Zondag 18/04/2021

AchtergrondChina

Helpen Huawei en co. China om Oeigoeren etnisch te profileren?

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Patentaanvragen van het Chinese telecombedrijf Huawei en andere vooraanstaande Chinese techbedrijven verraden de ambities van deze bedrijven met technologie die de Chinese staat helpt bij het etnisch profileren van Oeigoeren en andere minderheden.

Chinese techbedrijven ontkennen dit altijd in alle toonaarden. IPVM, een Amerikaanse onderzoeksbureau dat is gespecialiseerd in videosurveillance, vond echter in aanvragen voor patenten verschillende verwijzingen naar Oeigoeren, een islamitische minderheid in China.

Vorig jaar december signaleerde IPVM in de marketing van Huawei al een omstreden ‘Oeigoeren-alarm’. Deze technologie, die de politie attendeert op de aanwezigheid van Oeigoeren in het straatbeeld, was volgens Huawei slechts ‘een test’, die ‘niet overeenkomt met de waarden van Huawei.’

Nu betrapt IPVM Huawei weer, via een in juli 2018 ingediend patent. Daarin staat hoe met behulp van kunstmatige intelligentie foto’s en videobeelden van voetgangers worden geïdentificeerd op grond van ‘ras’. Naast Han- Chinezen, de dominante etnische groep, worden Oeigoeren als mogelijkheid genoemd. Ook twee patentaanvragen van techbedrijven SenseTime en Megvii uit 2019 refereren aan Oeigoeren. SenseTime pocht dat hun software voor gezichtsherkenning bijdraagt aan efficientere ‘bescherming van de veiligheid’. Zoekfuncties herkennen bijvoorbeeld ‘een oudere Oeigoerse man met baard en zonnebril’ of ‘gemaskerde Oeigoeren’. Megvii’s patentaanvraag draait om het classificeren van foto’s in databases, waarbij het systeem onderscheid kan maken tussen ‘Han, Oeigoer, niet-Han, niet-Oeigoer en onbekend’.

‘Trainingscentrum’

In het Westen stijgt de waakzaamheid over samenwerking tussen techsector en de Chinese staat bij surveillance van met name Oeigoeren. Die islamitische minderheid staat niet alleen onder permanent toezicht, met behulp van de data worden Oeigoeren geselecteerd voor een verblijf in een ‘trainingscentrum’. Daar worden ze heropgevoed en klaargestoomd voor een fabrieksbaan, volgens China om radicalisering onder de moslimbevolking de kop in te drukken. Volgens de Verenigde Naties zijn tot een miljoen Oeigoeren in kampen opgesloten.

Nadat IPVM de drie techbedrijven via hun patenten betrapte op ambities op het gebied van surveillance en etnisch profileren, zetten Huawei en de andere bedrijven hun internationale masker op, door naar hun ethische gedragscodes te verwijzen. Met die geruststelling proberen Huawei, Megvii en SenseTime, die in de Verenigde Staten al op de zwarte lijst staan, te voorkomen dat ze nog meer westerse markten verliezen.

Megvii, dat zijn patent nu wil terugtrekken, geeft toe dat de bewoordingen ‘ruimte laat voor misverstanden’. SenseTime vindt de verwijzingen naar Oeigoeren ‘spijtig’. Huawei zegt herziening van het patent aan te vragen om de gewraakte verwijzing naar Oeigoeren te schrappen. “Die had nooit onderdeel van de aanvraag mogen worden. Het identificeren van het ras van een individu was nooit een onderdeel van het (…) project”, aldus een Huawei-woordvoerder tegenover de BBC.

In eigen land hebben deze bedrijven echter grote ambities om juist op het gebied van digitale surveillance nieuwe producten en diensten voor te ontwikkelen. Bezwaar maken tegen toezicht op Oeigoeren en andere minderheden is politiek riskant, bovendien gaat er veel geld om in de lucratieve overheidscontracten voor ‘sociaal management’, het eufemisme voor surveillance en controle dat in heel China voor alle staatsburgers wordt gebruikt. Daarom brengen Huawei en andere techbedrijven in Chineestalige marketing en bedrijfspresentaties juist de vorderingen in de ontwikkeling van dat producten die helpen bij etnisch profilering en massa-surveillance onder de aandacht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234