Zaterdag 11/07/2020

Hemel en hel op het strand

Straks komt ook bij ons 'The Beach' in de bioscoop, een film naar een roman van Alex Garland over voor- en tegenspoed in het Thailand van de rugzaktoeristen. Rhiannon Batten heeft goede raad voor wie de film in het echt wil naspelen.

In een bepaalde scène van The Beach bevindt de centrale figuur Richard (rol van Leonardo Di Caprio) zich bij het duiken plots oog in oog met een haai. De haai stormt op hem af, maar Richard valt als eerste aan en doodt zijn tegenstander. Hij wordt de held van het verhaal en grapt later tegen zijn vrienden dat de haai hem smakelijk eten wenste toen hij toesloeg.

Het valt niet zwaar om je door de film en de roekeloze hoofdfiguur te laten meeslepen. Een paar jaar geleden ben ik gaan duiken in het Thaise Koh Tao, en net als veel andere jonge rugzaktoeristen vond ook ik Thailand een echte droombestemming. Het land heeft alles, van kleurrijke tempels tot tenenkrakende massages, van ritjes per olifant in de ochtendmist tot uitgestrekte glinsterende zandstranden. Voeg daar de overvloedige zonneschijn aan toe, de beruchte vollemaanfuiven en het verbluffende gemak waarmee je overal amfetamines kunt kopen, en voor de meeste Thailand-reizigers kan de reis niet meer stuk. En aangezien de nationale munteenheid, de baht, zich nog altijd herstelt van de economische crisis van 1997, kost al dat plezier je ook geen al te grote happen uit je spaarvarken.

Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat de toeristen met duizenden naar Thailand stromen, allemaal op zoek naar avontuur en een paar sterke verhalen. Die vormen immers de ware munteenheid onder de rugzaktoeristen, want iedereen ruilt wat graag van die eindeloze verhalen over de eigen heldendaden voor wat vriendschap, respect of gewoon de laatste nieuwtjes uit het toeristische roddelcircuit.

Natuurlijk hebben ook rugzaktoeristen altijd al hun critici gehad. Diegenen met een min of meer ontwikkeld geweten hebben het dan over de landschappen en de cultuur die verwoest worden door het vuilnis uit de bars, de bordelen en de seksboetieks die jonge hedonistische reizigers overal achterlaten. Tegenwoordig zeggen zelfs gewone reizigers dat ze de 'toeristen' willen ontvluchten en het 'ongerepte' paradijs uit hun tot de draad versleten fantasieën willen opzoeken.

Als je twee schooljongens met blozende wangen tegenkomt die opscheppen over hun avonturen in het diepe Thaise binnenland (en vervolgens ontdekt dat ze hun hele vakantie aan een uitgebreide kroegentocht rond Koh Samui hebben besteed), of een jong Duits koppel dat zich er bij het 'ontbijt' om twee uur 's middags over beklaagt dat de plaatselijke meisjes zo lui zijn, dan valt het moeilijk daar veel begrip voor op te brengen.

Het zou makkelijker zijn te besluiten dat de Thai maar wat graag laten begaan zolang het geld maar blijft binnenstromen. Ook in de film worden de Thai trouwens voorgesteld als toeschouwers van de actie die zich rondom hen afspeelt, die aanvankelijk - begrijpelijkerwijze - enigszins terughoudend om zijn om de vette kip met de gouden eieren te slachten die ze zelf gefokt hebben.

Zoals altijd is de waarheid complexer dan de fictie. De minder fraaie kanten van het Thaise rugzaktoerisme zijn helaas al te realistisch, maar de rugzaktoeristen hebben er niet noodzakelijk zelf schuld aan. Meestal worden ze gewoon het slachtoffer van hun grote aantal: er gaan tegenwoordig gewoon te veel mensen naar Thailand.

Vijf jaar geleden, toen Johanne Masheder in Thailand in een dodelijke val gelokt werd door de tot boeddhistische monnik bekeerde misdadiger Yodchart Suephoo, stuurde dat een schokgolf door de gemeenschap van rugzaktoeristen (en hun ouders). Deze 23-jarige Britse vrouw had, zoals zoveel jongeren, een tijdje vrij genomen om in Azië rond te reizen voor ze zou beginnen te werken. Het feit dat ze haar dood vond op een erg toeristische plek, en in omstandigheden die veel reizigers vertrouwd in de oren klonken, bewees immers hoe makkelijk het ook anderen kon gebeuren.

Veel reizigers geloven graag dat ze tegenwoordig beter voorbereid zijn. Ze hebben elkaar gewaarschuwd voor de gevaren (de drankjes met drugs, de drugs die anderen in hun bagage verstoppen, de taxichauffeur die zo graag een ommetje maakt langs de juwelenwinkel, ...) en via de internetcafés, die tegenwoordig overal van Azerbeidjan tot Zimbabwe te vinden zijn, houden ze elkaar op de hoogte.

Maar terwijl ze elkaar afleiden met hun oude nachtmerrieachtige verhalen, steekt er ook een nieuw soort verhalen de kop op. En jammer genoeg spelen die zich in meerderheid in Thailand af. Want hoewel het een van de meest democratische landen van Azië is, is het ook een van de meest corrupte. De verhalen van mensen die door de Thaise maffia van de eilanden verjaagd worden, zijn intussen niet meer te tellen.

De 22-jarige Sarah ontdekte een heel andere soort plaatselijke cultuur toen ze aan het einde van een jaar vrijaf ook een tijdje in Thailand verbleef. Omdat ze Hat Rin, het grootste strand van Kho Pha Ngan, te commercieel vond, volgde ze een Brit die ze daar had leren kennen naar een rustiger strand in het noorden van het eiland. "In het begin was het fantastisch, alleen wat hutten en een aantal echt te gekke mensen", legt ze uit. "Maar na een paar dagen begon het allemaal nogal griezelig te worden, en daarom besloot ik weg te gaan. De kerel die ik ontmoet had, was plots verdwenen en ik had de hele tijd het gevoel dat ik tussen de bomen door begluurd werd, vooral 's nachts." Misschien had ze wel gelijk. "Toen ik terug in Bangkok kwam, liep ik die kerel tegen het lijf die zo plots verdwenen was. Blijkbaar had hij een tijdje voor de plaatselijke caféuitbater gewerkt, maar ze hadden ruzie gekregen en hij was door de plaatselijke maffia gewaarschuwd dat hij het eiland maar beter kon verlaten."

Iemand anders vertelde me over een vriend van hem die als deejay op het eiland Koh Samui werkte, en op een dag aan zijn voordeur een in stukken gehakte gekko aantrof. "Hij besefte pas dat dat een waarschuwing was geweest om op te krassen toen de plaatselijke politie hem oppakte omdat ze zogenaamd drugs in zijn huis gevonden hadden."

Toch loopt de gemiddelde toerist maar weinig kans dat hij ooit oog in oog met de plaatselijke onderwereld zal komen te staan. Een ernstiger dreiging komt voort uit de plaatselijke duikindustrie. Als je de geruchten mag geloven, stelt de helft van alle duikclubs in het land instructeurs te werk die niet behoorlijk opgeleid zijn. "Ik was ronduit geschokt", zegt Simon, een duikinstructeur die onlangs met vakantie ging naar Koh Tao. "Ik zei niet dat ik zelf duikinstructeur was, en daardoor heb ik de ongelofelijkste dingen gezien: duikleraars die zuurstof uit de tanks opsnuiven om hun kater te verdrijven, of die mensen met gebrekkige duikuitrusting laten afdalen. Verschillende clubs beweerden dat ze lid waren van de internationale beroepsfederatie van duikinstructeurs (PADI), terwijl dat overduidelijk niet het geval was."

Het goede nieuws voor duikliefhebbers (behalve het feit dat de medische zorgverlening tot de beste van Azië behoort) is dat het makkelijk is om uitsluitsel te krijgen over de kwalificaties van de instructeur. "Vraag of je hun certificaat even mag zien", zegt Eric Albinsson van PADI. "En anders kun je het gewoon zelf controleren, bijvoorbeeld op de website van PADI, www.padi.com."

Het slechte nieuws, aldus een verslag in de Straits Times eerder deze maand, is dat de veiligheidsmaatregelen in Thailand zo laks zijn dat het land een veel gevaarlijkere reisbestemming is dan buurlanden Maleisië en Vietnam. Vorig jaar vielen er maar liefst 153 doden bij ongelukken met motorfietsen op het kleine eilandje Phuket alleen, en je hoeft niet ver te reizen om vreselijke verhalen te horen over busongevallen of om geconfronteerd te worden met de lelijke littekens die ongevallen met motorfietsen vaak nalaten.

Op het elektronische berichtenbord van Lonely Planet (lonelyplanet.com) waarschuwt Tim Brewer dat "Thaise motorfietsen niet altijd standaard zijn uitgerust met behoorlijk functionerende remmen. Kijk ze zorgvuldig na voor je besluit er een te huren." Carolyn Johnson en Craig Barrack zijn het daar mee eens: "De wegen zijn levensgevaarlijk. Een motorfiets huren is iets voor de durvers." Thailand is slecht voor je gezondheid, zo lijkt het wel, en daar heeft ook de drugsscène iets mee te maken. Of het nu de gevolgen zijn van te veel hasj-pizza, of van de bedenkelijke speed op een of andere vollemaanfuif, de meeste jonge reizigers hebben wel een of ander rampzalig drugsverhaal in hun sarong zitten. Maar wie daaruit besluit dat Thailand zich laks opstelt tegenover drugs, heeft het goed mis, zo waarschuwde Sue Wheat van de Britse belangenvereniging Tourist Concern vorig jaar nog in een rapport. "Drugs zijn een probleem voor het land, én een probleem voor de toeristen als ze gepakt worden." Sandra Gregory, een Britse toeriste die op de luchthaven van Bangkok met 100 gram heroïne betrapt werd, weet er alles over: ze zit momenteel een gevangenisstraf van 22 jaar uit.

Het blijft natuurlijk een feit dat de overgrote meerderheid van de mensen die naar Thailand reizen helemaal niets overkomt, maar het is wel een goed idee om een Thailand-reis grondig voor te bereiden en een goede reisverzekering af te sluiten.

In tegenstelling tot de meeste andere bestemmingen van de moderne rugzaktoerist, is Thailand altijd onafhankelijk geweest. En net zoals de Thai vroeger vochten om al te gretige kolonisten op afstand te houden, vechten ze tegenwoordig om de controle over hun land te behouden tegenover een ware invasie van westerlingen. Aan de ene kant zijn ze afhankelijk van de rijkdom van de toeristen, en van de bars, de bordelen en de seksboetieks waar die om vragen. Aan de andere kant hebben ze het moeilijk met de veranderende waarden die daar het gevolg van zijn. Het is altijd en eeuwig op de stranden - waar beide culturen elkaar het vaakst ontmoeten - dat de gevolgen van dit moeilijke compromis het meest zichtbaar zijn. Eén troost is er wel: als je een van de onfortuinlijke enkelingen bent die toch oog in oog met de schaduwkanten van Thailand komt te staan, dan zul je op zijn minst met een paar verdomd goede verhalen naar huis terugkomen.

(c) The Independent

Vertaling: Wim Coessens

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234