004 (januari tot augustus) werd in België bijvoorbeeld 4,8 procent minder muscadet ingevoerd (wel nog goed voor 17.128 hectoliter), maar in andere markten is de terugval zelfs dramatisch. Onze noorderburen voerden een vijfde minder muscadet in (-20,7 procent), evenals de Amerikanen (-20,9 procent), terwijl ook de Duitsers voor 16 procent minder bestelden. Ruim twee jaar lang hebben knappe, en vooral minder knappe, koppen daarom gesleuteld aan een strategisch plan. Met als resultaat dat enkele weken geleden de producenten van de appellaties muscadet en gros plant, de négociants en het Comité Interprofessionnel akkoord gingen met een Laten-We-Van-Nul-Herbeginnen-Strategisch-Plan. Een vierpuntenprogramma, dat vooral de muscadet opnieuw op de wijnkaart moet krijgen en eigenlijk het hele Pays Nantais herlanceren. Daarmee is het de eerste Franse wijnregio die een strategisch totaalplan uittekent in het licht van de almaar zwaarder wordende afzetcrisis.

l Hallo, consument?

Hoe willen de strategen de relance van Muscadet bekokstoven? Eerste luik van het plan: het aantal wingerds drastisch herstructureren, lees afbouwen. Om de spoeling minder dun te maken wordt voorgesteld 2.000 hectare muscadet en 1.000 ha gros plant te rooien. Dit voorstel betekent een grotere mentaliteitsverandering dan op het eerste gezicht lijkt, want in de jaren 80 werden er nog vrolijk fluitend zo'n 2.000 hectare extra muscadetwijngaarden aangeplant. Op papier worden alleen de laagkwalitatieve terroirs gerooid, zodat deze operatie voor een 'upgrading' van het totale kwaliteitsaanbod moet zorgen.

Luik 2 van het plan situeert zich veeleer op marketingvlak. Het imago van muscadet moet dringend worden geherpositioneerd en er dient eindelijk eens naar de (internationale) consument worden geluisterd: wat verwacht die eigenlijk van die wijn in zijn glas? Een spotgoedkope, mineralige, lichtjes zilte schaaldierenwijn? Een beendroog of eerder rijpfruitig aperitief? Ondertussen werd op dit terrein al aardig wat mollenwerk verricht, want researchteams zijn de voorbije maanden met proefstalen uit de oogsten 2002 en 2003 naar consumenten in de VS, Japan, het VK én Frankrijk getrokken om uit te vissen waar hun voorkeuren liggen. Veel producenten houden hun hart vast als straks de resultaten komen: wat als de consument namelijk massaal kiest voor het totaal atypische, mollige millésime 2003, kind van een uitzonderlijke zomer? Dan staat de muscadetindustrie immers voor een vreselijk dilemma, want het zal nagenoeg onmogelijk zijn om snel een replica te vinifiëren van deze 'rijke' muscadet.

Nog in de sfeer van het nieuwe consumentisme liggen er plannen op tafel om de bestaande hiërarchie binnen de appellations te vereenvoudigen. Geen kat namelijk die alle finesses kan bevatten van de diverse benamingen onder de muscadetparaplu, die vaak niet eens in het glas te ontdekken waren. Daarom wordt nu voorgesteld om een drietrapsraket te behouden: muscadet (= de brede basis), muscadet sur lie (= de iets ambitieuzere producten) en ten slotte de muscadets afkomstig van individuele 'communes', die dus kwalitatief echt de norm en voortrekkers moeten vormen. Vooral met die laatste kwaliteitscategorie, die officieel maar liefst een minimum van achttien maanden sur lie zal moeten blijven, wil men dus uitpakken met een cruniveau.

l Miljoenen euro's subsidie

Een vierde poot onder de strategische renaissance in de muscadet heeft vooral te maken met de structuur en efficiëntie van de handelscircuits en interprofessionele verenigingen. Zo heeft een tiental belangrijke handelshuizen al een samenwerkingspact getekend op het vlak van opslag en transport. Deze négociants zijn niet zomaar 'kruideniertjes', want maar liefst 80 procent van alle wijnen uit het Pays Nantais wordt door hen verkocht.

Dit vierluik staat of valt natuurlijk met het aantal euro's die op deze boterham gesmeerd worden. Ook daar ziet het er goed uit: zopas stemde le Conseil général de la Loire Atlantique en le Conseil régional des Pays de la Loire in met de budgettaire voorstellen die eind januari in Nantes werden getekend. Dat impliceert dat de voorlopige regionale subsidiekraan van 1,4 miljoen euro opengedraaid kan worden. Tegelijk stemde de Conseil général in met nog eens 2,75 miljoen euro extra, die geïnvesteerd zullen worden in de herstructurering voor de wijngaarden. Lees: in het uittrekken van wijnranken.

l Kentering komt

Slotvraag: de intenties zijn edel, voorlopig lijken alle (inter)professionele neuzen in één richting te staan en ook het broodnodige geld vloeit. Maar volgt straks de consument? In België zal er veel overtuigingskracht nodig zijn om de verwende wijndrinker, die nu stilaan wereldwijd 'shopt' en veel betaalbare alternatieven voor 'maar een muscadet' heeft leren kennen, terug naar de stal te lokken. De grote troef is het oogstjaar 2003, dat aromatisch en smaakmatig een lekker vet, fruitcharmant millésime is, waardoor de perceptie van de muscadet collectief kan verbeteren. Maar tegelijk vormt 2003 een bedreiging, want het vertekent de realiteit door zijn atypiciteit. Wat straks met de 2004? Zullen velen dan niet ontgoocheld zijn?

Toch klinken sommige experts positief. Zo stelt Laura Jewell, aankoopster voor het Britse Sainsbury dat "de muscadet van vandaag een totaal ander beestje is dan tien jaar terug. De perceptie is nu dat muscadet eigenlijk een heel versatile wijnvariëteit is, die door diverse technieken ook anders kan smaken. Muscadet zou wel eens de pinot grigio van de toekomst kunnen worden."

n

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234