Maandag 23/09/2019

Helm

Ik rijd geen 5.000 kilometer per jaar met de koersfiets of mountainbike, en dat is voor wielertoeristen verwaarloosbaar weinig. Voor profrenners is dat ongeveer wat ze in de benen hebben wanneer ze aan de eerste wedstrijden beginnen. Ik pretendeer dus niets, behalve dat ik bijna elke kilometer van die 5.000 met mijn helm heb gereden. Deze zomer heb ik mijn Eddy Merckx Titanium vijf jaar. Ik ben nog geen enkele keer gevallen, maar misschien verzoek ik nu wel de duivel.

Ik heb ook een Giro-helm, de duurste en de lichtste met de meeste - ik denk wel 28 - luchtgaten. En vorig jaar heb ik op een gesponsorde tocht ook nog een Laser-helm gratis gekregen, waarvoor dank. Drie keer voor in totaal 60 kilometer bergop heb ik mijn helm afgezet en aan mijn stuur gehangen, want ik heb geen volgwagen: afgelopen zomer bij het begin van de beklimming van Alpe d'Huez, Les Deux Alpes en Courchevel. Gezien mijn gemiddelde klimsnelheid - 10 km/u - vond ik dat toen een verantwoord risico. Wellicht was het dat niet. Kivilev had ook een helm aan, bracht hem naar de volgauto en vijf minuten later knalde zijn schedel tegen het asfalt uit elkaar als een rijpe ananas. Ik hoop volgende zomer de Ventoux te doen, deze keer met helm.

Natuurlijk transpireer je meer mét een helm dan zonder. Niks ergers dan je hoofd onder die pot voelen opblazen van de hitte. Niks vervelender dan het zoute zweet in je ogen. Geen sprekender beeld dan die zwarte helmbandjes die na de rit wit zijn, een teken dat je diep bent gegaan en dat je lijf al die goeie mineralen kwijt is. Ik begrijp waarom wielrenners hun helm afzetten, zoals ik ook begrijp waarom wielrenners naar doping grijpen. Het ene noch het andere is goed te spreken en op de een of andere manier is het zelfs met elkaar verbonden.

Ik begrijp niet waarom de UCI niet dwingender optreedt en de helm niet verplicht maakt. De uitleg van grote wielerbaas Hein Verbruggen klonk niet echt sterk: "De renners willen het niet." Ik kan wel honderd dingen opnoemen die de renners willen of niet willen en waar de bonden en met name de UCI toch van zegt: 'Sorry jongens, we doen het toch anders'. Elke dopingcontrole bijvoorbeeld. De puntentelling. De kalenderverschuivingen. De renners wilden van alles, maar de UCI wikte en beschikte. Dat heet beheer. Voormalig renner en nog steeds blaaskaak Laurent Fignon vindt dat te betuttelend en zelfs na de doodsmak van Kivilev kwam hij nog met een begrip als aanvaard risico.

Natuurlijk is wielrennen een gevaarlijk beroep en natuurlijk zal een helm niet alles oplossen. Natuurlijk is het niet zeker dat een helm Fabio Casartelli gered zou hebben toen hij in de afdaling van de Portet d'Aspet in 1995 met een snelheid van 90 kilometer per uur onderuitging en dood bleef liggen. Maar toen Pjotr Wadecki vorig jaar in de Tirreno ook voor dood bleef liggen, stond hij wel weer op en koerst hij nu weer. Dankzij zijn helm. Fietsen ís gevaarlijk, zoals Formule 1 dat ook is, maar dat ontslaat de organisatoren of beheerders niet van hun plicht hun sport zo veilig mogelijk te organiseren. De Formule 1 heeft dat al langer begrepen, de wielerwereld doet het risico af als deel van de romantiek van het beroep. En tegen de schrik bestaan pillen. De UCI kan geen schuldig verzuim worden aangewreven. De grootste hypocrieten zijn de overheden, die in hun wet geen enkele bepaling hebben over de verplichte valhelm bij het profwielrennen. Er is geen Franse coureur die niet maandelijks door zijn overheid in de kont of waar dan ook wordt geprikt onder het mom van gezondheidscontroles. Het dossier-Kivilev bewijst dat het de Fransen niet te doen is om gezondheid, maar om sensatie. Renners mogen geen aspirientje meenemen naar de Tour of ze vliegen in het cachot, maar om een helm verplicht te maken voor een beroepsgroep van tweehonderd jongens geeft La République niet thuis. Hetzelfde geldt voor de Italianen. Hans De Clercq wel dagvaarden wegens cafeïnebezit, maar een helm in Italië? Wat zouden ze. Op onze wegen moeten renners wel met een helm rijden. Op onze wegen zou iedereen met een helm moeten rijden, ook als hij/zij naar de Delhaize gaat. Minister Durant vindt dat niet. Wie 160 rijdt op een verlaten autoweg moet voor Durant worden gevierendeeld en geruïneerd, maar een helm verplicht maken - een maatregel die jaarlijks honderd levens zou redden - vindt ze betutteling. Het zou het gebruik van de fiets ontmoedigen. Precies het argument waarmee men in de jaren zeventig de verplichte autogordeldracht heeft aangevallen. Toen had men daar geen oren naar. Net zo min als het de Fransen te doen is om de gezondheid van de renners is het onze overheid te doen om de gezondheid van de weggebruiker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234